YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/3406 E.  ,  2023/6148 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2037 E., 2023/31 K.
KARAR : Esastan red
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 36. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/170 E., 2022/167 K.

Taraflar arasındaki iş kazası tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararın davalılardan G4S Güvenlik Hizmetleri AŞ. ve HSBC Bank AŞ vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı G4S Güvenlik Hizmetleri AŞ. ve HSBC Bank AŞ vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili, müvekkilinin, miras bırakanı Aycan Uzun'un 01.01.2014-26.11.2018 tarihleri arasında kesintisiz olarak davalı asıl işveren HSBC Bank'ta diğer davalı asıl işveren G4S Güvenlik Hizmetleri A.Ş.'nin sigortalı elemanı olarak güvenlik görevlisi pozisyonunda çalıştığını, asıl işveren HSBC Bank A.Ş. ile alt işveren G4S Güvenlik Hizmetleri A.Ş. arasında güvenlik hizmet alım anlaşması olduğunu, müteveffa Aycan Uzun'un işyerinde ağır çalışma temposu ve maruz kaldığı psikolojik baskılar nedeniyle bunalıma girdiğini, silah ile intihar ettiğini, Aycan Uzun'un geçirmiş olduğu kazanın iş kazası olduğunun tespitine karar verilmesini, avukatlık ücreti ile yargılama masraflarının davalılara yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı ... vekili; davacının murisi müteveffa Aycan Uzun'un müvekkili banka çalışanı olmadığını, aralarında imzalanmış bir hizmet akdi bulunmadığını, müvekkili bankanın, asıl işinin dışında kalan güvenliği sağlamaya yönelik işini dışarıdan hizmet satın alma yolu ile sağladığını, diğer davalı ...Ş.'nin bu şirketlerden biri olduğunu, davacı tarafın işbu davayı iş kazasının tespiti davası olarak açtığını ancak söz konusu olayın iş kazası olmadığına dair müteveffa işçinin çalıştığı işveren olan diğer davalı ...Ş.'nin SGK'ya aksi yönde bir bildirimi bulunmadığını, bu nedenle davacının hukuki yararının bulunmadığını beyanla davanın, müvekkili Banka yönünden husumet yokluğundan reddine, mahkeme aksi kanaatte ise davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ...Ş. vekili; davanın açılmadan önce SGK'da iş kazası tahkikatının başlatılmış olması ve iş kazası tahkikatının olumsuz sonuçlanması yani zararlandırıcı olayın iş kazası olmadığına karar verilmesi gerektiğini ancak dava dilekçesinde buna istinaden herhangi bir bilgi bulunmadığını, bu nedenle esasa girilmeden davanın reddedilmesi gerektiğini, müteveffanın intiharının, çalışma arkadaşını soyunma odasından zorla çıkararak kapıyı kilitlemesi ve ardından intihar etmesi şeklinde gerçekleştiğini, yapılan tüm müdahalelere rağmen kurtarılamadığını, müvekkili şirketin diğer çalışanı ... ile müteveffanın aralarında iş arkadaşlığını aşan bir arkadaşlığın olduğunu, bu hususta ilgili savcılık biriminde ifadelerin ve olay tespit tutanaklarının bulunduğunu, bir olayın iş kazası sayılabilmesi için sigortalıyı bedence ve ruhça zarara uğratan olayın belirli hal ve durumlarda meydana gelmesi gerektiğini, olayın iş kazası olmadığını, müteveffanın iş yerinde intihar etmesinin, işveren tarafından yürütülmekte olan iş dolayısıyla meydana gelmediğinin aşikar olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3.Davalı SGK vekili;davacının sigortalı çalışmasının bulunmadığını, iş kazası sayılmasının ilk koşulunun sigortalı olması gerektiğini, dava açılmadan önce müvekkili Kuruma başvurunun zorunlu olduğunu, iş kazasının tespitini müvekkili Kurumun teftiş raporuna eş değer nitelikte belge ve deliller ile ispatlanması gerektiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile davanın konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan G4S Güvenlik Hizmetleri A.Ş. ve HSBC Bank A.Ş. vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davalı ...Ş vekili; davanın reddi gerektiğini, yargılama giderinin davalılara yüklenemeyeceğini, davacı tarafından SGK'ya başvuruda bulunulmaksızın dava ikame edildiğini, davacının dava açmakta hukuki yararı bulunmadığını, dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddi gerektiğini, iş kazasının süresinde Kuruma bildirildiğini, davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesini istemiştir.

2.Davalı ... Güvenlil Hizmetleri A.Ş vekili; dava konusu olayın iş kazası olmadığını, müteveffanın işyerinde intihar etmesinini işveren tarafından yürütülmekte olan iş dolayısıyla meydana gelmediğini, davalı tarafından gerekli bildirimlerin yapıldığını, müvekkili aleyhine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilemeyeceğini belirterek Mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Kurumun 11.10.2021 tarihli raporunda sigortalının işyerinde 26.11.2018 tarihinde intihar olayının iş kazası olduğunun tespit edildiği, Kurum tarafından iş kazası tespiti yapılması nedeniyle davanın konusuz kaldığı,davanın açılmasına sebebiyet veren davalılar aleyhine vekalet ücreti ve yargılama gideri takdir edilmesinde usule aykırı bir yön bulunmadığı kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. ..." gerekçesiyle mahkeme kararı yerinde bulunarak istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan G4S Güvenlik Hizmetleri A.Ş. ve HSBC Bank A.Ş. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davalı ...Ş. vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... Güvenlil Hizmetleri A.Ş. vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, 26.11.2018 tarihinde meydana gelen kazanın iş kazası sayılıp sayılamayacağına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 331 nci maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 5510 sayılı Kanun'un 13 ve devamı maddeleri

3. Değerlendirme
1.Dava açılmadan önce veya açıldıktan sonra meydana gelen bir olay nedeniyle dava konusunun ortadan kalkması; eş söyleyişle tarafların, davanın esası hakkında karar verilmesinde hukuki yararının kalmaması halinde, bu olayın hükümde göz önüne alınması ve Mahkemenin, davanın konusuz kalması nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekir. Dava tüm tarafları bakımından konusuz kalmadıkça inceleme yapılması ve uyuşmazlığın sonuçlandırılması gerekir.

2.Somut olayda, 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi uyarınca iş kazası olduğunun tespit edildiğine dair SGK Başkanlığının yazısı gerekçe gösterilerek, konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiş ise de; aslen Kurumca alınan karar tek taraflı ve sadece davalı ... bağlayacak olup, uyuşmazlığın tüm taraflar yönünden kesin surette çözülmesi gerektiğinden, davalı Kurum yönünden verilen karar yerinde görülmekle birlikte, diğer davalılar bakımından da söz konusu olayın araştırılması, 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesinde belirlenen şartları taşıyıp taşımadığı ve devamla iş kazası olup olmadığı hususunun belirlenmesi gerekmektedir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde temyiz eden ilgililere iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

31.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.