YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/2497 E.  ,  2024/5972 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/2389 E., 2021/2850 K.
KARAR : Esastan Ret, Kısmen Kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : Antalya 2. İş Mahkemesi
SAYISI : 2007/564 E., 2021/169 K.

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalıların istinaf başvurularının esastan reddine, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... Uluslararası Yatırım Tar. Pey. İnş. Tur. San. ve Tic. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmek ve de duruşma talep edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin ve işin duruşmaya tabi olduğunun anlaşılması nedeniyle duruşma talebinin kabulüne karar verildikten sonra duruşma için 22.11.2022 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmiştir. Duruşma günü duruşmalı temyiz eden davalılardan ... Uluslararası Yatırım Tarım Peyzaj İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi adına Av. ... ile davacı adına Av. ... ... geldiler. Diğer davalı adına gelen olmadı. Gelenlerin yüzlerine karşı duruşmaya başlanıp sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra duruşmaya son verilerek aynı günde dosyanın mahalline geri çevrilmesine karar verilmişti. Dosyanın tekrar Dairemize gönderilmesinden sonra Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili özetle; müvekkilinin iş kazası neticesinde sürekli iş göremezliğe uğrayacak şekilde yaralandığı, kazanın meydana gelişinde davalıların kusurlu olduklarından bahisle sadece davalı ... şirketine karşı açtığı asıl dava dosyasında 74.203,18 TL maddi, 30.000,00 TL manevi, 11.500,00 tedavi gideri, sadece davalı ... Uluslararası Yatırım şirketine karşı açtığı birleşen dava dosyasında 164.766,00 TL maddi tazminatın davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalılar vekilleri özetle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuşlardır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının yargılamaya konu iş kazasından dolayı %48,20 oranında sürekli iş göremezliği bulunduğu, kazanın oluşumunda davacının %10, asıl işveren davalı ... Şirketinin %60, alt işveren davalı ... şirketinin %30 oranında kusurlu oldukları kabulünden hareketle 238.969,18 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 26.07.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte (davalı ... Metal Yapı Sistemleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin sorumluluğunun 74.203,18 TL, davalı ... Uluslararası Yatırım Tar. Pey. İnş. Tur. San. ve Tic. A.Ş.'nin sorumluluğunun 164.766,00 TL ile sınırlı olacak şekilde) davalılardan tahsiline, davacı lehine hüküm altına alınan 15.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... şirketinden tahsiline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle, iş kazası ile karar tarihi arasında 15 yıl geçtiğini, davacının uzun bir tedavi süreci geçirdiğini, çalışma gücünün yarısını kaybettiğini, ekonomik sıkıntılar yaşadığını, hükmedilen manevi tazminatın hakkaniyete aykırı olduğunu belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve talepleri doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesini istinaf başvuru sebep ve gerekçeleri olarak ileri sürmüştür.

Davalı ... şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle, davacının cerrahi operasyon sonrası fizik tedavi uygulamadığını, uygulamış olsaydı ATK raporunda belirtilen omuz ve dirsek hareket kısıtlılığının olmayacağını, davacının kendi kusuru ile zararın artmasına neden olduğunu, olay Kazakistan ülkesinde meydana geldiğinden, o ülke mevzuatına göre değerlendirme yapılması gerektiğini, olaya ilişkin resmi makamlarca yapılmış bir inceleme veya tespit bulunmadığını, olaya veya olay yerine ait tutanak, kroki, görüntü vs.bulunmadığını, bilirkişilerin tamamen farazi bir yorumla kusur tespitine gittiklerini, kusura ilişkin itirazlarının Mahkemece değerlendirilmediğini belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istinaf başvuru sebep ve gerekçeleri olarak ileri sürmüştür.

