YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/2489 E.  ,  2024/6258 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2019/218 E., 2021/637 K.
KARAR : Kısmen kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : Karşıyaka 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2014/31 E., 2018/250 K.

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacılar ve davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı ... Sis. San. Tic. A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davacıların ve davalılar ...., ... ve ... vekillerinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararının davalılar ...., ... ve ... vekilleri tarafından temyiz edildiği; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacıların murisleri olan ...'ın davalı iş yerinde çalışırken 29.11.2012 tarihinde meydana gelen olay sonucu vefat ettiğini beyan ederek maddi ve manevi tazminat talep etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı ......A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile diğer davalı .... arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisinin söz konusu olmadığını, “anahtar teslim” şeklinde anlaşılan iş sebebiyle müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini öne sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Diğer davalılar tarafından herhangi bir cevap dilekçesi verilmediği ancak vekillerinin 12.09.2014 tarihli celsede açılan davayı kabul etmediklerini beyan ettikleri görülmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 123.421,69 TL olarak belirlenen destekten yoksun kalma tazminatından taleple bağlı kalınarak 115.608,16 TL'nin kaza tarihi olan 29.11.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Özel Eğitim...Ltd.Sti., ... ve ...'tan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine, fazlaya ilişkin hakkın saklı tutulmasına, 13.939,91 TL olarak belirlenen destekten yoksun kalma tazminatından taleple bağlı kalınarak 11.562,37 TL'nin kaza tarihi olan 29.11.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Özel Eğitim...Ltd.Sti., ... ve ...'tan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine, fazlaya ilişkin hakkın saklı tutulmasına, takdiren 10.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 29.11.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Özel Eğitim...Ltd.Sti., ... ve ...'tan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, takdiren 10.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 29.11.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Özel Eğitim...Ltd.Sti., ... ve ...'tan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, dava konusu iş kazasında kusur izafe edilmeyen davalı ... ...A.Ş. yönünden açılan davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ve davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilleri lehine hükmedilen manevi tazminatın düşük olduğunu, davalı ... ....A.Ş. arasında asıl işveren-alt işverenlik ilişkisi kurulduğu için, asıl işveren olan RSG ..A.Ş. yetkililerinin de olayda sorumluluktan kurtulamayacaklarını, davalı ... Şirketinin bu işi diğer davalıya vermemiş olsaydı, bu iş kazasının gerçekleşmeyeceğini, dolayısıyla olayın meydana gelmesi ile RSG firmasının yapmış olduğu sözleşme arasında illiyet bağı mevcut olduğunu, bu sebeple sorumluluktan kurtulamayacağını ileri sürerek yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunmuştur.

2.Davalılar ... Özel Eğitim Medikal Turizm Tic.Ltd.Şti., ... ve ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkillerinin kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığını, ... işçinin asli kusurlu olduğunu, davalı ... Sistemleri San. ve Tic.A.Ş.'nin kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığı yönündeki tespitin hatalı olduğunu, ek raporda hak sahiplerinin bilinen dönem kazançlarının ve hükmolunan destekten yoksun kalma tazminatlarının fahiş hesaplandığını, müteveffanın eşinin evlenme şansının % 2 olarak raporda esas alındığını, bu hususun hesaplanmadığını ileri sürerek yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunmuştur.

