YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/3746 E.  ,  2024/7058 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 30. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1342 E., 2021/2324 K.
KARAR : Davalılar yönünden esastan red, davacı yönünden kısmen kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 12. İş Mahkemesi
SAYISI : 2014/473 E., 2020/630 K.

Taraflar arasındaki iş kazasından maddi ve manevi tazminat istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabul ve kısmen reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı ve davalılar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacının istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında kısmen kabul ve kısmen redde dair karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ve davalılardan ... vekilleri tarafından temyiz edildiği ve davalı ... vekili tarafından da duruşma talep edilmesi üzerine, dosya incelenerek, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 08.11.2022 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü, duruşmalı temyiz eden davalı ... adına Av. ... ... ile davacı adına Av. ...in geldiği, diğer davalı adına gelen olmadığı görüldükten sonra, duruşmaya başlanarak, hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek aynı gün yapılan incelemede dosyada tespit edilen noksanların ikmali için dosya mahalline geri çevrilmiştir. Geri çevirme üzerine dosya Dairemiz'e gelmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı ...-Ulutaş İnşaat Ticarete ait inşaatta kalıp ustası olarak çalıştığını, müvekkilinin 01.03.2014 tarihinde kendi işi olmayan bir iş için gerekli olan kalasların dış cepheye kurulan güvenliksiz iskele üzerinde 2. kattan 3. kata verilmesi sırasında dengesini kaybederek düşmesi sonucunda, iş yeri koşullarının ve iş güvencesi kurallarının gerektirmiş olduğu tedbirlerin davalılar tarafından alınmaması nedeniyle ağır şekilde yaralandığını, meydana gelen iş kazası nedeniyle müvekkilinin uğramış olduğu maddi ve manevi zararın tanzimi adına 1.000,00 TL maddi tazminat ve 80.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, yargılamanın devamında maddi tazminat istemini 122.092,69 TL'ye artırmıştır.

