YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/3493 E.  ,  2024/8048 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1845 E., 2022/1938 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Afyonkarahisar 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2016/8 E., 2022/145 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının bir kısım primlerinin iptali sonrasında emeklilik aylığının kesilerek ödenen aylıklara ilişkin yersiz ödeme talep edildiğini ancak Dinar Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinde 2015/516 E. sayılı dosyası ile açtığı hizmet tespiti davasının sonucunun beklenerek yersiz ödemeye ilişkin Kurum işleminin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
II.CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının sigortalılığının Kurum tarafından yapılan denetim sonucunda iptal edildiğini, Kurumun davacı hakkında yaptığı işlemin usul ve yasaya uygun olduğunu, davanın hukuki dayanaktan yoksun olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Davalı Kurum vekili özetle; davacının ... Dış Tic. Teks. San. Tic. Ltd. Şti. ve ... Teks. San. Tic. Ltd. Şti.’ye ait iş yerinde geçen hizmetlerinin fiili olmadığının tespit edilmesi üzerine iptal edildiğini, yeterince araştırılmadan davanın kabulüne karar verildiğini ileri sürmüştür.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
Eldeki dava dosyası incelendiğinde, davacıya 01.02.2009 tarihinde yaşlılık aylığı bağlanmış, davalı Kurum tarafından yapılan denetim sonunda davacının, 2005 yılının 7 nci ayından itibaren başlayan süre zarfındaki 825 günlük prim ödeme günü iptal edilmiş ve iptal edilen 4/1-a sigortalılık prim günlerinden sonra, prim ödeme gün sayısı yetersiz kalan davacının yaşlılık aylığı da kesilmiştir. Aylığın iptalinin sonucu olarak Kurum tarafından davacıya 15.07.2015 tarihi itibarıyla ödenmiş bulunan anapara ve işlemiş faiz olmak üzere 84.329,28 TL borç çıkarılmış, 01.10.2015 tarihinde yeniden tahsis talebinde bulunan davacıya, 3600 günlük sigortalılık süresini doldurduğu için 01.11.2015 tarihinden itibaren yeniden yaşlılık aylığı bağlanmıştır. Davacının Kurum denetmen raporu ile iptal edilen hizmet sürelerine yönelik herhangi bir itirazı bulunmamaktadır. Ancak yaşlılık aylığının kesilmesine esas olan denetmen raporu sonrasında, 1987-1989 yılları arasındaki çalışmalarının tespitine yönelik açtığı bir hizmet tespiti davası 2021 yılında kesinleşmiş ve davacının dava dışı bir işveren nezdinde 1987-1989 yılları arasındaki bir takım çalışmalarının kabulüne karar verilmiştir. Eldeki davada Mahkeme ise anılan davaya atıf yaparak, davacının emekliliğinin iptal edildiği tarihte de, yargı kararı ile kazandığı sigortalılık süreleri ile emeklilik hakkına sahip olduğu ve iptal edilen emeklilik nedeniyle o tarihe kadar ödenen aylıkların yersiz ödeme sayılmaması gerektiğine dair gerekçeyle Kurumun davacının yaşlılık aylığını kesmesine dair işleminin yerinde olmadığına karar vermiştir. Oysa ki davacının fiili olmayan çalışmalarının tespitine yönelik denetmen raporu sonrasında anılan hizmet tespiti davasının açılması, 2015 yılındaki tahsis talebinin davacının 2009 yılındaki ilk tahsis talebi göz önünde bulundurulduğunda ikinci bir tahsis talebi niteliğinde olması ve ilk tahsis talep tarihinde mevcut olmayan hizmet bildirimleri esas alınarak iptal edilen aylığa daha sonradan geçerlilik tanınmasının mümkün olmaması karşısında, davacının davasının reddine dair karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirmeyle yazılı şekilde hüküm tesis edilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

11.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.