YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/1634 E.  ,  2024/5987 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1384 E., 2022/641 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2017/18 E., 2021/623 K.

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Ankara Ankamall'de bulunan iş yerinde, şube müdür yardımcısı olarak çalıştığı, 10.10.2011 tarihinde iş kazası geçirdiğini, işyerinde mal kabul alanında müşteri ürününü ayırdığı esnada jeneratör boşluğuna düştüğünü ve bu kaza sonucunda sol bilek ve sol diz kapağının kırıldığını, geçirdiği tedavi sürecinden sonra sol bilek ve dol diz kapağına platin takıldığını, uzun tedavi sonrasında eski sağlığına kavuşamadığını, kaza nedeniyle sol bileğinin % 30, sol diz kapağının ise % 40 işlevini yitirdiğini, hem estetik hem de fonksiyonel olarak eski sağlığına geri dönüşünün mümkün olmadığını, davalı işyerinin kazayı önlemeye yönelik gerekli tedbirleri almadığını, müvekkilinin işyerinde en son almış olduğu ücretin net 1.960,00-TL olduğunu, işyerinde haftanın 6 günü, 08.00-16.30 saatleri arasında çalıştığını, kazanın olduğu dönemde işveren tarafından işin güvenli olarak yapılması için müvekkiline herhangi bir eğitim verilmediği gibi gerekli araç ve gereçte temin edilmediğini iddia ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla,182.995,42 TL maddi, 30.000,00-TLmanevi olmak üzere toplam 30.100,00-TL tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının maluliyet derecesi ve kusur oranının belli olmadığını, talep edilen alacakların zamanaşımına uğradığını, davacının 10.10.2011 tarihinde saat 16.00 dolaylarında mal kabul alanında stoklanmakta olan çelik kapıların 11.10.2011 tarihinde nakliyesi için ürünleri hazırlamak ve kontrol etmek amacıyla mal kabul alanına geldiğini, ürün kontrolleri esnasında davacının, ön kısımda bulamadığı ürünü tespit etmek için önde bulunan ürünleri transpalet ile çekmek yerine ürünlerin arka kısmına geçerek tamamlamak istediğini, AVM korkulukları ve ürünlerin arasında boşluk bulunmadığı için korkulukların üzerine çıkarak çalışmaya devam ettiğini, bu sırada dengesini kaybederek aşağıya düştüğünü, yapılan çağrı üzerine gelen motorize servis hekimin ilk müdahaleyi yapmasının ardından hemen sonra Dışkapı Hastanesine sevkinin gerçekleştiğini, müvekkilinin iş sağlığı ve güvenliği adına düşen yükümlülükleri yerine getirdiğini, davacının iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerine katıldığını, kazanın meydana gelmesinde davacının dikkatsizliği ve kusurunun bulunduğunu iddia ederek davanın reddine karar verilmesi talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle, iş kazasının oluşumunda davacının % 30 davalı işverenin % 70 oranında kusurlu olduğu, davacının davaya konu kaza nedeniyle % 17,2 oranında sürekli iş göremezliğe girdiği kabulünden hareketle davanın kısmen kabulü ile maddi tazminat alacak bedeli olarak 182.995,42 TL'nin, 10.10.2011 tarihinden itibaren, yürütülecek yasal faizi ile birlikte, davalı taraftan alınıp davacıya verilmesine, manevi tazminat alacak bedeli olarak 17.500,00 TL nin, 10.10.2011 tarihinden itibaren, yürütülecek yasal faizi ile birlikte, davalı taraftan alınıp davacıya verilmesine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; olayın meydana gelmesine ilişkin olarak alınan bilirkişi raporunda kendilerine %70, davacıya ise %30 kusur verildiğini, buna yapılan itirazların değerlendirilmediğini, yine aktüerya hesabına yapılan itirazlarınında dikkate alınmadığını, olayın görgü tanığının bulunmadığını, davacıya gerekli iş güvenliği eğitimlerinin verildiğini, olayın kendi kusurundan kaynaklandığını, maddi tazminat hesabına yapılan itirazların dikkate alınmadığını, manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne dair İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde, usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, yerinde görülmeyen davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili sunmuş olduğu temyiz dilekçesi ile istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarını yinelemek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369'uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13, 16, 20 ve 21'inci maddeleri ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77'inci maddesi

3. Değerlendirme
A) Davalı vekilinin manevi tazminat alacağına ilişkin temyiz istemi yönünden ;

Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nu 110 uncu maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır.

Dosya içeriğine göre davacı vekilince dava dilekçesinde 30.000,00 TL manevi tazminat talebinde bulunulduğu , ilk derece mahkemesince davalı şirket aleyhine 17.500,00 TL manevi tazminata karar verildiği, davalı vekilinin istinaf başvurusunun istinaf mahkemesince esastan reddine karar verildiği kabulüne karar verilen manevi tazminat miktarının Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 107.090,00 TL’nin altında kaldığı anlaşıldığından davalı vekilinin temyiz itirazlarının miktardan reddine karar verilmiştir.

B) Davalı vekilinin maddi tazminat alacağına ilişkin temyiz istemi yönünden ;
Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Dosya kapsamından; İlk Derece Mahkemesince hükme esas alınan 15.10.2021 tarihli kök hesap raporunda davacının kaza nedeniyle uğramış olduğu maddi zararının ATK 2.Üst Kurulu'nun 19.09.2020 tarihli kararı ile belirlenen %23 oranı esas alınarak 223.047,90 TL tutarında belirlendiği , mahkemece gerekçeli kararında açıklandığı üzere tazminat tutarının davacının kurumca belirlenen %17,2'lik orana itiraz etmediği, davalı itirazı üzerine belirlenen %23'lük oranın esas alınmasının davalı lehine oluşan usuli kazanılmış hak ilkesinin ihlal edileceğinden bahisle tazminat tutarının %17,2 oranı olarak esas alınması suretiyle resen hesaplandığı ve talep edilebilecek maddi tazminat bedelinin 182.995,48 TL olarak belirlendiği devamla da ıslah edilen bu tutar üzerinden maddi tazminat talebinin kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.

