YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/4875 E.  ,  2023/5204 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1373 E., 2023/62 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 25. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/2 E., 2021/129 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı ve davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili, müvekkilinin, davalı işveren nezdinde yayın ve yapım elemanı olarak dekor bölümünde işe başladığını, Ağustos 1998-01.08.2002 tarihleri arasında sigortasız olarak; 01.08.2002-24.09.2008 tarihleri arasında "1 yıldan az süreli istihdam edilecek Kurumun yayın ve yapımına yardımcı işçi sayılmayan geçici personel sözleşmesi" adı altında; 24.09.2008-20.09.2013 tarihleri arasında "sözleşmeli statüde istihdam edilen personel sözleşmesi" adı altında; 20.09.2013 tarihinden itibaren de 4/c kapsamına dahil edilerek çalıştığını ve halen çalışmaya devam ettiğini, uzun yıllardır kesintisiz ve aralıksız şekilde, farklı hukuki statü ve sözleşme türleri ile çalıştığını belirterek, davacı müvekkilinin, Ağustos 1998 tarihinden itibaren 4/c kapsamına dahil olduğu tarihe kadar davalı idarede hizmet akdi ile aralıksız ve kesintisiz çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili, hak düşürücü sürenin değerlendirilmesi gerektiği belirtilerek, davanın reddini istemiştir.
Fer'i müdahil Kurum vekili duruşmada davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Davanın kısmen kabulü ile; davacının, davalıya ait iş yerinde, kuruma bildirilen süreler dışında 16.10.1999-30.09.2013 tarihleri arasında asgari prime esas kazanç üzerinden hizmet akdine dayalı olarak kesintisiz bir şekilde çalıştığının tespitine,..." karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri
Davacı vekili, mahkeme kararında Ağustos 1998 - 16.10.1999 tarihleri arasının kabul edilmemesinin sebebi olarak müvekkilinin 15.10.1999 tarihi öncesinde dava dışı iş yerinde çalışmasının olması gösterildiğini, bu hususun, bilirkişi raporuna da yansımış olduğunu, müvekkilinin 15.10.1999 tarihine kadar çalıştığı iddia edilen dava dışı Rana Ltd. Şti. İsimli firmanın 1998 tarihinde kapandığını, bu doğrultuda, dava dışı şirket hakkında ilgili ticaret sicil müdürlüğüne müzekkere yazılarak şirketin hangi tarihte kapandığının sorulması ve yine işbu şirket hakkında ilgili SGM'ye müzekkere yazılarak Ağustos 1998 - 15.10.1999 tarihleri arasında çalışan dökümünün gönderilmesinin istenilmesinin talep ettiklerini, ancak taleplerinin karşılanmadığını, davacı müvekkilinin, davalı kurumda işe başladığı Ağustos 1998 tarihinden 4/ c kapsamına dahil olduğu tarihe kadarki dönemde, SGK Başkanlığı'na bildirilen dönemler de dahil olmak üzere, hizmet akdine göre çalıştığının tespitinin gerektiğini, dava dilekçelerinin eki olarak sunulan ve Çalışma Bakanlığı'nın müfettişleri tarafından hazırlanan rapora göre, istisna akdi adı altında çalıştırılanların hizmet akdi hükümlerine göre çalıştığının tespiti gerektiğinin belirlendiğini, anılan şekilde çalışanların tespit edilebilen kadarı üstünden ödenmeyen prim karşılığı ceza yaptırımı uygulandığını belirterek, kısmen red kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı TRT vekili, davaya idari yargıda bakılması gerektiği, aksi halde genel mahkemelerin görevli olduğu, hak düşürücü sürenin geçtiği, kurum ile davacı arasında herhangi bir hizmet akdinin söz konusu olmadığını, geçici personel niteliğinde olduğunu, davacının dava konusu edilen dönemde kurumlarının personeli de olmadığını, o döneme ilişkin işyeri şahsi sicil dosyası, hizmet dökümü, vb. evrakların bulunmasının mümkün olmadığını, davacının (istisna akdiyle) çalıştığını iddia ettiği dönemlere ilişkin bilgi-belge ve sözleşmelerin kurumun ilgili biriminden sorulduğunu, yasal saklama süresi dolan belgelerin imha edildiğinden davacının çalıştığını iddia ettiği döneme dair bilgi ve belgelere ulaşılamadığı cevabı alındığını, davacının 01.08.2002-24.09.2008 tarihleri arasında yayın ve yapıma yardımcı işçi sayılmayan geçici personel sözleşmesiyle ve 24.09.2008-20.09.2013 tarihleri arasında sözleşmeli statüde istihdam edilen personel sözleşmesiyle çalıştığı dönemlere dair ulaşılabilen bilgi-belge ve sözleşme örneklerinin de dava dosyasına sunulduğunu belirterek, kararın kaldırılarak, davanın reddini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, "... Somut olayda, davacı adına dava dışı yerden yapılan bildirimler, sözleşmeler, gider makbuzları ve tanık beyanları dikkate alınarak verilen karar yerinde olmuştur. Bu nedenlerle dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı..." gerekçesi ile davacı ve davalı vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz başvurusunda bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı ve davalı vekilleri istinaf gerekçelerini tekrarla temyiz başvurusunda bulunmuştur.

Feri müdahil Kurum vekili mahkeme kararının eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini belirterek temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile, 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesi.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu maddesi kapsamında sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

3.Değerlendirme
1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, istinaf etmeyen feri müdahil Kurum vekilinin temyiz talebinin hukuki yarar yokluğundan reddine, davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2- Eldeki davada davacı, 1998/Ağustos-30.09.2013 tarihleri arasında davalı işverene ait işyerinde aralıksız çalıştığının tespitini istemiş, Mahkemece davanın kısmen kabulü ile davalıya ait işyerinde 16.10.1999-30.09.2013 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak sürekli ve kesintisiz olarak çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

Dosyada bulunan bilgi ve belgelere göre davacının hizmet tespiti talep ettiği süre içerisinde 01.05.1998-15.10.1999 tarihleri arasında davalı Kurum kayıtlarında 1016922, 1023082 numaralarda işlem gören dava dışı işyerlerinden bildirimleri bulunmaktadır.

Mahkemece davacıya, dava konusu dönemde, dava dışı işyerinden yapılan hizmet bildirimlerine dair iptal talebinin bulunup bulunmadığına dair talebi açıklattırılarak 16.10.1999 öncesine ait talep hakkında alınacak beyana göre tahkikat yapılarak varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

VI.KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazlarının kabulü ile,

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

11.05.2023 gününde oybirliğiyle karar verildi.