YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/4679 E.  ,  2023/7240 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/246 E., 2023/278 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan red
İLK DERECE MAHKEMESİ : Eskişehir 2. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/742 E., 2022/1593 K.

Taraflar arasındaki 16.02.2012-30.06.2012 tarihleri arasındaki 4/1-a kapsamındaki bildirimlerin geçerli olduğunun tespiti ile yaşlılık aylığının kesildiği tarihten itibaren bağlanması, davalı Kuruma borcu olmadığının tespiti istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili, 30.05.2013 tarihinde son işyerinden ayrılarak emeklilik başvurusunda bulunduğunu, 01.07.2013 tarihinde geçerli olarak emekli maaşının bağlandığını, maaşının yatırılmadığını öğrenince SGK'ya başvurduğunu, SGK tarafından ...'e ait iş yerinde 2012/2,3,4,5,6 ıncı aylarına ilişkin hizmetlerinin işverenin beyanı ile iptal edilmesi üzerine maaşının kesildiğinin beyan edildiğini, kurum kayıtları, işyeri kayıtları ve tanık beyanları ile 16.02.2012-30.06.2012 tarihleri arasında çalıştığının ve yapılan bildirimlerin geçerli olduğunun tespiti ile aksine kurum işlemlerinin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili, davacıya 01.07.2013 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlandığını, ancak davacının 16.02.2012-30.06.2012 tarihleri arasında ilgili işyerinde fiili çalışması bulunmadığının tespit edildiğini, davacının çalışma iddiasının asılsız olduğunu beyanla davanın reddini
talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, davalı kurumun davacının 16.02.2012-19.04.2012 tarihleri arasındaki kurum kayıtlarına geçen hizmetlerinin iptaline ilişkin kurum işleminin iptaline, fazlaya ilişkin istemin reddine, davaya konu kurumun maaş iptaline ilişkin işleminin iptaline yönelik davacı talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri
Davacı vekili, 19.04.2012 tarihinden sonra iş yerinin açık oluğunu, buna ilişkin muhtasar beyanname, geçici vergi beyannamesi ile işyerinin bu tarihten sonra da faal oluğunun kanıtlandığını, dönem bordrolarına göre 19.04.2012 tarihinden sonra da aktif çalışan 5 işçi daha olduğunu ileri sürmüş ve davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı vekili, müvekkil Kurum tarafından yerinde yapılan denetimle davacının Dilek Sultan Çoban'a ait işyerinde çalışmadığının tespit edildiğini, işverenin alınan ifadesinde davacıyı tanımadığını, muhasebeci ...'in kendisinden habersiz bildirim yaptığını beyan ettiği, yargılama aşamasında beyanı alınan Adnan Arasçı'nın ise davacıyı işe kendisinin aldığını beyan ettiği, her iki beyan arasında çelişki olduğunu, ileri sürmüş ve davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz başvurusunda bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili, Mahkeme kabullerinin aksine 19.04.2012 tarihinden sonra da işyerinde faaliyetin devam ettiğini, vergi kayıtları celp edildiğinde bu hususların görüleceğini, müvekkilinin işyerinde çalıştığını, davalı Kurumu denetmenine de çalıştığına dair beyanda bulunduğunu, Kurum işlemlerinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, bu iptaller nedeniyle bağlanan yaşlılık aylığının da iptal edilerek 24.08.2013-24.01.2014 tarihleri için ödenen 8060,00 TL yersiz aylık borcu çıkarıldığını, müvekkilinin mağdur edildiğini, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini belirterek temyiz başvurusunda bulunmuştur.

Davalı Kurum vekili, istinaf gerekçelerini tekrarla temyiz başvurusunda bulunmuştur.

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, 16.02.2012-30.06.2012 tarihleri arasındaki 4/1-a kapsamındaki bildirimlerin geçerli olduğunun tespiti ile yaşlılık aylığının kesildiği tarihten itibaren bağlanması, davalı Kuruma borcu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri.

3.Değerlendirme
1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davalı Kurum vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2- İnceleme konusu davada, davacının 2012/2.3.4.5.6. aylara ilişkin 4/1-a kapsamda bildirilen çalışmalarının denetmen raporu ile geçersiz kabul edilerek iptal edilmesi üzerine eldeki davanın açıldığı, Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile 16.02.2012-19.04.2012 tarihleri arasındaki bildirimlerin geçerli olduğuna karar verildiği anlaşılmaktadır.

3-Dosya içinde bulunan bilgi ve belgelere göre, davacının işveren ...'e ait giyim atölyesi işyerinden 4/1-a kapsamında 16.02.2012-30.06.2012 tarihleri arasındaki bildirimlerinin fiili olmadığı gerekçesi ile iptal edildiği, 01.07.2013 tarihi itibariyle 5079 günle 506 sayılı kanun kapsamında bağlanan yaşlılık aylığının bu hizmetlerin iptali sonucu eksik prim gün sayısı nedeniyle bağlandığı tarihten itibaren iptal edilerek 24.08.2013-24.01.2014 tarihleri arasında ödenen yaşlılık aylıklarının borç çıkarıldığı, davacının eksik prim günlerini tamamlaması nedeniyle 01.12.2014 tarihi itibariyle yeniden yaşlılık aylığı bağlandığı,

Davalı Kurumun fiili çalışma olmadığı, sahte olarak bildirim yapıldığına dair davacı ve bildirimi yapan muhasebeci hakkında yaptığı suç duyurusu nedeniyle görülen ceza davasında davacının 2012/Şubat, Mart, Nisan, Mayıs ve Haziran aylarında çalıştığının tespit edildiğinin ve bildirimlerin doğru yapıldığı gerekçesi ile sanıklar hakkında beraat kararı verildiği, kararın yargıtay incelemesinden geçerek kesinleştiği, işverenin davacıyı kendisinin değil işveren vekilinin işe alması nedeniyle ilk sorulduğunda tanımadığını beyan ettiğini ancak sonrasında yazılı olarak davacının işveren vekili tarafından işe alınması nedeniyle tanımadığını bildirdiği, işyerinin faaliyetinin 19.04.2012 tarihi itibariyle sonlandığının belirtilmesine rağmen bu dönemde bildirimi olup çalışmaları iptal edilmeyen bordro tanıklarının davacının çalışmasını doğrulaması karşısında davanın kabulü gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

VI.KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekilinin temyiz talebinin kabulü ile,
Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

22.06.2023 gününde oybirliğiyle karar verildi.