YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/4690 E.  ,  2023/5146 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/3264 E., 2023/336 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 3. İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/169 E., 2022/344 K.

Taraflar arasındaki kurum işleminin iptali, yaşlılık aylığı bağlanması istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili, dava dilekçesinde; yurt dışında ikamet ederken (01.11.1993-30.09.2008) tarihleri arasında SSK ya tabi isteğe bağlı sigortalılık primi ödeyip 17.02.2014 tarihinde tamamen yurtiçi sigortalılığı üzerinden, yurtdışı borçlanma yapmadan yaşlılık aylığı tahsis talebinde bulunduğunu, 01.03.2014 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlandığını, ancak Kurumun 10.04.2017 tarihli işlemi ile isteğe bağlı 4/a süreleriyle yurtdışı sürelerin çakıştığı nedenle isteğe bağlı sürelerini bir bölümünün iptal edilerek yersiz ödenen aylıklar için ... 13. İcra Müdürlüğünde icra takibi yaptığını, itiraz üzerine takibin durduğunu, ... 5. İş Mahkemesinde görülen davanın reddedilerek, kararın kesinleştiğini, 17.02.2014 tarihi tahsis dilekçesi doğrultusunda yeniden aylık bağlanması için Kuruma başvurulduğunu, ancak bir kez daha talebinin reddedildiğini belirtilerek; müvekkilinin 01.11.1993-30.09.2008 tarihleri arasını kapsayan tüm isteğe bağlı sigortalılık sürelerinin geçerli olduğunun tespitine, yaşlılık aylığı tahsis talebini reddeden Kurum işleminin iptaline, aylıkların iptal edildiği tarih olan 10.04.2017 tarihinden itibaren yaşlılık aylığının yeniden bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının 01.11.1993-30.09.2008 tarihleri arası 5370 gün isteğe bağlı sigortalılığının bulunduğu, 17.02.2014 tarihli tahsis talep dilekçesi ile 01.03.2014 tarihinden geçerli olmak üzere 506 sayılı Kanun'un geçici 81/B-K maddesi uyarınca yaşlılık aylığı bağlandığı, 01.02.1990-31.12.2015 tarihleri arasında yurt dışı sigortalılık kayıtları bulunduğu, ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü tarafından Almanya da çalıştığı tarihlerde Türkiye de isteğe bağlı sigortalılık yaptırdığının tespit edilmesi nedeniyle Türkiye'deki isteğe bağlı sigortalılığının iptal edilerek bağlanan aylığın iptal edildiği, ancak yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre isteğe bağlı sigortalılık koşullarına düzenleyen 85 maddenin b bendinde isteğe bağlı sigorta şartlarından olan "herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna tabi sigortalı olmamak koşulunun Türkiye'deki Sosyal Güvenlik Kuruluşlarına ilişkin olup, yabancı Sosyal Güvenlik Kuruluşlarının anılan madde kapsamında değerlendirilmemesi gerektiğinden (Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 2011/9154 Esas ve 2012/12790 Karar) davacının davasının kabulü ile davacının 01.11.1993-30.09.2008 tarihleri arasını kapsayan tüm isteğe bağlı sigortalılık sürelerinin geçerli olduğunun tespiti ile buna aykırı kurum işleminin iptali ile, aylıkların iptal edildiği tarih olan 10.04.2017 tarihinden itibaren yeniden bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum Başkanlığı istinaf dilekçesinde: İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "davacıya 3201 sayılı yasa kapsamında herhangi bir yurtdışı hizmet borçlanması sonucu kazandırılan hizmet süresi olmadan, yalnızca Türkiye'de geçen 506 sayılı yasa kapsamındaki zorunlu ve isteğe bağlı sigortalılık süreleri neticesinde yaşlılık aylığı bağlandığı, haliyle aylığa esas alınan Türkiye'deki isteğe bağlı sigortalılık süresiyle yurt dışı çalışmalarının çakışmasından bahsedilemeyeceği gibi 506 sayılı Kanunun 85.maddesinde isteğe bağlı sigortalı olabilmek için Türkiye'de ikamet etme şartı da aranmadığı gözetilerek davacının 01.11.1993-30.09.2008 tarihleri arasındaki bir kısım isteğe bağlı sigortalılığını iptal eden Kurum işleminin yerinde olmadığı anlaşılmakla davanın kabulüne dair mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesi" ile davalının istinaf başvurusunun esastan reddine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, kurum işleminin yerinde olduğunu, emsal kararlar ile de davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, kurum işleminin iptali yaşlılık aylığı bağlanması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'u 85 inci maddesi

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 506 sayılı Kanun'un 85 inci maddesi ile dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

10.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.