YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/1819 E.  ,  2024/6716 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2183 E., 2022/1986 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 8. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/230 E., 2022/154 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ile davalı MEB vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı dava dilekçesinde özetle; davacının Kasım 1992-Haziran ayı 1993, Eylül 1993-Haziran 1994, Eylül 1994-Haziran 1995, Eylül 1995-Mart 1996 yılları arasında ücretli öğretmenlik yaptığı döneme ilişkin çalışmalarının sigortalı hizmet olarak tespiti ile Kurum kayıtlarının düzeltilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı MEB vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının belirtilen dönemlerde kaymakamlık oluru ile hizmet akdi olmaksızın ders ücreti karşılığında çalıştığını, davacının hak düşürücü süre geçtikten sonra dava açtığını, davacının okul nezdindeki çalışmasının işçi statüsünde olmadığını, sigortalı sayılmayanlar arasında yer aldığını, sigortalı niteliği taşımayan bir kimsenin sigortalılık süresinden söz edilemeyeceğini, ücretli öğretmenlerin sigortalarına yönelik ilk düzenlemenin MEB 2001/39 sayılı genelge ile yapıldığını belirterek, davanın reddini istemiştir.

Fer'i müdahil Kurum cevap dilekçesinde özetle; Kurumun işbu dava konusu işlem bakımından herhangi bir kusurunun bulunmadığını, 506 sayılı Kanun'un 79/1 inci maddesine göre çalıştırılan işçilerin sigorta primleri hesabına esas tutulan kazançlar toplam prim ödeme gün sayıları ile sigorta primlerini gösteren kayıt belgelerinin Kuruma bildirilmesi mecburiyetinin işverene ait bir yükümlülük olduğunu, bildirilmeyen bu kayıtlar için Kurumun sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının tam süreli iş sözleşmesi olarak nitelendirilmeye imkan verecek bir bağımlılık ilişkisinin saptanamadığı, bu kişilerin öngörülen ve önceden belirlenen süre içerisinde bir çalışma yükümlülüğünü kabullendikleri ve ders saati karşılığında da ücrete hak kazandıkları, çalışmaların gerçekleştiği iş yerinin kamu kuruluşu niteliğinde bulunduğu, bu tür iş yerlerindeki çalışmaların kayıtları geçirilip ücret ödemelerinin belgelere dayandırılmasının gerekli olması nedeni ile resmi kayıt ve davacının imzasını taşıyan belge içerikleri ile çelişkili tanık anlatımlarına değer verilemeyeceği, tam gün esası ve aylık karşılığı olmayan çalışmaların günlük çalışma saatine göre ve kısmi zamanlı çalışma olması nedeni ile bu çerçevede değerlendirme yapılması gerektiği, bu konuda alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli ve hüküm kurmaya yeterli bulunduğu anlaşılmakla; davanın kısmen kabulüne, davacının davalı ... Bakanlığına bağlı 1092201 sicil numaralı Köseli Köyü İlköğretim Okulu iş yerinde;-1993/1 döneminde 3 gün,-1993/3 döneminde 11 gün, -1994/3 döneminde 14 gün, -1995/1 döneminde 11 gün, -1995/3 döneminde 3 gün olmak üzere, toplam 42 gün çalıştığının tespitine, diğer süre ve prim günleri yönünden davanın konusuz kalması nedeni ile karar verilmesine yer olmadığına, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının çalışmasının kararda belirtilenden fazla olduğunu, davalı işveren nezdinde çalıştığının Ulucanlar ... tarafından tespit edildiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; 5 yıllık hak düşürücü sürenin fazlasıyla geçmiş olduğunu, bu nedenle davanın hak düşürücü süre nedeniyle davacının hizmet tespiti talebinin reddi gerektiğini, davacının sigortalı niteliği taşımadığı, sigortalı niteliği taşımayan bir kimsenin sigortalılık süresinden de söz etmeye olanak bulunmadığını belirterek, kararının kabul kısımları yönünden kaldırarak davanın tümden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Fer'i müdahil vekili istinaf dilekçesinde özetle; 5 yıllık hak düşürücü sürenin fazlasıyla geçtiğini, bu nedenle davanın hak düşürücü süre nedeniyle davacının hizmet tespiti talebinin reddi gerektiğini, sigortalı sayılanların içerisine girmediği gibi sigortalı niteliği taşımayan bir kimsenin sigortalılık süresinden de söz etmeye olanak bulunmadığını belirterek kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı MEB vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

Davalı MEB vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının Kasım 1992-Haziran ayı 1993, Eylül 1993-Haziran 1994, Eylül 1994-Haziran 1995, Eylül 1995-Mart 1996 yılları arasında ücretli öğretmenlik yaptığı döneme ilişkin çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile

2.5510 sayılı Kanun'un 80/j maddesi ile 4857 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili ile davalı MEB vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin ilgilisinden alınmasına,

12.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.