Somut olayda, 15.10.2021 tarihli kök hesap raporunda davacının bilinen aktif dönem gelirleri içerisinde yer alan 01.01.2012-30.06.2012, 01.07.2012-31.12.2012 ile 01.01.2013-30.06.2013 tarihleri arasındaki brüt asgari ücretin net asgari ücrete çevrilmesinde hata yapıldığı anlaşılmakla davalı vekilince anılan rapora süresi içerisinde itiraz edilmesine rağmen mahkemece bu husus dikkate alınmadan karar verilmesi hatalı olmuştur.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370'inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,

1.Davalı vekilinin manevi tazminat alacağına yönelik temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

2.Davalı vekilinin maddi tazminat alacağına yönelik temyiz dilekçesi yönünden;

İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

A. İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçe kısmında yer alan;"..Mahkemece rücuya tabi ilk peşin sermaye değeri ile geçici iş görmezlik ödeneği ve ıtıraz edilmemekle davalı için kazanılmış hak kabul edilen maluliyet oranı dikkate alınarak, aktuerya bilirkişi raporundaki, hesap değerleri üzerinden % 17.20 maluliyet karşılığı resen hesaplanarak, yukarıda ki tespit ve kabuller doğrultusunda resen yapılan hesaplama ile talep edilebilecek maddi tazminat bedelinin, 269.686,27 TL / 0,202 malul oran x 0,172 oranı=) 229.633,85 TL.- (taleple bağlı tamamı İlk peşin sermaye değeri 35.597,62)-(Geçici iş göremezlik ödeneği talep gibi tamamı 11.040,75TL.=] 182.995,48 TL olarak kabulü gerektiği kanaatine varılmıştır. .... "ibarelerinin silinerek yerine gelmek üzere, "...Mahkememizce rücuya tabi ilk peşin sermaye değeri ile geçici iş görmezlik ödeneği ve ıtıraz edilmemekle davalı için kazanılmış hak kabul edilen maluliyet oranı dikkate alınarak, aktuerya bilirkişi raporunda davacının bilinen dönem aktif gelirlerinde net asgari ücretin tespitinde maddi hata yapıldığı anlaşılmakla 01.01.2012-30.06.2012 tarihleri arasında net asgari ücret 701,13 TL 01.07.2012-31.12.2012 tarihleri arasında net asgari ücret 739,79 TL ile 01.01.2013-30.06.2013 tarihleri arasında net asgari ücret 773,01 TL esas alınmak üzere, hesap değerleri üzerinden % 17.20 maluliyet karşılığı resen hesaplanarak, yukarıda ki tespit ve kabuller doğrultusunda resen yapılan hesaplama ile talep edilebilecek maddi tazminat bedelinin, 182.388,34 TL olduğu kanaatine varılmıştır." ibarelerinin yazılması,

B. İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının tamamen silinerek yerine geçmek üzere;
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- Davacı tarafın;
Maddi tazminat talebinin kabulü ile
Manevi tazminat talebinin ise kısmen kabul kısmen reddi ile
a-)Maddi tazminat alacak bedeli olarak 182.388,34 TL'nin, 10.10.2011 tarihinden itibaren, yürütülecek yasal faizi ile birlikte, davalı taraftan alınıp davacıya verilmesine,

b-)Manevi tazminat alacak bedeli olarak 17.500,00 TL nin, 10.10.2011 tarihinden itibaren, yürütülecek yasal faizi ile birlikte, davalı taraftan alınıp davacıya verilmesine,

2-Hükmedilen bedel üzerinden alınması gereken 13.654,37 TL harçtan peşin alınan indirim ile bakiye 12.895,16 TL harcın, davalı taraftan alınıp, hazineye gelir kaydına,

3-Davacı tarafından peşin yatırılan başvuru, nispi ve ıslah harcı olmak üzere toplam 759,21 TL nin davalı taraftan alınıp, davacı tarafa verilmesine,

4-Kendilerini vekil ile temsili nedeniyle, yürürlükteki vekalet ücret tarifesince, haklılık miktarlarınca hesaben takdir edilen;

a-Maddi tazminat kabul yönünden; 21.217,18 TL vekalet ücretinin, davalı taraftan alınıp, davacı tarafa verilmesine,

b-Manevi tazminat kabul yönünden; 5.100,00 TL vekalet ücretinin, davalı taraftan alınıp, davacı tarafa verilmesine,

c-Manevi tazminat red yönünden; 5.100,00 TL vekalet ücretinin, davacı taraftan alınıp, davalı tarafa verilmesine,

D-Maddi tazminat red yönünden; 607,08 TL vekalet ücretinin, davacı taraftan alınıp, davalı tarafa verilmesine,

5-Davacının yapmış olduğu yargılama giderleri, tebligat posta masrafı, tanık ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam kullanılan 1.882,15 TL'nin, davanın kabul red oranı nazara alınarak, takdiren, 1.750,00 TL sinin davalı taraftan alınıp, davacı tarafa verilmesine, geri kalan kısmının davacı üzerinde bırakılma

6- Peşin yatırılıp kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

Taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren, iki haftalık süre içinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.

Usulen okunup, açıklandı.
"ibarelerinin yazılması suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

29.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.