YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/483 E.  ,  2024/7510 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 19. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/258 E., 2022/2411 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Çine Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2013/138 E., 2020/98 K.

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacılar ve davalı ... vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararının davalı ... vekili tarafından temyiz temyiz edildiği; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle, davacının 31.01.2009 tarihinde meydana gelen iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğradığını iddia ederek maddi ve manevi tazminat isteminde bulunmuştur.

II. CEVAP
1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının kazazedeyi hiç tanımadığını, kazazedeyi ilk kez boyayı dükkana bırakırken ...'un dükkanında gördüğünü, işçi olduğunu bile bilmediklerini, mezkur işin yapılması konusunda Yatfun ile anlaştıklarını, davacının dava dilekçesindeki kabul ve ikrarına göre kazazedenin davalı müvekkilinin işçisi olmadığını, bu nedenle iş ve sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan iş sağlığını ve güvenliğini sağlama yükümlülüğü bulunmadığını, mezkur neticenin meydana gelmesinde davalı müvekkilinin hiçbir kusurunun olmadığını davalılardan ...'un ...'in ve de davacının meterafik kusuru buulunduğunu, davacının haksız ve yersiz usul ve esas yönünden yasaya aykırı davasının reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

2.SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; yasal koşulları bulunmayan maddi ve manevi tazminat talebinin müvekkil Kurum açısından reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

3.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle: davanın usulsüz olduğunu öncelikle usul yönünden itiraz ettiklerini itirazlarının kabulünü ve davanın reddini, usule ilişkin taleplerin kabul edilmemesi halinde haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

4.Davalı ... Karayış cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile davacı ... için 452.676,21 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ile ...'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine, manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile davacı ... için 70.000,00 TL, davacı ... için 30.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ile ...'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine, davalı ... A.Ş. yönünden davanın reddine, davalı SGK yönünden davanın husumetten reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ve davalı ... vekilleri istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemenin son bilirkişi raporunu hükme esas alarak davalı ... AŞ yönünden davanın reddine karar vermesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, kusur oranlarındaki mübayenet giderilmesi gerekirken itiraz üzerine 24.12.2015 tarihli raporu düzenleyen aynı bilirkişilerce Ankara 3. İş Mahkemesinin 2017/210 Talimat dosyası ile 15.09.2017 tarihinde tekrar bilirkişi incelemesi yapıldığını ve Mahkemece son bilirkişi kusur oranlarına göre karar verildiğini, davalı ...’in olayda kusursuz sorumluluğu olduğunu, davalı ...'in olayın meydana geldiği yerde uyarı işaretleri koymadığını, tanık ifadelerinden de görüleceği üzere, Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliğinde de belirtilen yüksek gerilim hatlarında, hatlara rastgele dokunmayı önleyecek önlemler alınmak koşulu ile uyarı levhaları konulması gerekirken ...'in sorumluluğunu yerine getirmediği gibi ENH hattını yapan, işleten davalı ...'in kusurlu olduğunu, davalı ...’e kusur atfedilmemesinin istinaf sebebi olduğunu belirterek, istinaf yoluna başvurmuştur.