3.Davalı ... Sistemleri San. ve Tic. A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile izefes arasında alt-üst işveren ilişkisi olmadığı, müvekkil şirketin iş sahibi konumunda bulunduğu dosyada mübrez bilirkişi raporu ile tespit edildiğini, bu nedenle davanın müvekkil şirket yönünden pasif husumet yokluğu nedeni ile reddi gerektiğini ileri sürerek, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı ... Şirketinin Atatürk Organize Sanayi Bölgesi... adresini yeni kiraladığı, boş halde bulunan iş yerinin binasının tadilat işlerinin (alçıpan asma tavan imalatı, alçıpan tavan derz bandı ve alçı çekilmesi, alüminyum-alçıpan söküm ve duvar yıkımı, imalat sahası beton tamiratlarının yapılması, çelik makaslı polikarbon sundurma ve alüminyum montajları, kaldırım taşı döşenmesi, betopan imalatı, betopan üzeri macun çekilmesi, boyası, izalasyon işleri) yapımının sözleşme ile anahtar teslimi olarak diğer davalı ... Şirketine verildiği, fotoselli ve teleskopik kapı, alüminyum panjur, otomatik geçiş sistemleri imalatı işleri yapan davalı ... şirketinin kiralamış olduğu binanın tadilat işlerinde işçisinin çalıştığına dair dosya kapsamında delil bulunmadığı, davacının bu yönde herhangi bir iddiasının da olmadığı, davalı ... şirketinin iş sahibi, binanın tadilat işlerini bütünüyle üstlenen davalı ... Şirketinin ise işveren (yüklenici) konumunda olduğu, davalı ... Şirketi ile davalı ... Şirketi arasında asıl alt işveren ilişkisi bulunmadığı, ... işçinin iş güvenliğinin sağlanması ve çatı tadilatının yapılması esnasında alınması gerekli iş güvenliği tedbirleri hususunda davalı ... Şirketinin iş güvenliği hukuku açısından herhangi bir yükümlülüğü ve kusurunun bulunmadığı anlaşılmakla, davacıların bu yöndeki ve davalılar ... Şirketi, ... ve M. ...’ın davalı ... Şirketinin de kazanın meydana gelmesinde kusurlu olduğu yönündeki istinaf itirazlarının reddine karar vermek gerektiği, davacılar Nurten (müteveffanın eşi) ve ... (müteveffanın oğlu) yararına hükmedilen 10.000,00 TL manevi tazminatın az olduğu anlaşılmakla davacıların bu yöndeki istinaf başvurusu yerinde görülerek İlk Derece Mahkemesi kararının manevi tazminatın miktarı açısından düzeltilmesine karar vermek gerektiği, işveren tarafından ... oluklarının izalasyon işine başlanılmadan önce çatı üzerinde çalışan işçilerin, çatı kaplama malzemesinin üzerine direkt olarak basmamaları için çatı merdiveni veya kalaslardan oluşan güvenli çalışma ve yürüme platformları yaptırılmadığı, böylelikle iş yerinde güvenli çalışmanın tesis edilmesi yükümlülüğünün yerine getirilmediği, yine işverenin yaklaşık 6,5 metre yükseklikteki çatı üzerinde ... işçinin emniyet kemeri kullanarak çalışma yapmasını sağlamadığı, olayın meydana geliş tarzından, iş yerinde gerekli iş disiplini ve organizasyonun sağlanmadığı, çatı izalasyonu işinde görevlendirilen ... işçinin kendi insiyatifine bırakıldığı, güvenli çalışmanın sağlanabilmesi için gerekli takip ve denetimin yapılmadığı, dosya kapsamına göre ... işçiye iş güvenliği eğitimi verme yükümlülüğünün yerine getirilmediği, böylece davalı işveren ... şirketinin kazanın meydana gelmesinde % 60 oranında kusurlu olduğu, davalılar M. ... ve ...’ın, davalı ... Şirketinde tadilat işlerinin yapıldığı şantiyede sorumlu olarak çalıştıkları, işçilerin işe alınması, işçilerin sevk ve idaresi işlerinde görev aldıkları, bu sebeplerle işveren vekili konumunda bulundukları, iş bu davalıların çatı izalasyonu işlerinin yapılması sırasında iş güvenliği tedbirlerinin alınmasının sağlanması hususunda üzerlerine düşen yükümlülüklerini yerine getirmedikleri, ceza davasında sanık olarak yargılandıkları ve haklarında mahkumiyet kararı verildiği, izalasyon işi yapılacak olan çatı üzerinde gerekli güvenlik tedbirlerinin alınmasını sağlamadığı, iş yerinde yapılan çalışmaların kontrol ve gözetimini yeterince yapmadığı, çatı üzerinde çalışma yapacak olan ... işçinin emniyet kemeri kullanmasını sağlamadığı, kazalı işçiyi kendi insiyatifine bıraktığı, bu sebeple davalılar M. ...’ın %10, davalı ...’ın %10 oranında kusurlu oldukları anlaşılmakla, davalıların bu yöndeki istinaf itirazlarının yerinde olmadığının anlaşıldığı, AYİM’in evlenme şansı tablolarına göre hesap raporu tarihinde 41-50 yaş arası dul kalan eşin evlenme şansının % 2 olduğu, bu miktardan 18 yaş altı her çocuk için %5 indirim yapıldığı, ancak rapor tarihinde hak sahibi eşin 18 yaş altı çocuğunun bulunmadığı, davacı eşin maddi zarar hesabında %2 evlenme şansının indirilmesinin yerinde olduğunun kabul gördüğü, eldeki davada Mahkemece gerekçeli kararda "...geçirdiği iş kazası sonucu vefat eden ...’ ın hak sahiplerine iş kazası ölüm kollarından bağlanan gelirlere ilişkin ilk PSD gelir miktarının bildirilmesinin istenilmesi ve bildirilen rakamın % 80’inin yukarıda belirtilen 6098 sayılı Kanun'un 55 inci maddesine göre davacıların hesaplanan maddi tazminat tutarından indirilmesi gerekmiştir..." denilmiş ancak gerekçenin devamında davacı eş Nurten'in maddi zararının 123.421,69 TL, davacı çocuk ...’nun maddi zararının ise 13.939,31 TL olduğu belirtilmiş ise de, Mahkemenin bu tespitinin hatalı olduğu, 18.09.2017 tarihli hesap bilirkişisi raporunda da belirtildiği üzere, rapor tarihi itibari ile SGK tarafından davacılara iş kazası ölüm kolundan bağlanan gelirlere ilişkin ilk peşin sermaye değerli gelirler dosya kapsamında bulunmadığından davacı ... için hesaplanan 123.421,69 TL den ve davacı ... için hesaplanan 13.939,91 TL den 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 55. maddesine göre Kurumca bildirilen ilk peşin sermaye değerli gelirlerin (% 80'nin) indirilmesi gerektiği, bu amaçla Mahkemece Kuruma yazı yazılmış, kurumca davacılara bağlanan gelirlerin ilk peşin sermaye değerleri bildirilmiş, Mahkemece ek hesap raporu alınmış, bu ek raporda TBK 55. maddesi uyarınca gerekli indirimler yapılmış ve davacı ...’in maddi zararının 115.608,16 TL, davacı ...’nun maddi zararının 11.562,37 TL olduğu bildirilmiş olmasına rağmen Mahkemece davacılara bağlanan gelirlerinin ilk peşin sermaye değerinin (%80’in) zarar hesabında indirilmeden davacıların maddi zararının asıl raporda belirtilen rakamlar olarak kabulünün hatalı olduğu, sonuç olarak davacı ...'in maddi zararının 115.608,16 TL, davacı ...’nun maddi zararının 11.562,37 TL olduğunun anlaşıldığı, yapılan yargılama sonucunda davalı ... şirketinin ... işçinin iş güvenliğinin sağlanması noktasında herhangi bir yükümlülüğü ve kusurunun bulunmadığı anlaşılmakla iş bu davalı açısından davanın Mahkemece reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle, 6100 sayılı HMK'nın madde 353/1-b.1 hükmü gereğince davalı ... Şirketinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacıların ve davalılar ... şirketi, ... ve ... ...'ın istinaf başvurusunun kabulü ile yukarıda belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.2 hükmü gereğince kaldırılmasına, dava konusu iş kazasında kusur izafe edilmeyen davalı ... ...A.Ş. yönünden açılan davanın reddine, davacıların maddi tazminat taleplerinin kabulüne, 115.608,16 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 29.11.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Özel Eğitim...Ltd.Şti., ... ve ...'tan müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine, 11.562,37 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 29.11.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Özel Eğitim...Ltd.Sti., ... ve ...'tan müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine, davacıların manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulüne, 35.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 29.11.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Özel Eğitim...Ltd.Sti., ... ve ...'tan müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, 25.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 29.11.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Özel Eğitim...Ltd.Sti., ... ve ...'tan müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar .... şirketi, ... ve M. ... Kıvanç vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalılar ... Özel Eğitim Medikal Turizm Tic. Ltd. Şti., ... ve ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği sebeplerle kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, iş kazasında vefat eden sigortalının yakınlarının tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 417 nci maddesi, 5510 sayılı Kanun'nun 13 ncü maddesi ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2 nci ve 77 nci maddeleri ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 4 ncü maddeleridir.

