YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/1896 E.  ,  2024/6417 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1646 E., 2022/2694 K.
KARAR : Kısmen kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : Karşıyaka 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2014/4 E., 2020/290 K.

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili, davalı ... ve ... Prefabrik Yapı Elemanları A.Ş. vekili ile davalı ... Yapı San. Tic. A.Ş. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalılar vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddi ile davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili, davalı ... ve ... Prefabrik Yapı Elemanları A.Ş. vekili ile davalı ... Yapı San. Tic. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacının Aliağa ... A.Ş.'nin şantiye sahası içinde yapılmakta olan ... malzeme ve ikmal ambarı prefabrik montaj ustası olarak çalışırken 11.12.2011 (pazar günü) tarihinde iş kazası geçirerek ağır yaralandığını, iş kazası olay ile ilgili Aliağa Sulh Ceza Mahkemesinin 2013/111 Esas ile şantiye şefi M.... ... ile ... sanık olarak yargılanmakta olduğunu, asli kusurun hatalı olarak davacıya verildiğini ve raporun çelişkili olduğunu, gerekli iş güvenliği tedbirini almayan asıl işverenler ile tali işverenlerin müteselsilen sorumlu olduğunu, pazar günü tatil olduğu halde müvekkilleri çalıştıran ve işyerinde denetim elemanları bulundurmayan işverenlerin sorumlu olduğunu, müvekkilin kaza sonucu geçici ve sürekli malul hale geldiğini, Ege Üniversitesi Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim dalında yatarak tedavi gördüğünü, vücudunda hareket kısıtlılığı ve uyum bozukluğu sonucu bir daha eski sağlığına kavuşamayacağının anlaşıldığı, tedavi bitiminde de davacının bir ayağının kısa kaldığını, hala ayağında 3 santimlik bir kısalık olduğunu, davacının son ücretinin 1.150,00 TL olduğunu, ağır yaralanması ve yüksek oranda sakat kalması ve başkasının bakımına muhtaç hale gelmesi nedeni ile ailesi içinde manevi tazminat istemek gereğinde olduklarını öne sürerek HMK 1072 ye göre zarar belirgin hale geldiğinde arttırılmak üzere şimdilik davacı ... için 161.149,50 TL maddi tazminat ve 100.000,00 TL manevi zararın 11.12.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin hakların saklı tutulmasına, davacılardan eş ... için 50.000,00 TL, çocuklardan ... için 20.000,00 TL, ... için 20.000,00 TL manevi zararın; 11.12.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı ... vekili cevap dilekçesi ile dava konusu olayda fazlaya ilişkin hakların saklı tutularak kısmi dava açılmasının mümkün olmadığını, müvekkil firmanın ihale makamı olduğundan iş bu davada müvekkil ...'e husumet yöneltilemeyeceğini, kazazede işçininde söz konusu işleri ihale ile ve anahtar teslimi olarak yapan ... Yapı-... İnşaat ortak girişim grubunun taşeronu olan ... Prefabrik Yapı Elemanları A.Ş.'nin işçisi olduğunu, bahsi geçen ortak girişim grubu ile ... arasında asıl işveren/alt işveren ilişkisi bulunmamakta olduğunu, yerleşik Yargıtay kararlarına göre de eser veya istisna sözleşmesi ile ihale edildiğini işlerde işveren ihale makamı olmayıp işi ihale ile alan müteahhit olduğunu ve ihale makamı üst işveren olarak kabul edilemeyeceğini, meydana gelen iş kazasında müvekkil ...'in herhangi bir sorumluluğunun olmadığını ve herhangi bir çalışanının kusurunun olmadığını, ihale makamı olan müvekkil firmanın sorumluluğu olmadığını öne sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Yapı vekili cevap dilekçesi ile müvekkil firmanın kayıtlarında ... adında bir çalışana rastlanmadığını, davacının müvekkil şirket ile hukuki ve fiili herhangi bir bağı bulunmadığını, husumet yokluğu nedeni ile davanın müvekkil şirket yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Prefabrik vekili cevap dilekçesi ile davanın zamanaşımı yönünden itirazlarının olduğunu, davanın belirsiz değil belirli alacak davası olduğunu, dava konusu olayın oluşumunda müvekkil firmanın herhangi bir kusuru ve sorumluluğunun bulunmadığını, meydana gelen olayda kusurun davacıya ait olduğunu, Aliağa Sulh Ceza Mahkemesinin 2013/111 Esaslı dosyasında belirtildiği üzere kazada davacının 1 inci derecede kusurlu olarak gösterildiğini, müvekkil şirketin, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından aldığı işletme belgesinde gerekli önlemleri aldığını ve üzerinde eksiksiz olarak yaptığını, müvekkil firmada hali hazırda muhtemel kazaların yaşanmasını önlemek için İş Güvenliği Mühendisinin de çalıştırıldığını öne sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Diğer davalılar ... ve ...'in de davanın reddini talep ettikleri anlaşılmıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle, kaza olayının meydana gelmesinde; kazalı ... %50 oranında, ... Prefabrik Yapı Elamanları A.Ş. %25 oranında, ... %5 oranında, ... Yapı San. Tic. A.Ş. %10 oranında, ... İnş. Servis Ltd. Şti. %10 oranında kusurlu olduğu, davacı kazalının kaza sebebiyle %70 oranında sürekli iş göremezliğe girdiği kabulünden hareketle; "...

