YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/4831 E.  ,  2023/11200 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/875 E., 2023/326 K.
KARAR : Davanın reddi
İLK DERECE MAHKEMESİ: ... 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2017/528 E., 2020/139 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı işveren adına kayıtlı ... sicil sayılı işyerinden 01.05.2007- 08.02.2009 tarihleri arasındaki çalışmaların Kurum tarafından iptal edildiği ve iptal edilen döneme ilişkin yersiz ödenen sağlık gideri borcu nedeniyle icra takibine girişildiğini, davacının çalışmalarının gerçek ve fiili olduğunu beyanla, davacının davalı şirket adına kayıtlı ... sicil sayılı işyerinden 01.05.2007- 08.02.2009 tarihleri arasındaki çalışmaların iptaline yönelik Kurum işleminin iptali ile borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; Kurum'un denetim elemanlarınca yapılan inceleme sonucunda ... Ambalaj Kağıtçılık Mak. İnş. Taş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. ünvanlı işyerinin fiilen mevcut olmadığın, bu işyerinde fiili çalışma olmadığı halde sigortalı çalışma bildirimi yapıldığının tespit edilmesi üzerine işyerinden yapılan tüm sigorta bildirimlerinin iptal edildiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ... Amb.Kağıt Mak.İnş.Taş.Tur.San.Tic.Ltd.Şti.nin çalışmaların bildirildiği 01.05.2007 – 08.02.2009 tarihleri arasında faal durumda bulunduğunun dosya içeriğinden ve tanıkların söylemlerinden açıkça belli olduğu, SGK Denetmeni tarafından düzenlenen 28.03.2014 tarihli, 2014/AKD-003 sayılı raporda; ... Amb. Kağıt Mak. İnş. Taş. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.ne ait ... sicil sayılı işyerinden Kuruma bildirimi yapılan davacı ...’nun ifadesine başvurulmadığı gibi, söz konusu işyerinde fiilen çalışmadığına dair kesin bir tespitin de bulunmadığı, dosyada mevcut T.İş Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğünün 11.10.2019 günlü, 3385/426 sayılı yazısı ekinde gönderilen hesap ekstresine göre de; ... Ambalaj Ltd.Şti. tarafından davacı ...’ya maaş ödemelerinin yapıldığı,bu durumda, dava dosyasına intikal eden bilgi, belge ve tanık anlatımları birlikte dikkate alındığında; davalı Kurum işleminin iptali ile davacı ...’nun, işveren ... Amb. Kağıt Mak. İnş. Taş. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.ne ait ... sicil sayılı işyerinde; 01.05.2007 – 08.02.2009 tarihleri arasında 506 sayılı Kanun'un 2 nci maddesi anlamında ve 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a maddesi kapsamında hizmet bağına istinaden fiilen çalıştığı ve anılan tarihler arasındaki 638 günlük hizmetinin geçerli sayılması gerektiği, buna göre davalı Kuruma bu iptalden kaynaklanan hiçbir borcunun bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili, sigortalılığın oluşumu yönünden çalışma olgusunun varlığının zorunlu olduğunu, dosyada mevcut 31.07.2019 ve 15.12.2020 tarihli iki ayrı bilirkişi raporu arasında çelişki bulunduğunu, emsal nitelikte ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi'nin 2018/209 Esas 2018/511 Karar sayılı ilamının bulunduğunu, denetmen raporunun aksinin kanıtlanamadığını beyanla, ilk derece mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı Kurumca davacı ...'nun çalışmalarının iptal edildiği dava dışı işveren ... Amb. Kağıt Mak. İnş. Taş. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.'nin, davacının çalışmalarının bildirildiği 01.05.2007 –08.02.2009 tarihleri arasında faal durumda ise de SGK Denetmeni... tarafından düzenlenen 28.03.2014 tarihli, 2014/AKD-003 sayılı raporda; sigortalı anlatımlarının genel olarak böyle bir işyerinde çalışmadıkları ve şirket ortağı olarak görünen kişiye para verip bunun karşılığında sigortalı gösterildiklerini beyan ettikleri, şirketin yüksek cirolar beyan etmesine karşın tahakkuk eden hiçbir vergi borcunu ödemediği, mükellefin 2007-2008-2010-2011-2012 yıllarında gerçek bir ticari faaliyette bulunmadığı, bu nedenle düzenlediği tüm faturaların gerçek bir mal ve hizmet satışı sonucu düzenlenmediği, komisyon karşılığı olarak düzenlenen sahte faturalar olduğunun değerlendirildiği, mahkemece dinlenen tanık beyanlarının soyut nitelikte olup işyerinin faaliyet gösterdiği yer ve faaliyet alanı ile davacının yaptığı iş konusunda somut, inandırıcı ve maddi olaylara dayalı beyanlar içermediği gibi bildirimlerinin iptal edilmiş olduğu, denetim elemanına verdikleri beyanla çelişik beyanlarda bulundukları, bu yöndeki tespite dayalı kararların Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleştiği ( ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin 2018/123 Esas, 2018/513 Karar, 2018/193Esas, 2018/510 Karar, 2018/209Esas 2018/511 Karar sayılı kararları) gözetildiğinde, SGK Denetmen Raporunun aksinin kanıtlanamadığı anlaşıldığı halde, davayı kabul eden mahkeme kararının yerinde olmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ... 1. İş Mahkemesinin 31.12.2020 tarih, 2017/528 Esas ve 2020/139 Karar sayılı kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili, dosyaya sunulan bilirkişi raporunda davacının fiilen çalıştığının tespit edildiğini, dinlenen tanıklar, vergi kayıtları, kolluk araştırması göz önüne alınmadan davanın reddedildiğini, toplanan delillerden ... ambalaj şirketinin davacının çalıştığı dönemde faal olan bir şirket olduğunun anlaşıldığını belirterek temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının Kurum tarafından iptal edilen çalışmalarının fiili olup olmadığı buna göre yersiz sağlık ödemesi nedeniyle çıkarılan borçtan sorumlu olup olmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 59 uncu maddesi, 506 sayılı Kanun'un 79 ve 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddeleridir.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

13.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.