Davalı ... Uluslararası Yatırım şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle, yargılamanın müvekkili şirketin yokluğunda yapıldığını, savunma, adil yargılanma ve gerekçeli karar haklarının ihlal edildiğini, gerekçeli kararın açık ve tatmin edici olmadığını, itirazlarının karşılanmadığını, davacının müvekkili davalının işçisi olmadığını, müvekkiline ait işyerinde iş kazası geçirmediğini, husumet itirazlarının incelenmemesinin hatalı olduğunu, yetki itirazının da değerlendirilmediğini, maluliyet rapor tarihinde değil olay tarihinde zamanaşımı süresinin başladığını ve davada zamanaşımı süresinin dolduğunu, dosya kapsamına uygun olmayan raporlara itibar edildiğini, hesap raporuna karşı itirazlarının da değerlendirilmediğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istinaf başvuru sebep ve gerekçeleri olarak ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalıların istinaf başvurularının HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca ayrı ayrı esastan reddine, davacının istinaf isteminin hüküm altına alınan manevi tazminatın az olduğundan bahisle kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, 238.969,18 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 26.07.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte (davalı ... Metal Yapı Sistemleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin sorumluluğunun 74.203,18 TL, davalı ... Uluslararası Yatırım Tar. Pey. İnş. Tur. San. ve Tic. A.Ş.'nin sorumluluğunun 164.766,00 TL ile sınırlı olacak şekilde) davalılardan tahsiline, davacı lehine hüküm altına alınan 30.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... şirketinden tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Uluslararası Yatırım Tar. Pey. İnş. Tur. San. ve Tic. A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı ... Uluslararası Yatırım şirketi vekili temyiz dilekçesinde özetle, Bölge Adliye Mahkemesi kararının gerekçesiz olduğunu, istinaf gerekçeleri incelenmeksizin, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek, somut olayla ilgili inceleme ve değerlendirme yapılmaksızın istinaf başvurularının esastan reddedildiğini, Yargılamanın İlk Derece Mahkemesince müvekkili şirket yokluğunda yapıldığını, müvekkil şirketin savunma ve adil yargılanma hakkının yanı sıra gerekçeli karar hakkının hem İlk Derece Mahkemesi hem de Bölge Adliye Mahkemesi tarafından ihlal edildiğini müvekkili şirket davadan haberdar olduğunda usulen itiraz hakkı tanındığını ancak itirazları değerlendirilmeksizin, gerekçede itirazlarını karşılar açıklama yer almaksızın yargılamanın neticelendirildiğini, müvekkil şirketin birleşen davada pasif husumeti bulunmadığını, müvekkili hakkında varılan iş kazası tespitinin de hatalı olduğunu, buna rağmen İlk Derece Mahkemesince gerekçeli karar hakkı ihlal edilerek husumet itirazları incelenmeksizin hüküm kurulduğunu, Bölge Adliye Mahkemesi'nce de hatalı ve gayrihukuki tutumun sürdürüldüğünü, Bölge Adliye Mahkemesince yetki itirazları değerlendirilmeksizin hüküm kurulduğunu, meydana gelen kaza olayının müvekkil şirketle hiçbir ilgi ve alakası bulunmadığını, müvekkilinin kusuru ve sorumluluğu olmadığını, Bölge Adliye Mahkemesince müvekkili şirketin yokluğunda hazırlatılan usule ve yasaya aykırı kusur raporuna atıf yapılarak tessis edilen hükmün hatalı olduğunu, kendilerine tebliğ edilen Bilirkişi Kusur Raporunda kusur oranlarının afaki olduğunu, kaldı ki; dosya kapsamında bu kusur oranlarının belirlenmesini mümkün kılan herhangi bir tutanak, resmi kayıt, kaza tespit vs. herhangi bir dayanak bulunmadığını, 2006 yılında gerçekleştiği iddia olunan kaza olayı nedeniyle müvekkili şirkete iddia konusu kaza tarihinden 14 yıl sonra husumet yöneltildiğini, üstelik müvekkili şirketin yokluğunda 13 yıl yargılamanın devam ettirildiğini, müvekkili şirketin kazanın gerçekleştiği iddia olunan şantiyedeki kayıtlarını saklama yükümlülüğünün 10 yıl olduğunu, iddia konusu olay nedeniyle zamanaşımının da dolduğunu, müvekkili şirketin yokluğunda, delil sunmasına imkan tanınmaksızın alınan kusur raporunun adil yargılanma hakkının ihlali niteliğinde olduğunu, yapılan yargılamanın açıkça hakkaniyete aykırı biçimde, müvekkili şirketin savunma hakkı kısıtlanarak yürütüldüğünü, denetime ve hüküm kurmaya elverişsiz bilirkişi raporunun hükme esas alındığını, Bölge Adliye Mahkemesinin zamanaşımı sorunu olmadığı açıklaması ile yetidiğini ancak somut olarak bir değerlendirme yapmadığını, zamanaşımı süresinin dolduğunu, zira zararın doğduğunun açık olduğu hallerde maluliyet rapor tarihinin değil olay tarihinin zamanaşımı süresini başlattığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunun dosya kapsamı ile ilgisi bulunmadığını, hüküm bu hatalı rapor üzerine inşa edildiğini, 2019 tarihli adli tıp raporunda davacının trafik kazası geçirdiğinin belirtildiğini, raporda bahsi geçen diğer üniversiteler raporlarında ise yüksekten düşmeden bahsedildiğinin görüldüğünü, anılan raporun olayın üzerinden 13 yıl geçtikten sonra tanzim edilmesi bir yana hayatın olağan akışı içerisinde kabulü mümkün olmayan çelişki ve hatalar içermesinin hukuki güvenilirliğini de ortadan kaldırdığını, kendilerine yasada düzenlenen itiraz ve kanun yoluna başvuru hakkı tanınmışsa da hiçbir itirazlarının incelenmediği, bu hususta bir gerekçe gösterilmediği yargılamada müvekkili şirketin "şeklen ve mecburen" bulunduğunun ortada olduğunu, hesap raporunda faraziyelere, davacı afaki iddialarına dayalı, şahsi ve keyfi değerlendirmelere yer verilen, gayrihukuki bir rapor tanzim edildiğini, hesap raporunun afaki kusur raporu ve meçhul maluliyet iddiası üzerine kurulu bir rapor olduğunu, dosyadaki eksiklikler giderildikten sonra hesap yapılması gerekirken hesap raporu doğrultusunda hüküm kurulmasının hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369'uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371'inci maddeleri.

3. Değerlendirme
Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı ... Uluslararası Yatırım şirketi vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Dosya kapsamından birleşen dava dosyasında alınması gereken karar ve ilam harcı ile ilgili hüküm kurulurken birleşen dava açılırken davacı tarafça peşin olarak yatırılan 562,76 TL harcın alınması gereken karar ve ilam harcından mahsup edilmesi gerekirken mahsup işlemi yapılmaması hatalıdır.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
1.Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının birleşen dava dosyasında alınması gereken karar ve ilam harcına ilişkin C.3 üncü bendinin tamamen silinerek yerine geçmek üzere "3.Birleşen davada alınması gereken 11.255,17 TL harçtan peşin olarak yatırılan 562,76 TL harcın mahsubu ile bakiye 10.692,41 TL harcın davalı ... Uluslararası Yatırım Tar. Pey. İnş. Tur. San. ve Tic. A.Ş.'den alınarak hazineye gelir kaydına," ibarelerinin yazılması suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

2.Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

3.Davalı ... Uluslararası Yatırım Tar. Pey. İnş. Tur. San. ve Tic. A.Ş. avukatı yararına takdir edilen 17.100,00 TL duruşma avukatlık parasının davacılara yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

28.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.