1-161.149,50 TL maddi tazminat alacağının kaza tarihi olan 11.12.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Prefabrik Yapı Elemanları A.Ş., ... Yapı San. Tic. A.Ş., ... ve ... İnş. Servis Ltd. Şti.’den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...’e verilmesine,

2-Takdiren 35.000,00-TL manevi tazminat alacağının kaza tarihi olan 11.12.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Prefabrik Yapı Elemanları A.Ş., ... Yapı San. Tic. A.Ş., ... ve ... İnş. Servis Ltd. Şti.’den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...’e verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine

3- Takdiren 20.000,00 TL manevi tazminat alacağının kaza tarihi olan 11.12.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Prefabrik Yapı Elemanları A.Ş., ... Yapı San. Tic. A.Ş., ... ve ... İnş. Servis Ltd. Şti.’den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...’e verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine

4- Takdiren 7.500,00 TL manevi tazminat alacağının kaza tarihi olan 11.12.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Prefabrik Yapı Elemanları A.Ş., ... Yapı San. Tic. A.Ş., ... ve ... İnş. Servis Ltd. Şti.’den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...’e verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine

5- Takdiren 7.500,00-TL manevi tazminat alacağının kaza tarihi olan 11.12.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Prefabrik Yapı Elemanları A.Ş., ... Yapı San. Tic. A.Ş., ... ve ... İnş. Servis Ltd. Şti.’den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...’e verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine

6-Dava konusu iş kazasında kusurları bulunmadığı tespit edilen davalılar ... Petrokimya Holding A.Ş. ve ... yönünden açılan davanın reddine,

..." şeklinde karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı davacılar, davalılardan ... ve ... ... A.Ş. ile ... Yapı San ve Tic. A.Ş. vekillerince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; meydana gelen kazanın oluşumunda müvekkili davacı işçiye %50 oranında kusur verilmesinin hatalı olduğunu, hiçbir kusurunun bulunmadığını, ... A.Ş'nin zarardan diğer davalılarla müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, hüküm altına alınan manevi tazminat miktarının az ve yetersiz olduğunu, montaj ustası olarak çalışan davacının ücretinin asgari ücret olarak kabul edilmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, hesap raporunun hatalı olduğunu, davalılardan alınarak şeklindeki hükmün hatalı olduğunu, ... Yapı San Tic. A.Ş. ve Çelikler Taah. San. A.Ş'nin ortaklığının tüzel kişiliği bulunmadığı için ayrı ayrı davalılar olarak gösterilmesi gerektiğini bildirerek kararı istinaf etmiştir.

Davalı ... Yapı San ve Tic. A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı işçinin davalı müvekkilin işçisi olmayıp, dava konusu taleplerden müvekkilinin işveren olarak sorumlu tutulmasına yönelik herhangi bir somut delil de bulunmadığını, Mahkemece hükmedilen rakamın oldukça fahiş olduğunu bildirerek kararı istinaf etmiştir.

Davalılar ... ve ... .... A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu olayda müvekkillerin herhangi bir kusur ve sorumluluklarının bulunmadığını, kusur izafe edilmesinin hatalı olduğu için hesaplanan miktarlardan da her iki müvekkilinin sorumlu tutulmaması gerektiğini, hesaplamaya ilişkin 08.10.2019 tarihli bilirkişi raporunda hatalı olarak hesaplama yapılırken asgari ücretin 1.60 katı ücret kazandığından bahisle buna göre yapıldığını, 05.04.2020 tarihli bilirkişi raporunda da asgari ücretin 1.61 katı olarak hesaplama yapıldığını, bu hususun hatalı olduğunu, manevi tazminat taleplerinin fahiş olduğunu bildirerek kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Taraflar arasında manevi tazminatın miktarı konusunda uyuşmazlık söz konusudur. 6098 sayılı TBK’nın 56 ncı maddesinde hakimin bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verebileceğinin öngörüldüğü, manevi zarar nedeniyle hükmedilecek miktarın adalete uygun ve zarara uğrayanda manevi huzuru sağlayacak nitelikte olması gerektiği, manevi tazminatın ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmediği, 26.06.1966 tarih ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartların belirtildiği, bu şartların her olaya göre değiştiği, manevi tazminatın tutarını belirleme görevi hakimin takdirine bırakılmış ise de, hükmedilen tutarın uğranılan manevi zararla orantılı, duyulan üzüntüyü hafifletici nitelikte olması, elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan miktar kadar ve zarar vereni de dikkat ve özen göstermek konusunda etkileyecek miktarda caydırıcı olması gerektiği anlaşılmıştır. Olay tarihi, davacının maluliyet oranı, olayın özelliği, kusur durumu, tarafların ekonomik durumları dikkate alındığında manevi tazminat miktarlarının düşük takdir edildiği, davacıların bu yönü amaçlayan istinaf başvurusunun yerinde olduğu görülmüş, davacı ... için 50.000,00 TL manevi tazminat, davacı ... için 25.000,00 TL manevi tazminat, davacı ... için 10.000,00 TL manevi tazminat, davacı ... için manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği değerlendirilmiştir... " gerekçesiyle davalılar vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddi ile davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılarak yeniden hüküm verilmesine dair; "..Davanın davasının kısmen kabulü ile
1-161.149,50 TL maddi tazminat alacağının kaza tarihi olan 11.12.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Prefabrik Yapı Elemanları A.Ş., ... Yapı San. Tic. A.Ş., ... ve ... İnş. Servis Ltd. Şti.’den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...’e verilmesine,