II. CEVAP
1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin diğer davalı müteahhit ...’nun yanında sigortalı olarak dış cephe imalatında çalıştığını ve müteahhit adına çalışacak işçileri temin ettiğini, müvekkilinin kendisi dahil işçilerle ilgili sorumlulukların diğer davalıya ait olduğunu, davacının iş yerinde yevmiye ile çalıştığı kaza günü havanın yağışlı olması sebebiyle müvekkili tarafından uyarılmasına rağmen paraya ihtiyacı olduğunu söyleyerek inşaat alanında çalıştığını, davacının herhangi bir şekilde çalışmaya zorlanmadığını, haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası yazılı kararında özetle; tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, iş kazasının inşaatın 2. katında bulunan 4 metre boyunda ve 10x10 cm ebatlarındaki kalasların bir üst kata taşınması çalışmaları esnasında meydana geldiği, olay sırasında 2. katta bulunan ve malzemeleri bir üst kattaki diğer çalışana binanın dışından uzatma yönetiyle ileten kazazedenin ayağının kayması sonucu bulunduğu konumdan zemine düşerek yaralandığı, kazazedenin yüksekten düşmeye karşı gerekli tedbirler alınmamış bir alanda durduğu, iş yerinde malzeme taşıma işleri için gerekli iş organizasyonunun kurulmadığı, çalışılan alanda korkuluklar, güvenlik ağları, bariyerler gibi tedbirlerin alınmadığı, uygun bağlantı noktaları veya yaşam halatlarının oluşturularak çalışanların emniyet kemerlerini buralara bağlaması ve düşmeye karşı kişisel korunma tedbirlerinin alınmadığı, yüklerin elle taşınmasına gerek duyulmayacak şekilde iş programının yapılmadığı, yükün elle taşınmasının kaçınılmaz olduğu durumlarda ise elle taşımadan kaynaklanan riskleri azaltmak için gerekli düzenlemelerin yapıldığı, dava konusu olayın meydana gelmesinde denetime uygun 12.11.2017 tarihli kusur heyet raporuna göre davalı ...'nun %60, davalı ...'in %20 ve davacının %20 oranında kusurlu olduklarının anlaşıldığı, İstanbul SGK İl Müdürlüğünün 25.04.2016 tarihli raporuna göre sürekli iş göremezlik oranın %15 olarak tespit edildiği ve kontrol muayenesinin gerekmediğinin tespit edildiği, davalıların bu orana bir itirazları olmadığından ayrıca bir araştırma yapılmadığı, SGK hizmet döküm cetvelinin tetkikinden davacının kaza tarihindeki ücretinin SGK'ya 1.080,00 TL olarak bildirildiği, ancak davalı işveren ...'nun İstanbul Anadolu 58. Asliye Ceza Mahkemesinin 2014/582 Esas sayılı dosyasında yapılan yargılama esnasında davacının günlük yevmiyesinin 100,00-TL olduğunu beyan ettiği, davacının kaza tarihindeki aylık net ücretinin 2.500,00-TL olduğunun kabul edildiği, davacının sürekli iş göremezliğe uğraması nedeniyle maddi zararının 122.092,69 TL olduğu belirtilerek bu miktarın kaza tarihinden faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiş, manevi tazminat istemi yönünden ise olaydaki kusur oranları, davacıdaki maluliyet oranı, tarafların ekonomik ve sosyal durumları da nazara alınarak davacının manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile takdiren 17.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalılar vekillerinin istinaf başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükmedilen manevi tazminatın az olduğunu beyanla kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin inşaat alanında bulunmamasının yanı sıra inşaat sahasında sağlanacak güvenlik tedbirlerine ilişkin bir sorumluluğu ve buna bağlı olarak bir kusuru bulunmadığını, buna ilişkin sorumluluğun tamamen işveren ...'na ait olduğunu, kusur oran ve aidiyetinin hatalı olduğunu, davacının üzerine düşen tedbirleri almadığını illiyet bağının davacı kusurlu eylemi ile kesildiğini, 2.500 TL aylık ücretin piyasa değerinin çok üzerinde olduğunu, inşaat işçisi olan birinin asgari ücretin 2,9 katında ücret elde edemeyeceğini beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

3. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; kusur oran ve aidiyetinin hatalı olduğunu, ceza dosyasında ücrete dair beaynının hatalı değerlendirildiğini, hesap raporunun hatalı olduğunu beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle; dava konusu iş kazasının oluş biçimine, tarafların üzerine düşen yükümlülüklere, kazanın meydana gelmesine sebebiyet veren belirleyici faktörlere ve etken nedenlere, yapılan tahkikat, dinlenen tanık beyanları 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'na, Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliğine, Elle Taşıma İşleri Yönetmeliğine, Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğine, İstanbul Anadolu 58. Asliye Ceza Mahkemesinin 2014/582 E. no.lu dosyasındaki kusur oranlarına ilişkin bilirkişi raporundaki tespitler gözönünde bulundurulduğunda tarafların kabul edilen kusur oranının dosya kapsamına uygun olduğu, davalı ...’nun İstanbul Anadolu 58. Asliye Ceza Mahkemesinin 2014/582 E. no.lu dosyasında 21.10.2014 tarihli duruşmada davacının günlük yevmiyesinin 100,00 TL olduğuna dair beyanı dikkate alındığında davacının kaza tarihi itibari ile hesaplamaya esas ücretine davalıların itirazının yerinde olmadığı, davalıların istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 inci maddesi gereğince esastan reddine, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi, olayın işverenin işçi sağlığı ve güvenliği önlemlerini yeterince alınmamasından kaynaklandığı da gözetilerek gelişen hukuktaki yaklaşıma da uygun olarak tatmin duygusu yanında caydırıcılık uyandıran oranda manevi tazminat takdir edilmesi gerektiğinden takdir edilen manevi tazminat miktarının tüm bu olgulara göre miktar olarak az olduğu anlaşılmakla, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, HMK 353/1-b-2 nci maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, 122.092,69 TL maddi ve 25.000 TL manevi tazminatın olay tarihi 01.03.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı ... vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; hükmedilen manevi tazminatın az olduğunu beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; rücu davasında verilen kararın istinaf incelemesinde ceza davası gözetilerek kusur değerlendirilmesi yönünden kaldırıldığını, kusur raporları arasında çelişkinin giderilmesi gerektiğini, Mahkeme kararlarının sorumluluğun tespiti noktasında yeterli gerekçe içermediğini, müvekkilinin ... iş yerine işçi temin eden 3. kişi konumunda kabulü gerektiğini işveren olarak tüm iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini almaktan ...'nun sorumlu olduğunu müvekkilinin bu yönde bir sorumluluğunun veya yaptırım gücünün olmadığını, 2.500 TL aylık ücretin piyasa bedelinin çok üzerinde olduğunu, inşaat işçisi olan birinin asgari ücretin 2,9 katında ücret elde edemeyeceğini beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlığın iş kazası neticesinde sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.

