YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/4754 E.  ,  2023/5179 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2605 E., 2023/302 K.
HÜKÜM/KARAR : Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2018/247 E., 2020/498 K.

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen kurum işleminin iptali ve fiilen çalıştığının tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 01.04.2010 tarihinden 30.11.2013 tarihine kadar geçen sürede sigortalı olarak çalıştığını, ancak bu çalışmalarının SSK müfettişi tarafından düzenlenen tutanak ile iptal edildiğini, müfettiş raporunun gerçeği yansıtmadığını, davacının denetim sırasında çalışmıyor olmasının hiç çalışmadığı anlamına gelmeyeceğini, bu nedenle davacının çalışmalarının iptal edilmesine yönelik Kurum işleminin yerinde olmadığını belirterek Kurum işleminin iptali ile davacının sigortalılık süresinin geçerli kabul edilmesini, bu sigortalılık süresi dikkate alınarak davacıya 01.12.2013 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanmasını ve yasal faizi ile birlikte ödenmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı hakkında düzenlenen 07.05.2013 tarihli 2013/OÜ313 sayılı raporda davacının işyerinde çalışmadığının tespit edildiğini, bu nedenle 01.04.2010 tarihinden sonraki sigortalılık süresinin iptal edildiğini, Kurum işleminin yerinde olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda 17.09.2020 tarih ve 2018/247 esas 2020/498 karar sayılı ilamı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili, yerel mahkeme kararının kaldırılarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 17.06.2021 tarih ve 2020/1609 E., 2021/1116 K., sayılı kararı ile; "yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamından, anılan yasal düzenlemeler ve yapılan açıklamalar çerçevesinde, dosyadaki bilgi ve belgelere, dinlenen kamu tanık beyanlarına göre somut olayda, davacının 01.04.2010-11.06.2012 ve 01.09.2012-30.11.2013 tarihleri arasında 1241 gün 1019607.74 sicilli iş yerinde çalıştığı anlaşılmakla, bu iş yerinde geçen hizmetleri iptal eden Kurum işleminin iptali ile 1241 günlük çalışmanın tespitine karar veren mahkeme hükmü yerindedir.

Ancak 24.12.2014 tarihinde tahsis talebinde bulunan davacının 506 sayılı Kanun'un geçici 81 inci maddesinin B/a fıkrasındaki yaş, sigortalık süresi ve prim gün sayısı koşullarını sağladığı anlaşılmakta ise de 2829 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesine göre son 1260 günlük hizmetinin 4/1-(a) bendi kapsamında geçmediği (Bağ-Kur'dan sonraki 4/1-(a) bendi kapsamındaki hizmetinin iptale konu olan ve mahkemece tespitine karar verilen 1241 günlük çalışma olduğu) gözardı edilerek davacının aylık talebinin reddi yerine 01/01/2015 tarihinden başlamak üzere davacıya 506 sayılı Kanun'un geçici 81 inci maddesinin B fıkrasının (a) bendine göre yaşlılık aylığı bağlanmasına ve bağlanan yaşlılık aylıklarına ödeme tarihlerinden itibaren yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine," dair verilen karar bu yönüyle hatalı olmuştur." gerekçesiyle; 1-Davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK 353/1-b.2 maddesi uyarınca kabulü ile,
2-... 1.Asliye Hukuk (İş) Mahkemesine ait 17.09.2020 gün ve 2018/247Esas - 2020/498 Karar sayılı kararının kaldırılmasına yerine,
3-Davanın kısmen kabul, kısmen reddine,
-Davacı ...'ün bir hizmet akdine bağlı olarak eşi ...'ün 1019607 sicil numaralı işyerinde 01.04.2010 - 11.06.2012 tarihleri arasında 791 gün, 01.09.2012 - 30.11.2013 tarihleri arasında 450 gün olmak üzere toplam 1241 gün ücret alarak çalıştığının tespitine,
- 07.05.2013 Tarih ve 2013/O.Ü./313 sayılı raporun 01.04.2010-11.06.2012 tarihleri arasındaki 791 gün, 01.09.2012-30.11.2013 tarihleri arasında 450 gün olmak üzere toplam 1241 günlük prim ödeme gün sayısının iptal edilmesine ilişkin davalı kurum işleminin iptaline,
-Davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine, karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Daire kararında; Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmişse de yargılama aşamasında dinlenen tanık beyanları ile denetim esnasında dinlenen işveren ve davacı beyanlarının çelişkili olduğu anlaşılmaktadır. Mahkemece; davacının işyerinde yaptığı işin ne olduğu ayrıntılı olarak sorularak somutlaştırılmalı, tanık anlatımları arasındaki çelişkiler giderilmeli, denetim esansında dinlenen tanıklar dinlenerek davacının fiilen çalışmasının mümkün olup olmadığı yaptığı işin eşe yardım niteliğinde değerlendirilip değerlendirilmeyeceği hususları irdelenerek hasıl olacak sonuca göre karar verilmelidir. " hususlarına işaret edilerek bozulmuştur.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; yargılama ve tüm dosya kapsamından, anılan yasal düzenlemeler ve yapılan açıklamalar çerçevesinde, dosyadaki bilgi ve belgelere göre somut olayda, davacının ve eşinin denetmene verdikleri ifadelerden, dinlenen tanık beyanlarından davacının yaptığı işin eşe yardım niteliğinde olduğu kanaatine varılarak, 5510 sayılı Kanun'un 59/2 nci maddesi gereğince Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurları tarafından düzenlenen tutanak içeriğinin de aksi ispat edilemediğinden, davacının 01.04.2010-11.06.2012 ve 01.09.2012-30.11.2013 tarihleri arasında 1019607.74 sicilli işyerinden bildirilen sigortalılık sürelerini iptal eden Kurum işleminin yerinde olduğu anlaşılmakla, iptal sonrası da aylık şartlarını taşımayan davacının davasının reddi gerekeceğinden davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 356 ve 359 uncu maddeleri uyarınca kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine dair karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; tüm tanıkların davacının çalışmasını teyit ettiğini, aksine delil bulunmadığını, Kurum işleminin hatalı olup kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davalı Kurum tarafından fiili olmadığından bahisle iptal edilen davacı çalışmalarının davalı işyerinde geçtiğinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 86 ıncı maddesidir.

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

11.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi