YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/3742 E.  ,  2024/7524 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 51. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/3219 E., 2021/234 K.
KARAR : Esastan red
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 32. İş Mahkemesi
SAYISI : 2016/516 E., 2020/768 K.

Taraflar arasında iş kazasından tazminat istemine ilişkin dava neticesinde İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabul ve kısmen reddine karar verilmiştir.

Kararın davalılardan ... Tüneli İşletme İnş. ve Yatırım A.Ş. vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın, davalılardan ... Tüneli İşletme İnş. ve Yatırım A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmesi ve de duruşma talep edilmesi üzerine, dosya incelenerek, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 08.11.2022 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmiştir. Duruşma günü duruşmalı temyiz eden davalı ... Tüneli İşletme İnş. ve Yat. A.Ş. adına Av. ... ile davacı adına Av. ...'in geldiği, diğer davalı adına gelen olmadığı görüldükten gelenlerin yüzlerine karşı duruşmaya başlanarak, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra duruşmaya son verilerek aynı gün yapılan incelemede noksan tespit edilen hususlar yönünden dosya mahalline geri çevrilmiştir. Geri Çevirme üzerine dosya Dairemize gelmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip aşağıdaki karar tesbit edildi.

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... Tüneli İşletme İnşaat ve Yatarım A.Ş. asıl işveren, ... Müh. Tes. Proje. Taah. Tic. Ltd. Şti.'nin alt işveren olduğu iş yerinde 10 yıllık tecrübeye sahip tesisat ustası olarak en son net 2.000,00 TL maaş alırken 03.04.2014 tarihinde ... Tüneli inşaatında plastik kaynak ustası olarak çalışırken merdivenin kayması sonucu ağır yaralandığı, halen sağlığına kavuşamadığı, mesleğini ifa edemediğini belirterek fazlaya ilişkin talep hakkı saklı kalmak üzere 1.000 TL maddi ve 200.000 TL manevi tazminatın kaza tarihinden faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı ... Müh.Tes. Proj. Taah. Tic. Ltd. Şti., vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının asgari ücretle çalıştığını, kazanın davacının kusuru ile meydana geldiğini, müvekkil şirketin kusurunun bulunmadığını, müvekkil şirketin gerekli eğitimleri ve koruyucu malzemeleri davacı işçiye verdiğini, müvekkil şirketin kendisinden beklenen özeni gereği gibi yerine getirdiğini, davacının yaralanmasının tedavi edilebilir olup olmadığını ve maluliyetinin yetkili kurumlarca belirlenmesi gerektiğini, müvekkilin tazminat ödeme yükümlülüğü bulunmamakla birlikte istenilen tazminat rakamlarının çok yüksek olduğunu, en yüksek banka mevduat faizinin işletilmesinin mümkün olmadığı belirterek açılan davanın reddini talep etmiştir.

2.Davalı ... Tüneli İşletme İnşaat ve Yatırım A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; yetki ve husumet itirazında bulunduklarını, bir işin bütünüyle bir işverene devir durumunda veya anahtar teslimi denilen biçimde verilmesi durumunda, artık üst alt işveren ilişkisinin söz konusu olmayacağını dolayısıyla davanın husumet yönünden reddi gerektiğini, davanın dava dışı ortaklık şirketlerine ihbarını talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Davacının asıl işverenin ... Tüneli İşletme İnşaat ve Yatırım A.Ş., alt işverenin ... Mühendislik Tesisat Proje Taah. Tic. Ltd. Şti. olduğu iş yerinde tesisat ustası olarak çalışırken ayrılık çeşmesi mevkiinde iş kazası geçirerek %38,2 oranında malul kalacak şekilde yaralandığı işverenin %80 kusur ve müteselsil sorumlulukları kabul edilerek açılan davanın kısmen kabulü ile 267.036.66 TL maddi ve 50.000,00 TL manevi tazminatın 03.04.2014 kaza tarihinden itibaren işleyecek en yüksek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair taleplerinin reddine karar verilmiştir.

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan ... Tüneli İşletme İnş. ve Yatırım A.Ş. vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı ... Tüneli İşletme İnş. ve Yatırım A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; husumet itirazlarının olduğunu, müvekkil şirket ile diğer davalı şirket arasında asıl iş veren-alt işveren ilişkisinin bulunmadığını, davacının diğer davalı çalışanı olduğunu, bilirkişi kusur heyetinin raporundaki tespitler ile diğer davalı ... Mühendisliğin beyanlarından davacının dava konusu kazada asli kusurlu olduğu anlaşıldığı, İlk Derece Mahkemesince dosyaya sundukları ek anahtar teslim sözleşmesini değerlendirmeden sadece hatalı raporu esas alıp hüküm kurulmasının adil yargılama hakkının ihlali olduğunu, bilirkişi raporlarındaki ifadeleri tekrarlayan ve herhangi bir gerekçe ihtiva etmeyen İlk Derece Mahkemesi kararının adil yargılama hakkını ihlal ettiğini belirterek kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyadaki bilgi ve belgeler ile toplanan deliller incelendiğinde; davacının davalılara ait iş yerinde geçirdiği iş kazası sonucunda %38,2 oranında malul kalacak şekilde yaralandığı 31.10.2018 tarihinde İlk Derece Mahkemesince alınan bilirkişi kusur heyet raporunda; davalı işverenlerin müştereken %80 kusurlu, davacı işçinin ise %20 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, davalı asıl işveren ... Tüneli İnşaat A.Ş.'nin İstanbul boğazı tüp geçit projesi kapsamında yürütmekte olan inşaatın yapım işlerini alt işveren davalı ... Mühendisliğin ayrılık çeşme kamp sahası ofis binasında kurulum inşaatında alt işverene bağlı çalışırken iş kazasının meydana geldiği anlaşıldığından asıl işveren davalı ... Tüneli İnşaat ile alt işveren davalı ... Mühendisliğin iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınması ve dava konusu tazminatın da müştereken mesul olduğu kabul edilmesinde İlk Derece Mahkemesi kararında isabetsizlik görülmediği, İlk Derece Mahkemesince hesap raporu ve kusur raporu ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek gerekçe oluşturulduğu, hesap bilirkişisinin usul ve kanuna uygun raporunu düzenleyerek belirlenen maddi zarardan belirlenen 58.237,33 TL rücuya tabi SGK gelirini mahsup ederek maddi zarar miktarının 267.036,66 TL olarak belirlendiği, manevi tazminat miktarını belirlerken davacının yaşı, kıdemi, yapılan iş, kusur oranı ile manevi tazminatın zenginlik aracı olarak görülmemesi ilkesi gözetilerek belirlendiği, gerekçeli kararda dayanak yapıldığı anlaşılmakla davalı vekilinin istinaf taleplerine itibar edilmemesi gerektiği kanaatiyle istinaf başvurusunun ...nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki gibi karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Tüneli İşletme İnş. ve Yatırım A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı ... Tüneli İşletme İnş. ve Yatırım A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkilinin yalnızca proje kapsamında yatırım konusunda faaliyet gösterdiğini, inşaat işlerini sözleşme ile anahtar teslim olarak verdiğini, asıl işveren sıfatı olmaması nedeniyle müvekkili hakkındaki davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini, kusur raporundaki tespitlerle kusur oran ve aidiyetinin uyumlu olmadığını, davacının iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin eğitimleri aldığı, kayma/düşme tehlikesi bulunan kısımlardaki çalışmalarında kullanılmak üzere kendisine emniyet kemeri verildiği, buna rağmen davacının tehlikeli bir şekilde çalıştığı, merdivenin kayabileceğini ve düşebileceğini öngörmesi gerekirken ihmalkâr davrandığı ve mesai arkadaşlarından merdiveni tutma konusunda yardım istemediği, iş güvenliği tekniğine uygun davranmadığı, özenli hareket etmediği ve can sağlığı ve güvenliğini gözetmediğinden davacının tam kusurlu kabulü gerektiğini, Mahkeme karar gerekçesinin de yetersiz olup bilirkişi raporu tekrarı niteliğinde olduğundan kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, temyiz edenin temyiz kapsam ve nedenlerine göre iş kazası sonucu sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
"Temyiz incelemesinin kapsamı" açısından 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleridir. "Dava yığılması (objektif dava birleşmesi)" açısından aynı Kanun'un 110 uncu maddesidir. "Tazminat miktarının tayin ve tespiti" açısından kaza tarihi itibariyle yürürlükte olan kanun hükümleri gözetildiğinde 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 417 ve 114 üncü maddesi delaletiyle 49, 50, 51, 52, 53, 54, 55 ve 56 ncı maddeleridir. "Olayın iş kazası olarak tespiti ile SGK yönünden sonuçları" için 5510 sayılı Kanun'un 13, 16, 19, 20 ve 21 inci maddeleridir. "İş Sağlığı ve Güvenliğine ilişkin alınacak tedbirler" açısında işyerinin nitelik ve kapsamına göre 6331 sayılı Kanun'un maddeleri " Asıl - alt işverenlik" yönünden 4857 sayılı Kanun'un 2/7 ve 5510 sayılı Kanun'un 12 nci maddesi ile alt işverenlik yönetmeliği maddeleri hükümleridir.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen kararın, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle, asıl-alt işverenlik kabulünün, kusur oran ve aidiyetinin, süreli iş göremezlik oranının tespiti ile maddi tazminat alacağı hesabının dosya kapsamı ile dairemizce benimsenen ilkelere uygun olması, davalı ... Tüneli İşletme İnş. ve Yatırım A.Ş. vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenlerin istinaf sebepleri olarak da dermeyan edildiği ve Bölge Adliye Mahkemesi kararında gerekçesi açıklanarak itirazların karşılanmış olmasına göre, davalı vekili tarafından ileri sürülen temyiz sebeplerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiş olması karşısında, temyiz itirazlarının reddiyle hükmün onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı davalı ... Tüneli İşletme İnş. ve Yatırım A.Ş. vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının ONANMASINA,

2.Aşağıda yazılı temyiz giderinin davalı ... Tüneli İşletme İnş. ve Yatırım A.Ş.'ne yükletilmesine

3.Dairemizde davalı ... Tüneli İşletme İnş. ve Yatırım A.Ş. istemi ile icra edilen duruşma nedeniyle davacı kendisini vekille temsil ettirmiş olması nedeniyle 17.100,00 TL vekalet ücretinin davalı ... Tüneli İşletme İnş. ve Yatırım A.Ş.'den tahsili ile davacıya verilmesine,

4.Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

02.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.