YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/4698 E.  ,  2023/7288 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2344 E., 2023/158 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan red
İLK DERECE MAHKEMESİ : Mudurnu Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2021/54 E., 2021/155 K.

Taraflar arasındaki sigorta başlangıç tarihinin tespiti ile bir günlük çalışmanın tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili, davacının 1986 yılından itibaren Mudurnu Orman İşletme Şefliğinde ağaçlama, fidanlama işlerin çalıştığını, davacının uzun süre Orman İşletmesinde çalıştığını ancak kurum arşivinden üç aya ilişkin puantaj cetvellerinin bulunduğunu, dilekçe ekinde sunulan puantaj cetvellerinden de anlaşılacağı üzere, davacının kızlık soyadının Taşkın olduğunu, 1986 yılına ait Mart, Mayıs ve Temmuz aylarına ilişkin puantaj cetvellerinde ... isminin yazıldığını, davanın kabulü ile, 27.03.1986 tarihi itibariyle çalışma kaydı bulunan davacı ...'un sigorta başlangıç tarihinin 27.03.1986 tarihi olarak bir günlük tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II.CEVAP
Sosyal Güvenlik Kurumu vekili, davacının açmış olduğu davanın hak düşürücü süre içerisinde sürmesinin gerektiğini, açılan davada Sosyal Güvenlik Kurumunun, davalı değil de fer'i müdahil durumunda olduğunu, davanın öncelikle zamanaşımı ve hak düşürücü süre yönüyle, husumet nedeniyle, davanın esastan reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili, davacının davasını mülga 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesi ve 5510 sayılı Kanunu'nun 86 ıncı maddesinde belirtilen beş yıllık hak düşürücü sürede açmadığını, söz konusu davada beş yıllık zamanaşımının uygulanmasının gerektiğini, usul ve kanuna aykırı açılan davanın reddine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tensip ara kararı ile Mudurnu Orman İşletme Müdürlüğüne müzekkere yazılarak davacıya yapılan ödemelere ilişkin belgelerin tamamı, davacıdan 1986 yılına ilişkin sigorta primi kesintisi yapılıp yapılmadığı, davacıya ait özlük dosyası istenmiştir. 16.06.2021 havale tarihli Mudurnu Orman İşletme Müdürülü'ğünden gelen cevabi yazıda davacı ...'un İşletme Müdürlüğümüzde ağaçlandırma bakımı, kesme, toplama, taşıma gibi işler için 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 40 ıncı maddesi gereği Birim Fiyat Usulü(Vahidi Fiyat) ile çalıştırılarak bedelinin ödendiğinin anlaşıldığı, söz konusu işe ait ödemenin 1986 yılında yapıldığı ödemeye ait gider tahakkuku ve ödeme belgeleri saklama süresinin bütçe yılının bitiminden başlayarak 10 yıl olduğundan dolayı söz konusu ödemeye ait ödeme evrakları arşiv kayıtlarımızda bulunmadığı, ayrıca şahsa ait sigorta prim kesintisi yapılmadığı, ilgili vatandaş İşletme Müdürlüğümüzde personel olarak çalışmadığından şahsa ait özlük dosyası bulunmadığının belirtildiği, sonuç olarak davalı kamu kurumunca davacıya ait sigorta primi kesintisi de yapılmadığı anlaşılmakla ve davacının tespitini talep ettiği tarihin 1986 yılı olması, çalışmaları kurumca tespit edilemeyen sigortalıların çalıştıkları hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacaklarını ilam ile ispatlayabilecekleri ancak eldeki davada hizmet tarihi üzerinden 5 yıldan fazla zaman geçmiş olması, davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Davacı vekili, on sekiz yaşından önceki dönemde sigortalının çalışmasını önleyen bir yasa hükmü bulunmadığını, Kurumun tek taraflı teftiş raporu ile yetinildiğini, eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile karar verildiğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Daire karar ilamı sonrası Mahkemece davalıya yazılan müzekkere cevabına göre davacının işletme müdürlüğünde ağaçlandırma bakımı, kesme, toplama, taşıma gibi işler için 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 40 ıncı maddesi gereği birim fiyat usulü (vahidi fiyat) ile çalıştırılarak bedelinin ödendiği; ödemenin 1986 yılında yapıldığı, saklama süresinin bütçe yılının bitiminden başlayarak 10 yıl dolduğundan arşivde bulunmadığı, davacıya ait ödemeden sigorta prim kesintisi yapılmadığı; personel olarak çalışmadığından ait özlük dosyası bulunmadığının bildirilmesi üzerine davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle davacı vekilince ileri sürülen tüm istinaf başvuru sebep ve gerekçeleri yerinde olmayıp, incelenen kararın; dava dosyası kapsamında mevcut maddi delillere uygun, yasal ve hukuksal gerekçelere dayandığı, delillerin takdirinde herhangi bir isabetsizlik ve kamu düzenine aykırı bir halin varlığının tespit edilemediği dikkate alınmak sureti ile yapılan istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1-b maddesinin (1) numaralı alt bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde, puantaj cetvellerinin varlığı sigortalılığın başlangıcı için yeterli olduğunu, müvekkilinin Mudurnu Orman İşletme Şefliğinde ağaçlama, fidanlama işlerinde çalıştığı puantaj cetvellerinde sabit olduğunu, mahkemece hazine veya defterdarlığa müzekkere yazılarak maaş bordrosu verilip verilmediği hususunda gerekli inceleme yapılmadığını, kamu kurumunda çalışanların sigorta başlangıç tespitleri için hak düşürücü süre işlemeyeceği belirterek istinaf talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, sigorta başlangıç tarihi ile bir günlük çalışmanın tespitine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 79 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

22.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.