3. Değerlendirme
1.Davalılar ... Özel Eğitim Medikal Turizm Tic.Ltd.Şti., ... ve M.... Kıvanç vekilinin davacı çocuklar için hükmedilen maddi tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;
1.Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanunun 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

2.6100 sayılı HMK nın 110 ncu maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı dikkate alınmalıdır.

3.Dosya içeriğine göre, temyize konu edilen miktarlar Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 47.530,00 TL’nin altında bulunduğu anlaşılmakla bu kısma yönelik temyiz itirazlarının aşağıdaki şekilde reddine karar verilmiştir.

2.Davalılar ... Özel Eğitim Medikal Turizm Tic. Ltd. Şti., ... ve ... vekilinin davacı eş için hükmedilen maddi tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen kararın, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre davalılar ... Özel Eğitim Medikal Turizm Tic.Ltd.Şti., ... ve ... vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile anılan hükmün onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Davalılar ... Özel Eğitim Medikal Turizm Tic. Ltd. Şti., ... ve ... vekilinin davacı çocuklar için hükmedilen maddi tazminata yönelik temyiz isteminin miktardan REDDİNE,

2.Davalılar ... Özel Eğitim Medikal Turizm Tic. Ltd. Şti., ... ve ... vekilinin davacı eş için hükmedilen maddi tazminata yönelik temyiz itirazlarının reddine, Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın 6100 sayılı Kanun'un 370 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Fazla alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.