YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/4930 E.  ,  2024/4924 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/261 E., 2022/678 K.
KARAR : Red, Kısmen Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davalı Basf şirketi yönünden davanın reddine, diğer davalı şirket yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili özetle; iş kazası nedeniyle müvekkilinin sürekli iş göremezliğe uğrayacak şekilde yaralandığı, kazanın meydana gelişinde davalıların kusurlu olduklarından bahisle 146.920,03 TL maddi, 60.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalılar vekilleri özetle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuşlardır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 19.12.2017 tarih ve 2013/60 Esas, 2017/584 Karar sayılı kararıyla; iş kazasının meydana gelişinde davacı kazalının %30, davalı asıl işveren Basf şirketnin %20, davalı alt işveren Timart şirketinin %50 oranında kusurlu olduğu, iş kazası nedeniyle davacının %35,20 oranında sürekli iş göremezliğe uğradığı kabulünden hareketle davacının maddi zararı 163.363,34 TL olarak hesaplanmış ise de taleple bağlı kalarak davacının maddi tazminat isteminin kabulüne, davacı lehine 40.000,00 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin 19.12.2017 tarihli kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 03.06.2020 tarih, 2018/1056 Esas, 2020/860 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde, usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, yerinde görülmeyen istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 21.12.2021 tarih ve 2020/8611 Esas, 2021/16343 Karar sayılı kararı ile temyiz eden davalıların sair temyiz itirazları incelenmeksizin raporu düzenleyen bilirkişinin kazanın meydana geldiği iş kolunda uzman olmadığı, aynı olaya ilişkin rücuan tazminat dosyasının değerlendirilmediği, rücu dosyasının celp edilmesinden sonra hem eldeki dosya hem de rücuan tazminat dosyası kapsamını değerlendirip asıl/alt işveren ilişkisini tekrar irdelemek üzere kazaya konu iş kolunda uzman iş güvenliği uzmanlarından oluşan bilirkişi heyetinden rapor alınması, kusurun oran ve aidiyetinin bu şekilde tespit edilmesi, bu yapılırken davacının mevcut durumda kendisi aleyhine verilen %30 kusur oranına itiraz etmemesi nedeniyle davalılar lehine usuli kazanılmış hak oluştuğunun gözetilmesi, kusur durumunun değişmesi nedeniyle yeniden hesap raporu alınmasının gerekmesi durumunda bilinen dönemin aynen davacı tarafından itiraza uğramayan 01.09.2014 tarihli bilirkişi hesap raporuna göre belirlenip oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerektiği, kabul ve uygulamaya göre de 01.09.2014 tarihli bilirkişi hesap raporuna karşı davacı tarafın bir itirazının bulunmaması, hatta 09.09.2016 tarihli 16 ncı celsede raporun açıkça kabul edilmesi karşısında tazminat miktarı bakımından davalılar lehine oluşan usuli kazanılmış hak gözden kaçırılarak 24.11.2017 tarihli hesap raporu hükme esas alınmak suretiyle taleple bağlı maddi tazminata hükmedilmesinin de doğru olmadığından bahisle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyulduktan sonra verilen temyiz incelemesine konu 08.12.2022 tarih, 2022/261 Esas, 2022/678 Karar sayılı kararla davalılar arasındaki ilişkinin asıl/alt işveren ilişkisi değil, anahtar teslim sözleşme ilişkisi olduğu, bu haliyle kazanın meydana gelişinde davacının %30, davalı Timart şirketinin %70 oranında kusurlu oldukları, davalı Basf şirketinin kusursuz olduğu, iş kazası nedeniyle davacının %35,20 oranında sürekli iş göremezliğe uğradığı kabulünden hareketle davalı Basf şirketi yönünden davanın reddine, diğer davalı yönünden davacının maddi tazminat isteminin kabulüne, davacı lehine 40.000,00 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesi'nin temyiz incelemesine konu 08.12.2022 tarihli kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle, davalı Basf şirketi hakkındaki davanın asıl işveren olmadığından bahisle reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, davalı Basf şirketi lehine maktu red vekalet ücreti verilmesi gerekirken nispi red vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası, 370 nci ve 371 inci maddesi, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13, 16, 20 ve 21 inci maddeleri ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77 nci maddesi, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 8 ve 31 inci maddeleri, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 7 nci maddesinin ikinci fıkrası.

3. Değerlendirme
Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Dosya kapsamından, davalı Basf şirketi hakkındaki davanın asıl işveren olmadığı, anahtar teslimi iş verdiği gerekçe kılınarak husumet nedeniyle reddine karar verildiği, davalı Timart şirketi tarafından 27.06.2019 tarihinde 12.048,91 TL tutarında bakiye karar harcı ödemesi yapıldığı anlaşılmaktadır.

Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 7 nci maddesinin ikinci fıkrası “Davanın dinlenebilmesi için kanunlarda öngörülen ön şartın yerine getirilmemiş olması ve husumet nedeniyle davanın reddine karar verilmesinde, davanın görüldüğü mahkemeye göre tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde yazılı miktarları geçmemek üzere üçüncü kısımda yazılı avukatlık ücretine hükmolunur.” hükmünü içermektedir.

Yine 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 8 inci maddesi bir hükmün bozulmasını mütaakip verilecek hükümlerden yeni bir hüküm gibi karar ve ilam harcı alınır ve bozulan hükümden evvelce alınmış olan karar ve ilam harcı, mütaakip hükme ait harçdan mahsup olunur.“ hükmünü içermektedir.

Somut olayda davanın, davalı Basf şirketi yönünden husumet yokluğundan reddine karar verildiğinin anlaşılmasına göre, adı geçen davalı yararına A.A.Ü.T'nin 7/2 nci maddesi kapsamında tek ve maktu red vekalet ücreti takdiri yerine yazılı şekilde nispi 31.968,80 TL red vekalet ücretine hükmedilmesi hatalı olduğu gibi davalı Timart şirketi tarafından 27.06.2019 tarihinde yatırılan 12.048,91 TL tutarındaki bakiye karar harcının alınması gereken karar ve ilam harcından mahsup edilmemesi isabetsizdir.

Ne var ki bu yanlışlıkların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle İlk Derece Mahkemesi kararı hüküm fıkrasının;
a. Karar ve ilam harcına ilişkin 2 numaralı bendinin tamamen silinerek yerine geçmek üzere "2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 12.768,50 TL karar ve ilam harcından aşamalarda yatırılan 12.048,91 TL tutarındaki bakiye karar harcının mahsubu ile bakiye 719.59 TL harcın davalı Timart Yapı Hiz. Dış Tic. ve San. Ltd. Şti.' den alınarak hazineye gelir kaydına," ibarelerinin yazılması,

b. Davalı Basf şirketi lehine hüküm altına alınan red vekalet ücretinin belirlendiği 8 numaralı bendinin tamamen silinerek yerine geçmek üzere "8-Avukatlık asgari ücret tarifesinin 7/2 nci maddesi gereğince tayin ve takdir edilen maktu 9.200,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı BASF Türk Kimya San.ve Tic. Ltd. Şti.'ye verilmesine," ibarelerinin yazılması suretiyle İlk Derece Mahkemesi kararının DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davacıya iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

07.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.