YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/4813 E.  ,  2023/4916 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/2789 E., 2023/264 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Amasya İş Mahkemesi
SAYISI : 2017/160 E., 2021/238 K.

Taraflar arasındaki tespit davasından yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın reddine birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın asıl davada davacı-birleşen davada davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl davada davacı-birleşen davada davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Asıl davada davacı vekili; dava dilekçesinde özetle; davacının 1800 prim günü ile 10 yıl sigortalılık süresine haiz olduğunu, en az %60 olan engelilik durumuna sahip olduğunu, müvekkilinin maluliyetinin tespitine, tespit edilecek malullük oranına göre malulen emekliliğine ve emekli aylığına hak kazandığının tespitini istemiştir.

Birleşen 2017/326 E. Sayılı davada, davacı SGK Başkanlığı, 22.06.2009-20.11.2016 tarihleri arasında yersiz ödenen emekli maaşları toplamı olan 82.928,17 TL ana paralı kurum alacağının davacıdan tahsilini istemiştir.

II. CEVAP
Asıl davada davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

Birleşen davada davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile; "sigortalının çalışma gücünün en az %60'ını kaybetmediği 5510 sayılı Kanun 25 inci madde kapsamında malul sayılamayacağı, malulen emeklilik şartlarının olayda gerçekleşmediği ve davalı Kurum işleminin isabetli olduğu" gerekçesiyle "asıl davanın reddine birleşen davanın kabulüne, birleşen dosya davalısı ...'a yersiz ödenen aylık miktarı olan 84.258,60.-TL'nin her aylık için ödenme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birleşen dosya davalısı ...'tan alınarak birleşen dosya davacısı kuruma verilmesine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı-birleşen davada davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı-birleşen davada davalı vekili, istinaf dilekçesinde özetle; davacının malulen emeklilik şartları olan, çalışma gücünü etkileyen durumun çalışma hayatına başladıktan sonra gerçekleşmesi ile 1800 prim günü ile 10 yıl sigortalılık süresine haiz; en az %60 olan engellilik durumuna da sahip olduğunu, asıl davanın kabulü gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasına ve talep doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı-birleşen davada davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı-birleşen davada davalı vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği sebeplerle kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Asıl dava, malüliyet tespiti ve yaşlılık aylığı bağlanması talebine; birleşen dava sigortalıya yersiz ödendiği iddia edilen aylıkların ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesi talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 95 inci maddesinde malûl sayılmayı gerektirecek hastalık veya arızanın bulunup bulunmadığının tespitinde izlenecek yol açıklanmıştır. Buna göre, kurum sağlık tesislerince düzenlenen raporlara dayanılarak verilen kararlara karşı Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulundan rapor alınmalı, söz konusu kurul raporlarının Kurumu bağlayacağı, ancak, diğer ilgilileri bağlamayacağı dikkate alınarak, itiraz halinde, Adli Tıp Kurumundan alınacak rapora göre karar verilmeli; Yüksek Sağlık Kurulu Raporu ile Adli Tıp Kurumu raporu arasında çelişki bulunması halinde ise, Adli Tıp Genel Kurulundan alınacak raporla, bu çelişki giderilip, varılacak sonuca göre karar verilmelidir.

5510 sayılı Yasanın sigortalı sayılanlar ve bunların bakmakla yükümlü oldukları veya hak sahibi çocuklarının çalışma gücü veya meslekte kazanma gücü kayıp oranlarının tespitine ilişkin, Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği 01.10.2008 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 11.10.2008 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak; Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği 01.09.2013 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yürürlüğe girmiş olup; iş bu 03.08.2013 tarihli ve 28727 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği; 28.09.2021 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 31612 sayılı Yönetmelikle yürürlükten kaldırılmıştır.

3. Değerlendirme
Eldeki davada, çalışma gücünün en az 2/3’sini yitirdiği gerekçesiyle davacıya 15.11.1996 tarihinden itibaren maluliyet aylığı bağlandığı, davacının 09.06.2009 tarihli işe giriş bildirgesi ile çalıştığının tespit edildiği gerekçesiyle aylığının 22.06.2009 tarihinden itibaren durdurulduğu anlaşılmış olup, Mahkemece, Adli Tıp 3. İhtisas Kurulundan Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü kapsamında davacının çalışma gücünün en az 2/3’ünü yitirmiş olup olmadığı ile yargılama sırasında 28.09.2021 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanması ile birlikte yürürlüğe giren Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği çerçevesinde davacının çalışma gücünün en az %60'nı kaybetmiş olup olmadığını irdeleyecek şekilde rapor aldırılmalı, Yüksek Sağlık Kurulu Raporu ile Adli Tıp 3.İhtisas Kurulu raporu arasında çelişki bulunması halinde Adli Tıp 2.Üst Kurulundan alınacak raporla, bu çelişki giderilip, varılacak sonuca göre karar verilmelidir.

Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki ilkeler gözetilmeksizin, eksik araştırmaya dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması, usûl ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

VI. KARAR
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

08.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.