YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/3864 E.  ,  2023/6191 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/3170 E., 2023/14 K.
KARAR : Esastan red
İLK DERECE MAHKEMESİ : Yozgat İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/177 E., 2021/169 K.

Taraflar arasındaki 5510 sayılı Kanun kapsamında malul sayılması gerektiğinin tespiti ile aynı kanun kapsamında malulluk aylığının bağlanması gerektiğinin tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

Kararın davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararın davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde,müvekkilinin %60 oranında çalışma gücünü kaybettiğini, kuruma 02.01.2013 tarihinde başvuruda bulunup malulen emekli olmak istediğini, talebin reddedildiğini, maluliyet aylığı bağlanması için, 5510 sayılı Kanun 25 inci maddesine göre malul sayılması, en az 10 yıldan beri sigortalı olup toplam 1800 gün veya başka birinin bakımına muhtaç drecede malul sayılanlar için sigortalılık süresine bakılmaksızın 1800 gün prim ödemiş olmak, yazılı talepte bulunmak 4 B sigortalıları bakımından prime ilişkin her türlü borçlarını ödemiş olma şartlarının müvekkili davacı yönünden gerçekleştiğini belirterek, davacının 5510 sayılı Kanun kapsamında malul sayılması gerektiğinin tespitine, davacıya malulen emeklilik aylığı verilmesi gerektiğinin tespitine, karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili, usul ve yasaya aykırı olarak açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "..Mahkememizce gider avansının yatırılması için davacının mirasçısı olan ...'e muhtıra gönderilmiş, iş bu muhtıra 31.03.2021 tarihinde tebliğ edilmiş olup 2 haftalık kesin süre içerisinde davacı tarafça gider avansı yatırılmadığı anlaşılmıştır. Bu dört kanun hükmü birlikte değerlendirilerek, davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine dair karar verilmiş..." gerekçesiyle, dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde, ilk derece mahkemesinde kurum lehine hükmedilen vekalet ücretinin davacıdan tahsiline şeklinde hüküm kurulmuş olması nedeniyle, ölüden tahsil edilemeyeceğini beyanla karardaki bu hususun düzeltilerek davacılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile gider avansının yatırılması için davacının mirasçısı olan ...'e muhtıra gönderildiği, muhtıranın 31.03.2021 tarihinde tebliğ edildiği, 2 haftalık kesin süre içerisinde davacı tarafça gider avansı yatırılmadığı anlaşıldığı, istinaf eden sıfat ve nedenine göre yapılan incelemede, kararın vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı görülmekle, davalı Kurum lehine hükmolunan vekalet ücretinin infaz aşamasında davacı mirasçılarından tahsil edilebileceği gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı ... vekili istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık 5510 sayılı Kanun kapsamında malul sayılması gerektiğinin tespiti ile aynı kanun kapsamında malulluk aylığının bağlanması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunun 25 inci, 26 ncı maddesi hükümleridir.

3.Dava devam ederken taraflardan birinin ölmesi halinde Türk Medeni Kanunun 27 inci maddesinin 1 inci fıkrası gereğince ölen kişinin taraf ehliyeti son bulur. Bu nedenle, davaya ölen tarafa karşı veya onun tarafından devam edilmesine imkan yoktur. Ölü kişi adına hüküm kurulamaz. Yalnız öleni ilgilendiren yani mirasçılara geçmeyen haklara ilişkin davalar tarafın ölümü ile konusuz kalır. Yalnız ölen tarafı ilgilendirmeyen, yani mirasçıları da ilgilendiren, mirasçıların malvarlığı haklarını etkileyen davalar tarafın ölümü ile konusuz kalmaz. Bu davalara, ölen tarafın mirasçıları tarafından veya ölen tarafın mirasçılarına karşı devam edilir.

3. Değerlendirme
1.Dosyadaki kayıt ve belgelerin incelenmesinde, davacının nüfus kaydına göre, davanın açılmasından sonra yargılama devam ederken 03.01.2017 tarihinde vefat ettiği, mahkemece, davacının mirasçılarından sadece ...' e yapılan usulsüz tebligatla davaya dahil edilmeye çalışıldığı öte yandan diğer mirasçılar ..., ..., .....'e husumet yöneltilmeden mirasçılardan ...'a yapılan usulsüz tebligatla davaya dahil edildiği bildirilerek yine aynı kişiye aynı yönde yapılan usulsüz tebligatla gider avansını tamamlaması yönünde muhtıra gönderildiği anlaşılmıştır.

2.Yukarıda belirtilen hukuki ve fiili durumlar ışığında, Mahkemece, davacının mirasçılarının tespiti ile HMK’nın 124 üncü maddesi gereğince davaya katılımları sağlanıp, davaya dâhil edilen mirasçıların gösterdiği deliller toplanmalı ve elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

3.Mahkemece yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olduğundan sair hususlar incelenmeksizin, bozmayı gerektirmektedir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının sair hususlar incelenmeksizin BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

15.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.