2. İlgili Hukuk
"Temyiz incelemesinin kapsamı" açısından 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleridir. "Dava yığılması (objektif dava birleşmesi)" açısından aynı Kanun'un 110 uncu maddesidir. "Tazminat miktarının tayin ve tespiti" açısından kaza tarihi itibariyle yürürlükte olan Kanun hükümleri gözetildiğinde 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 417 ve 114 üncü maddesi delaletiyle 49,50,51,52,53,54,55 ve 56 ncı maddeleridir. "Olayın iş kazası olarak tespiti ile SGK yönünden sonuçları" için 5510 sayılı Kanun'un 13, 16, 19, 20 ve 21 inci maddeleridir. "İş Sağlığı ve Güvenliğine ilişkin alınacak tedbirler" açısında iş yerinin nitelik ve kapsamına göre 6331 sayılı Kanun'un maddeleridir.

3. Değerlendirme
A)Davacı vekilinin manevi tazminat hükmüne yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;
1.Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

2.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 110 uncu maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır.

3. Bölge Adliye Mahkemesinin 07.10.2021 karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan kesinlik sınırının 78.630 TL olup davacı lehine 80.000 TL manevi tazminat talebinde bulunulduğu, Bölge Adliye Mahkemesinin esas hakkında verdiği kararda davacı lehine 25.000 TL manevi tazminata hükmedildiği, manevi tazminat isteminden kısmen reddolan kısmın maddi tazminat hükmünden bağımsız bir dava olarak, kesinlik sınırı altında kaldığı anlaşılmakla, davacı vekilinin manevi tazminat hükmüne yönelik temyiz itirazlarının miktardan reddine karar vermek gerekmiştir.

B) Davalı vekilinin maddi tazminat hükmüne yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;
1.Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle hükme esas alınan kusur raporunda kusur oran ve aidiyetlerinin, sürekli iş göremezlik oranının ve hesap raporundaki tespitlerin dosya kapsamı ile dairemizce benimsenen ilkelere uygun olmasına, taraf vekillerinin temyiz itirazı olarak ileri sürdüğü sebeplerin istinaf itirazları olarak da ileri sürüldüğü ve Bölge Adliye Mahkemesi kararında karşılanarak gerekçe oluşturulduğu da dikkate alındığında davalı vekilinin maddi tazminat hükmüne yönelik temyiz itirazlarının reddiyle maddi tazminat hükmünün onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Davacı vekilinin manevi tazminat hükmüne yönelik temyiz itirazlarının miktardan REDDİNE,

2.Davalı vekilinin maddi tazminat hükmüne yönelik tüm temyiz itirazlarının reddiyle bu hüküme ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

3. Davacıdan tahsil edilen peşin harcın istek halinde davacıya iadesine,

4. Aşağıda dökümü yapılan bakiye karar harcının temyiz eden davalıdan tahsiline,

5. Davacı avukatı yararına takdir edilen 17.100,00 TL duruşma avukatlık ücretinin davalılardan ...'e yükletilmesine,

6. Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.