YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/4337 E.  ,  2023/6268 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/353 E., 2023/6 K.
HÜKÜM/KARAR : Kısmen Kabul

Taraflar arasında Mahkemece görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili, müvekkilinin 2003 yılı Şubat ayında ... Denizli Musa Kazım Manasır İlköğretim Okulu’nda anasınıfına yardımcı eleman olarak işe alındığını, bir süre bu şekilde çalıştıktan sonra yaklaşık bir yıl sonra temizlik işçisi olarak okulun temizlik işlerini yapmaya başladığını, bu şekilde 8 yıl çalıştığını, bu süre içerisinde okulların tatil olduğu şubat tatilinde dahi çalıştığını, okul sınıflarını yıkadığını, sadece yaz tatillerinde ücretsiz izne çıkarıldığını, okullar açılmadan 15 gün önce işe başlatıldığını ve sınıfların yıkatılması v.s işlerini tam mesai şeklinde yerine getirdiğini, çalıştığı sürelerde asgari ücretin çok altında ücretlerde çalıştırıldığını, müvekkilinin 2007 yılından sonra temizlik işlerinin bir şirkete verilmesinden sonra aynı şekilde çalışmaya devam ettiğini, şirket tarafından tam olmamakla birlikte zaman zaman sigortalı gösterildiğini, bu şekilde 2011 yılına kadar çalıştırıldığını, her yıl yaz tatili başlangıcında istifa ettirildiğini, bu durumun müvekkilinin maddi kayba uğramasına neden olduğu gibi emeklilik işlemlerinin de gecikmesine neden olduğunu, bu nedenlerle müvekkilinin davalılardan ..., Denizli Musa Kazım Manasır İlköğretim Okul Müdürlüğü’nde 17.02.2003-18.06.2011 (2007-2011 yılları arasında sigortaya bildirilen süreler çakışmayacak şekilde) tarihleri arasında sigortalılığının tespiti ile yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, son celsede davacı vekili beyanında davacının her sene okul açılmadan önce hazırlık yapmak üzere her yılın Eylül'ün 1. günü çalışmaya başladığını ve her yılın okul kapandıktan sonra okulun temizliği ve diğer yardımcı hizmetler nedeniyle öğretmenler de seminerde gördüklerinden Haziran ayının 30'una kadar çalıştığını ayrıca kışın yapılan dönem arası 2 haftalık tatillerde de yine okulun temizliği için çalışmaya devam ettiğini, davanın ıslahı ile 01.09.2003 yılından her yıl 1 Eylül'den 30 Haziran mesai sonuna kadar dahil olmak üzere 2011 yılına kadar davacının hizmet akdi ile çalıştığının tespitine karar verilmesi istemiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının sigortalı hizmeti bakımından kurum kayıtlarının esas olduğunu, bu tür davaların açılmasına bildirgelerini süresinde veya hiç vermeyen işverenlerin neden olduğunu, kabulü cihetine gidilecek olursa davanın açılmasına sebebiyet verilmediğinden davalı kurum aleyhine yargılama giderleri ve vekalet ücretinin hükmedilmemesini talep etmiştir.

