YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/3607 E.  ,  2023/6135 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2142 E., 2022/1858 K.
KARAR : Esastan red
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 16. İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/52 E., 2022/176 K.

Taraflar arasındaki diploma farkı nedeniyle 5434 sayılı Kanun kapsamında intibak yapılması ve fark emekli aylıklarının, ikramiyelerinin ve kurum tazminatlarının davalıdan yasal faizi ile birlikte tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın yargı yolu nedeniyle usulden reddine dair karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacının istinaf isteminin esastan reddine dair karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesi ile; davacının 01.04.1985 tarihinde şef yardımcısı olarak Etibank’ta çalışmaya başladığını, Etibank’ın özelleşmesi ile 15.10.1997 tarihinde Botaş Genel Müdürlüğü'ne 4046 sayılı Kanunun 22 nci maddesi uyarınca naklen atanarak, müktesep hakkı olan memur statüsü ve şef yardımcılığı ünvanı dikkate alınmadan işçi statüsünde intibakının yapıldığını, ünvanın düzeltilmesi için Devlet Personel Başkanlığı'na yapılan itiraz sonucunda kapsam dışı statüde şef yardımcısı olarak atamasının yapıldığını, nakil edildiği 1997 yılında kapsam dışılıkta memur kadrosunun olmadığı, bu kadronun 1999 yılında verildiği şef yardımcısı ünvanı için ise yüksekokul bitirmediği gerekçeleri ile talebinin reddedildiğini, başka kurumlara atanan arkadaşlarının statü ve özlük hakları yeni atama yazısı dikkate alınarak düzeltildiğini, ancak davacının intibakının yapıldığını, düzeltilmesi için Kurumla yazışmalar devam ederken 15.07.2009 tarihinde iş akdinin feshedildiğini, bu nedenle ... 17. İş Mahkemesi'nin 2009/708 Esas sayılı dosyası ile işe iade davası açıldığını, işe iadesine dair karar verildiğini, 8 aylık maaşı verilerek işe iade yapılmadığını, Botaş’da Lise mezunu olarak çalışırken, lisans diploması alarak, bunu da 11.07.2008 tarihinde Personel Müdürlüğü'ne verdiğini, ancak işleme alınmadığını, SGK tarafından 1/3+2200 derece/kademe+ek gösterge üzerinden yaşlılık aylığı bağlanması gerekirken 3/3+800 derece/kademe+ek gösterge üzerinden yaşlılık aylığı bağlandığını, işe iade ve eksik ödenen tazminat farkı iadesi için, ... 11. İş Mahkemesi'nin 2010/645 Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, bu dönemde kalp ameliyatı geçirdiğini ve sağlık güvencesinden faydalanamadığını belirterek, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla, davacının kapsam dışı memur statüsü ve şef yardımcılığı ünvanının düzeltilmesine, her türlü yasal haklarının iadesine, kapsam dışı statüde memur olduğunun tespiti halinde, ... 17. İş Mahkemesi işe iade kararının uygulanmasına, 5434 sayılı yasanın geçici 192. maddesine göre Emekli Sandığı iştirakçiliği devam ederken bir üst öğrenimi bitirdiği, 30.08.2008 tarihi itibariyle 657 sayılı Kanunun 36/A-12/d maddesinden yararlandırılarak, emeklilik açısından intibakının yapılması ile Emekli Sandığı hesaplarına ödenmediği tespit edilen gerek maaş artışı, gerekse yeni derece kademe üzerinden Emekli Sandığı keseneklerinin, tazminat, fark, kesenek, ikramiye vs adı altında hak ettiği her türlü alacaklarının hesaplanarak faizi ile ödenmesine, diploma intibakı ile statüsünün kapsam dışı statüde düzeltilmesi ile çıkacak yaklaşık 18 yıllık tazminat farkı ve eksik ödenen emekli aylığı toplam tutarının tespiti ile yasal faizi ile ödenmesine, yeni maaş göstergelerine göre hesaplanacak derece/kademe/ek gösterge sayılarının yeniden belirlenerek, yeni paritelere göre emekli aylığının ödenmesine, iş feshinden sonra sağlık giderlerinden yararlanamadığından, davacı tarafından yapılan tüm sağlık harcamaların faizi ile ödenmesine, işçi olarak kabulü nedeniyle görevde yükselme olamadığından, kapsam dışı memur arkadaşlarının yükseldikleri ünvanlar emsal alınarak, terfi ve ünvanın yeniden düzeltilerek yapılmasına ve aradaki farkın faizi ile ödenmesine, ... 17. İş Mahkemesi'nin 2009/708 Esas ile ... 11. İş Mahkemesi'nin 2010/645 Esas sayılı dosyaları işe iade ve diploma intibakı olmak üzere her iki davanın her türlü mahkeme masraflarının davalıdan karşılanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı hakkında kendisince yapılan işlemlerin yasaya ve hukuka uygun olduğunu, zamanaşımı, hak düşürücü süre, derdestlik, husumet, görev ve yetki itirazında bulunduklarını, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "..Tüm dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesi sonucunda; davanın, davacının kapsam dışı memur statüsü ve şef yardımcılığı ünvanının düzeltilmesinin gerekip gerekmediği, buna bağlı olarak alacağı bulunup bulunmadığına ilişkin olduğu, davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen kararın istinafı üzerine talebin açıklanması, gerekirse tefrik kararı verilmesi, davacının statüsünün belirlenerek idari yargının görevli olup olmadığının değerlendirilmesi gerekçeleri ile kaldırıldığı, kaldırma kararı sonrasında davacının açıklama dilekçesine göre işe iade ve işsizlik maaşı alacakları talebi yönünden davanın davalı Botaş şirketine ilişkin olarak tefrik edildiği, bu talepler dışındaki talepler yönünden yapılan değerlendirmede ise davacının 15.11.1997 tarihinden itibaren 5434 sayılı Kanunun Geçici 192 nci maddesi ile Botaş ile ilgilendirilmesi ve 4/1-c bendi kapsamında emekli aylığı alması gözetildiğinde dava konusunun idari yargının görev alanına girdiği kanaati ile 6100 sayılı HMK'nın 114/1-b maddesine göre dava şartı olan "yargı yolunun caiz olmaması" nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
İstinaf başvurusunda bulunan davacı vekili, verilen kararın hatalı olduğunu esasen iş mahkemesinin görevli olduğunu belirterek, usul ve yasaya aykırı ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne dair karar verilmesini istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "...Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak, davacının sigorta sicil dosyası celbedilmiş, davacının 15.11.1997 tarihinden itibaren 5434 sayılı Kanunun Geçici 192 nci maddesi ile Botaş ile ilgilendirilmesi ve 4/1-c bendi kapsamında emekli aylığı alması gözetildiğinde dava konusunun idari yargının görev alanına girdiği kanaati ile 6100 sayılı HMK'nın 114/1-b maddesine göre dava şartı olan "yargı yolunun caiz olmaması" nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili kurum işlemlerinde hata olduğunu, görevli mahkemenin de iş mahkemesi olduğunu belirterek, usul ve yasaya aykırı ilk derece mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, 5434 sayılı Kanun kapsamında emekli olduğu anlaşılan davacı hakkında diploma farkı nedeniyle 5434 sayılı Kanun kapsamında intibak yapılması ve fark emekli aylıklarının, ikramiyelerinin ve kurum tazminatlarının davalıdan tahsili gerekip gerekmediğine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanunun geçici 1 ile geçici 4 üncü maddesi hükümleridir.
3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
30.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.