2-50.000,00 TL manevi tazminat alacağının kaza tarihi olan 11.12.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Prefabrik Yapı Elemanları A.Ş., ... Yapı San. Tic. A.Ş., ... ve ... İnş. Servis Ltd. Şti.’den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...’e verilmesine,

3-25.000,00 TL manevi tazminat alacağının kaza tarihi olan 11.12.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Prefabrik Yapı Elemanları A.Ş., ... Yapı San. Tic. A.Ş., ... ve ... İnş. Servis Ltd.Şti.’den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...’e verilmesine,

4-10.000,00 TL manevi tazminat alacağının kaza tarihi olan 11.12.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Prefabrik Yapı Elemanları A.Ş., ... Yapı San. Tic. A.Ş., ... ve ... İnş. Servis Ltd .Şti.’den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...’e verilmesine,

5-10.000,00 TL manevi tazminat alacağının kaza tarihi olan 11.12.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Prefabrik Yapı Elemanları A.Ş., ... Yapı San. Tic. A.Ş., ... ve ... İnş. Servis Ltd. Şti.’den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...’e verilmesine,

6-Dava konusu iş kazasında kusurları bulunmadığı tespit edilen davalılar ... Petrokimya Holding A.Ş. ve ... yönünden açılan davanın reddine,

7-Davacıların fazlaya ilişin taleplerinin ayrı ayrı reddine,..." şeklinde karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar, davalılardan ... ve ... .... A.Ş. ile ... Yapı San ve Tic. A.Ş. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili sunmuş olduğu temyiz dilekçesi ile istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarını yinelemek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Yapı San ve Tic. A.Ş. vekili sunmuş olduğu temyiz dilekçesi ile istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarını yinelemek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar ... ve ... .... A.Ş. vekili sunmuş olduğu temyiz dilekçesi ile istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarını yinelemek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık iş kazasından kaynaklanan maddi tazminat ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13, 16, 20 ve 21 inci maddeleri ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77 nci maddesi

3. Değerlendirme
A) Davacılar, davalılardan ... ve ... .... A.Ş. ile ... Yapı San ve Tic. A.Ş. vekillerinin manevi tazminat alacağına ilişkin temyiz istemi yönünden;

Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nu 110 uncu maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır.

Dosya içeriğine göre davacı vekilince dava dilekçesinde davacı kazalı ... için 100.000,00 TL, davacı eş ... için 50.000,00 TL, davacı çocuklar ... ve ... için ise ayrı ayrı 20.000,00 TL manevi tazminat talep edildiği, temyize konu İlk Derece Mahkemesi kararında davacı kazalı lehine 35.000,00 TL, davacı eş lehine 20.000,00 TL, davacı çocuklar lehine ise ayrı ayrı 7.500'şer TL manevi tazminata hükmolunduğu, taraf vekillerinin istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesi'nin yukarıda anılan kararı ile davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile bu kez davacı kazalı lehine 50.000,00 TL, davacı eş lehine 25.000,00 TL, davacı çocuklar lehine 10.000,00'şer TL tazminata hükmolunduğu anlaşılmakla kabulüne ve reddine karar verilen tazminat miktarlarının Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 107.090,00 TL’nin altında kaldığı anlaşıldığından davacılar, davalılardan ... ve ... .... A.Ş. ile ... Yapı San ve Tic. A.Ş. vekillerinin temyiz itirazlarının miktardan reddine karar verilmiştir.

B) Davacılar, davalılardan ... ve ... .... A.Ş. ile ... Yapı San ve Tic. A.Ş. vekillerinin maddi tazminat alacağına ilişkin temyiz istemi yönünden;

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar, davalılardan ... ve ... .... A.Ş. ile ... Yapı San ve Tic. A.Ş. vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR :
Açıklanan sebeple;
Davacılar, davalılardan ... ve ... .... A.Ş. ile ... Yapı San ve Tic. A.Ş. vekillerinin manevi tazminat alacağına yönelik temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

Davacılar, davalılardan ... ve ... .... A.Ş. ile ... Yapı San ve Tic. A.Ş. vekillerinin maddi tazminat alacağı yönünden yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının davacılara yükletilmesine,

Fazla alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden davalılara iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

05.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.