Davalı işveren vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde 2003-2007 yıllarında çalıştığını iddia eden davacının, söz konusu okulda belirtilen tarihlerde çalıştığına dair hiçbir kayda rastlanılmadığını, SGK işe giriş bildirgesinde de davacının 30.11.2007 tarihinde işe başladığını, 2007 Aralık ayından itibaren sigorta primlerinin zamanında ve eksiksiz olarak yatırıldığını, davacının belirtilen tarihlerde okulda çalışmadığına dair kantin işletmecisi olan ... ve ...’un şahit olduğunu, 2007-2011 yılları arasında şirketle yapılan ihaleler sonucunda temizlik işlerinin Paradoks İnsan Kaynakları Temizlik Petrol ve Orman Oto Kiralama Tic. ve San. Ltd. Şti.’ne devredildiğini, 2007 yılından itibaren temizlik işlerinin adı geçen şirkete devredildiği için şirketin davada davalı sıfatıyla yer alması gerektiğini, davacının her yıl yaz tatili başlangıcında istifa ettirildiğini beyan etmiş ise de, tüm kanuni ve akdi haklarını alarak şahsi gerekçeleri sebebi ile kendi isteği ile baskı altında kalmadan işten ayrıldığına dair imzalı dilekçelerinin mevcut olduğunu, arz ve izah edilen nedenlerle davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 27.05.2016 tarih ve 2013/788 Esas ve 2016/373 Karar sayılı ilamı ile davanın kabulüne, davacı ...'ün davalı ... Bakanlı'na bağlı Denizli merkezde bulunan Musa Kazım Manasır İlköğretim Okulu işyerinde 01.09.2003 tarihinden 30.06.2004, 01.09.2004 tarihinden 30.06.2005, 01.09.2005 tarihinden 30.06.2006, 01.09.2006 tarihinden 30.06.2007, 01.09.2007 tarihinden 30.06.2008, 01.09.2008 tarihinden 30.06.2009, 01.09.2009 tarihinden 30.06.2010, 01.09.2010 tarihinden 30.06.2011 tarihleri arasında daha önce sigortaya bildirilen süreler ile çakışmayacak şekilde asgari ücret karşılığında hizmet akdi ile çalıştığının tespitine dair verilen kararın davalılar vekillerince temyizi üzerine 21.HD 'nin 09.04.2018 tarih, 2016/16498 Esas 2018/3489 Karar sayılı ilamı ile bozulduğu, Mahkemesince bozmaya uyularak 30.09.2021 tarih, 2018/187 Esas 2021/568 Karar sayılı ilamı ile davanın kısmen kabul ve kısmen reddine, davacının sigortalılık hizmetleri bildirilmeyen 17.09.2007-30.11.2007, 08.09.2008-16.11.2008, 24.09.2009-30.03.2010, 20.09.2010-30.09.2010 tarihleri arasında kesintisiz olarak ve 2010/05 ayında 17 gün süreyle davalı ... Bakanlığına bağlı Musa Kazım Manasır İlköğretim Okulunda hizmet akdine tabi olarak 506 sayılı Kanun ve 5510 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesinin 1 inci fıkrasının (a) bendi kapsamında zorunlu sigortalı olarak çalıştığının tespitine, fazla süreye ilişkin tespit talebinin reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairemiz kararında; "...Mahkemece bozma doğrultusunda tespit edilerek dinlenen tanıklardan, 09.09.2002-05.07.2004 tarihleri arasında çalışan bir anaokulu öğretmeni ve aynı dönemlerde okulun ilköğretim bölümünde çalışan türkçe öğretmenin, davacının kendi çalıştıkları dönemde anaokulunda çalıştığını beyan etmesi karşısında, 17.09.2007 öncesine ait çalışmaları yönünden eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak red kararı verilmiştir. Her ne kadar 2007 öncesi dönem için dönem için anaokulu öğretmeni tespit edilemiyor ise de taraflarca bildirilecek veya re’sen tespit edilecek öğrenci velileri dinlenmeli varılacak sonuca göre bir karar..." verilmesi gerektiğine işaret edilerek bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davanın kısmen kabulü ve kısmen reddi ile davacının sigortalılık hizmetleri bildirilmeyen 17.02.2003-13.06.2003, 15.09.2003-18.06.2004, 13.09.2004-10.06.2005, 12.09.2005-12.06.2006, 18.09.2006-28.02.2007, 17.09.2007-30.11.2007, 08.09.2008-16.11.2008, 24.09.2009-30.03.2010, 20.09.2010-30.09.2010 tarihleri arasında kesintisiz olarak ve 2010/05. ayda da 17 gün süreyle davalı ... Bakanlığına bağlı Musa Kazım Manasır İlköğretim Okulunda hizmet akdine tabi olarak mülga 506 sayılı Kanun ve 5510 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesinin 1 inci fıkrasının (a) bendi kapsamında zorunlu sigortalı olarak çalıştığının tespitine, fazla süreye ilişkin tespit talebinin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz başvurusunda bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili, davanın kısmen kabulüne karar verilerek aleyhe yargılama giderlerine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek temyiz başvurusunda bulunmuştur.

Davalı Kurum vekili eksik araştırma ve inceleme sonucu verile kararın bozulması gerektiğini belirterek temyiz isteminde bulunmuştur.

Davalı ... vekili, davacının çalıştığı sürelere uygun bildirimlerin yapıldığını, haksız ve yersiz davanın reddi gerektiğini belirterek temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesi.

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; kararın bozulmasını gerektirecek bir husus görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,01.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.