2.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; Çine Sulh Ceza Mahkemesinde görülen yargılamada alınan 24.02.2012 tarihli raporda davalının kusuru olmadığının tespit edildiğini, olayda 09.09.1952 tarihli tapulama tutanağına göre kazanın meydana geldiği evin 1927 yılında yapıldığını ve ev mevcutken 1970 yılında TEDAŞ tarafından 34,5 kw hat çekildiğini, bu durumda dikey 3,5 metre mesafeye uyulmasında davalının sorumluluğuna değil, davalı ...'in sorumluluğuna gidilmesi gerektiğini, ...'in sorumluluğunun kusursuz sorumluluk olduğunu, dava esnasında ENH projesinin, kadastro tespit tutanaklarının celp edilerek davalının evinin ENH'ye paralel olan duvarının temelden itibaren kadim bir duvar olduğu ve bu duvarda hiçbir zaman kadimden beri, ENH'ye doğru bir genişletme yapılmadığı, ENH'nin bina mevcutken geçirildiğinin keşfen tahkik ve tespitini teminen mahallinde inşaat mühendisi, kadastro mühendisi ve elektrik mühendisinden oluşacak uzmanlar kurulu marifetiyle mahallinde keşif yapılmasını ısrarla talep ettiklerini, taleplerin Mahkemece olumsuz karşılandığını, dinlenen tanık beyanları ile de sabit olduğu veçhile davalının binasını ENH'ye yaklaştıran bir tadilat yapmadığını, davalının "binayı genişlettim" şeklindeki ceza dosyasında yapılan keşif sırasındaki beyanının içeriği yeteri kadar irdelenmeden, davalının binayı ENH'ye yaklaştırdığı varsayımı ile peşin hükümlü olarak kusur verildiğini, davalı ... ile davalı ... arasında eser sözleşmesi yapıldığını, iş sahibinin yüklenici üzerinde emir ve talimat verme, yapılan işleri doğrudan kontrol, denetim, gözetim yetkisi bulunmadığından, yüklenicinin işçisinin geçirdiği iş kazasından dolayı "iş sahibi" olarak davalı ...’in sorumlu tutulamayacağını, davalı ...’un işveren, davacı ...’ın ise işçi olduğunu, davalı ...’in bina sahibinin sorumluluğu nedeniyle kusursuz sorumluluğu söz konusu ise de, davalı ...'in eylemi ile illiyet bağının kesildiğini, yine zarar görenin de kusuru bulunduğunu, davalının binada dikey yüksekliği arttıracak bir tadilat yapmadığını, kiremit olan çatıyı sökerek beton yaptırdığını, davalı ...’un işveren olarak kazada asli kusurlu olduğunu, davacı işçinin tedbirsiz davranması nedeniyle kusurlu olduğunu fakat izafe edilen %20 kusurun az olduğunu, dosyada alınan ilk ve ikinci raporlar arasında çelişki bulunduğu halde bu defa çelişkinin giderilmesi için ikinci rapor düzenleyen heyetten rapor alınmasının hatalı olduğunu, üçüncü raporun farklı bir heyetten alınması gerektiğini, maddi tazminat hesabı için alınan raporun da hatalı olduğunu, davacılar lehine hükmedilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu belirterek, istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 24.12.2015 tarihli kök ve 15.09.2017 tarihli ek bilirkişi raporu doğrultusunda, davaya konu iş kazasının meydana gelmesine etken olan kusur aidiyet ve oranları olarak belirlenen; davalı işveren ...'ın %60, bina sahibi davalı ...'in %20, kazazede işçi ...'nın %20 kusurlu, davalı ...Ş. (Eski Ünvan: ... Elektrik Dağıtım A.Ş.) ise kusursuz olduğu şeklinde yapılan tespitin iş ve sosyal güvenlik mevzuatı ile maddi veri ve vakıalara uygun olduğu, 03.04.2015 tarihli bilirkişi raporunda yer alan kusura ilişkin tespitlerin ayrıntılı, denetime elverişli ve dosya kapsamına uygun olmadığı dikkate alındığında sonraki tarihli raporlar ile arasında çelişki olduğundan bahsedilemeyeceği kanaatine varıldığı, davalı vekilinin cevap dilekçesi içeriği, delilleri ve hesap bilirkişi raporuna itiraz nedenlerine göre, açıklanan içtihat ve kanun maddesi çerçevesinde belirlenmiş olduğu anlaşılan maddi tazminat miktarının, maddi ve hukuki yönlerden isabetli olduğu kanaatine varılarak aksi yöndeki istinaf sebeplerine itibar edilmediği, somut olayın özelliklerine göre, iş kazasının meydana geldiği tarih, ülkenin ekonomik ve sosyal koşulları, hakkaniyet ilkesi, tarafların ekonomik ve sosyal durumları, davacı işçinin % 20 oranındaki müterafik kusuru, manevi tazminatın amacı, kapsamı ve caydırıcılık uyandıracak miktarda olması gerekliliği ve tüm dava dosyası kapsamı dikkate alınmak sureti ile davacılar lehine takdir edilen manevi tazminat miktarının somut olay ile manevi tazminatın kapsam ve amacına uygun olduğu gerekçesiyle davacılar vekili ve davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği sebeplerle kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının ve annesinin tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 417 nci maddesi, 5510 sayılı Kanun'nun 13 üncü maddesi ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2 nci ve 77 nci maddeleri ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 4 üncü maddeleridir.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'nun 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen kararın, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının, istinaf itirazları olarak da ileri sürüldüğü ve Bölge Adliye Mahkemesi kararında değerlendirildiği hususları da dikkate alınarak, temyiz edenin sıfatına, temyiz kapsam ve nedenlerine göre tüm temyiz itirazlarının reddi ile anılan hükmün onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının reddine, Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın 6100 sayılı Kanun'un 370 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

02.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.