YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/2978 E.  ,  2023/5524 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/742 E., 2022/3081 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 20. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/388 E., 2022/43 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacılar vekili; müvekkillerinden ...' in eşi ... ve ...' in babaları ...' in 12.11.2008 tarihinde vefat ettiğini, ...' in vefatı üzerine kurum tarafından müvekkillerine ölüm aylığı bağlandığını, müvekkillerinin ölüm aylığı almakta iken davalı kurumca kendilerine borç bildirim belgesinin tebliğ edildiğini ve aylıklarının kesildiğinin bildirildiğini, müvekkillerinin kurum işlemine ilişkin itirazda bulunduklarını ancak taleplerinin uygun görülmediğini ve haklarında icra takibi başlatıldığını belirterek kurum işleminin iptaline, müvekkillerinin kesilen emeklilik aylıklarının kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanılmasına, birikmiş aylıkların ay be ay işleyecek yasal faizi ile birlikte müvekkillerine ödenmesine ve müvekkillerinin kuruma borçlu olmadıklarının tespitini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; kurumca yapılan işlemlerde bir hata bulunmadığını, davanın yersiz açıldığını beyanla reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri
Davalı SGK istinaf dilekçesinde özetle yerel mahkeme tarafından her ne kadar yerinde bir şekilde davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiş ise de davalı kurum aleyhine vekalet ücretine ve yargılama giderine hükmedilmiş olması hukuka aykırı olduğunu, Kurum kayıtları incelendiğinde davacılara ölüm aylığı bağlandığı daha sonra yapılan denetimlerde mütevefanın askerlik borçlanması hariç 4a kapsamında 874 hizmet süresinin olduğu tespit edildiğini, Ekim 2008 den sonra vefat edenler 5510 sayılı Kanundaki ölüm aylığı hükümlerinin uygulanacağı açık olduğunu, Mütevefanın askerlik borçlanması dahil hizmet süresi 1474 gün olup 5510 sayılı Kanun'un 32 nci maddesine göre her tür borçlanma hariç 900 gün hizmet süresi dolmadığını, hizmet süresi 874 gün olup 26 gün eksiği olduğunu, Yasal şartları yerine getirmediğinden ölüm aylığı iptal edildiğini, Kurum işlemi yasaya uygun olup dava açıldıktan sonra yapılan araştırmada 8598186 sicilde 30 gün hizmetin aktif yanlış sicilden bulunup 8598187 asıl sicile aktarılma işlemi kurumca yapılmış olduğunu, böylece 904 gün üzerinden emeklilik koşullarının oluştuğunun tespit edilmesiyle davacılara yeniden aylık bağlandığını, Kurumun herhangi bir hatalı işlemi olmadığını arşiv vs kayıtlar incelenerek davacıların mağduriyeti giderildiğini, ölüm aylığı yeniden bağlandığını, dolayısıyla davanın açılmasında kuruma sorumluluk atfedilemeyeceği gibi aleyhe vekalet ücretine ve yargılama giderine de hükmedilemeyeceğini, davanın açılmasında kurumun herhangi bir sorumluluğu olmadığından kurum lehine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmemiş olması da haksız ve hukuka aykırı olup vekalet ücreti ve yargılama gideri yönünden, hukuka aykırı yerel mahkeme ilamının istinaf yoluyla incelenerek,yargılama ekonomisi gereği hükmün yargılma gideri ve vekalet ücreti kısmının kaldırılarak düzeltilmesini ve kurum lehine vekalet ücreti ve yargılama giderine karar verilmesini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacıların dava açılmadan kuruma başvuruda bulunduğu, talebin reddedildiği, dava açıldıktan sonra kurumca "Eksik günden dolayı iptal edilen aylık yapılan araştırmada 8598186 sicilde 30 gün hizmet aktif yanlış sicilden bulunup 8598187 asıl sicile aktarıldı. 904 gün üzerinden emeklilik koşulları oluştuğu" anlaşılarak yeniden aylık bağlandığı ve İlk Derece Mahkemesinin dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı kurumdan tahsiline dair kararının yerinde olduğu, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla, davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun oy birliği ile esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacılar murisinin sigortalılık sürelerini ve ölüm aylığını iptal eden Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 34 üncü maddesi.

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve Kanuna uygun olup davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

17.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.