YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/1546 E.  ,  2023/6873 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/440 E., 2021/500 K.
KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasında görülen ödeme emrinin iptali istemli davadan dolayı verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacılar ve davalı vekilleri tarafından temyiz edilmekle, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacılar vekili özetle; müvekkiline davalı kurum tarafından SGK primleri ve diğer alacaklara yönelik olarak ödeme emirleri gönderildiğini, ödeme emirlerinin 08.04.2015 tarihinde tebellüğ edildiğini, ayrıca tebligat zarfında yazıı olmasına karşın belgeleri zarfın içinden çıkmayan ödeme emirlerinin olduğunu, ödenmesi talep edilen tutarın 1538.967,00 TL olduğunu, ayrıca içeriğini bilmediği ödeme emirleri de olduğunu, talep edilen ödeme emirlerinin bir kısmının zaman aşımına uğradığını, müvekkillerinin şirkette hissesi olduğu zaman diliminde şirkette sorumlu müdür olmadığını, şirketin prim borcunu ödeyemez duruma geldiklerinde şirket ortaklarının sorumlu olduğunu, müvekkillerinin 05.02.2009 tarihinde hisselerini devrettiği ve sonraki alacaklar içinde müvekkilleri hakkında icra takibi yapılamayacağını, müvekkillerinden talep edilen dosyaların borçlarına itiraz ettiklerini ve 2003/12370, 2003/13112, 2004/13077, 2005/11767, 2005/15200, 2006/16675, 2006/16676, 2006/11246, 2006/14149, 2006/16558, 2007/10589, 2007/13352, 2007/17506, 2007/17507, 2008/12071, 2008/13352, 2008/13550, 2008/1351, 2010/13181, 2010/13182, 2010/13183, 2010/13184 takip numaralı ödeme emirleri ayrıca içeriğini bilmedikleri 2012/12441- 42, 2012/16829,30-31, 2012/20940, 2012/27589, 2013/10002-10003-10005, 2014/12757, 2014/12758 nolu ödeme emirlerinin iptali ile davacıların bu emirler nedeni ile kuruma borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir. Davacılar vekili 24.03.2016 tarihli celsede dava dilekçesinde 2003/12470 yerine 12370, 2006/10675 yerine 16675 ve 2006/10676 yerine 16676 yazdıklarından bu maddi hatalarını düzelttiklerini beyan etmiştir.

II. CEVAP
Davalı kurum vekili özetle; ödeme emirlerine 7 günde itiraz edilmediğini süre yönünden reddi gerektiğini, ödeme, kısmi ödeme ve zamanaşımı dışındaki itirazların mahkemece dinlenilmesi gerektiğini, davacıların şirket ortağı ve yönetici olduğunu, borçtan müştereken sorumlu olduklarını, sorumluluğunun kalmadığı beyanlarının yasal dayanağı olmadığını, zamanaşımı itirazının yersiz olduğunu, itirazda haksız olduklarından %10 fazlası ile takibin devamına karar verilmesini ve davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Özetle; Davanın Kabulüne; Davacılar hakkında kurumca çıkartılmış 2003/12470, 2003/13112, 2004/13077, 2005/11767, 2005/15200, 2006/10675, 2006/10676, 2006/11246, 2006/14149, 2006/16558, 2007/10589, 2007/13352, 2007/17506, 2007/17507, 2008/12071, 2008/13352, 2008/13550, 2008/13551, 2010/13181, 2010/13182, 2010/13183, 2010/13184, 2012/12441, 2012/12442, 2012/16829, 2012/16830, 2012/16831, 2012/20940, 2012/27589, 2013/1002, 2013/1003, 2013/1005, 2014/12757 ve 2014/12758 nolu ödeme emirlerinin iptaline, davacıların bu ödeme emirlerinden dolayı kuruma borçlu olmadığının tespitine, dair karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekilince temyiz isteminde bulunulmuştur.

2.“...davacılara borçlarından dolayı henüz gönderilmemiş ödeme emirlerinin olduğu anlaşılmaktadır. Bu sebeple öncelikle kurum tarafından gönderilen ödeme emirleri yönünden, ödeme emirlerinin iptali davası, gönderilmeyen ancak kurumdan sorularak talebe konu başka borçlarında varlığı halinde, bu borçlar yönünden ise davaya menfi tespit davası olarak bakılması gerekmektedir. Bunun yanında davacı ... için tahakkuk edilen herhangi bir borç veya takip bulunup bulunmadığı davalı kurumdan sorulmalı, böyle bir borcun varlığı halinde eldeki kayıtlara göre değerlendirme yapılmalı, aksi halde adı geçen davacının dava açmakta hukuki yararının bulunmaması sebebiyle hakkındaki davanın reddi gerekeceği gözetilmelidir. Ayrıca mahkemece hükümde belirtilen, davacıların yönetici sıfatının olmadığı ve bu haliyle doğrudan doğruya davacılara takip yapılmasının mümkün olmadığına dair gerekçenin yanılgılı bir değerlendirmeye dayandığı görülmekle, hissedar olarak 6183 sayılı Kanun'un 35 inci maddesi kapsamında sorumluluk şartları araştırılarak irdelenmeli, Samsun Taşımacılık Kargo Hizmetleri Tic. Ltd. Şti hakkında kurumca aciz vesikası düzenlendiği görülmekle, 6183 sayılı Kanun'un 35 inci maddesi kapsamında borcun tahsil edilememe durumu değerlendirilmeli ve davacıların zamanaşımı defi bulunduğundan, öncelikle anılan itirazla ilgili, borç döneminin 2002 yılı 9 uncu aydan başlaması nedeniyle, tebliğ tarihine göre, tebliğ edilmeyen alacaklar yönünden ise dava tarihine göre değerlendirme yapılması gerekirken, mahkemece belirtilen hususlar gözetilmeksizin eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir” gerekçesi ile mahkeme kararı bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla özetle; Davanın Kısmen kabul ve Kısmen reddine, Davacıların talep etmiş olduğu ödeme emirlerinden, 2003/12470, 2003/13112, 2004/13077, 2005/11767, 2005/15200, 2006/10675, 2006/10676, 2006/11246, 2006/14149, 2006/16558, 2007/10589, 2007/13352, 2007/17506, 2007/17507, 2008/12071, 2008/13352, 2008/13550, 2008/13551, 2010/13181, 2010/13182 ödeme emirlerinin iptaline, davacıların fazlaya ilişkin talebinin reddine, dair karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davalı kurum vekili dilekçesinde özetle; davacılar şirketin ortağı ve yöneticisidir, şirkette başkaca ortak veya yetkili var mıdır bunun tespiti yapılmadan direkt aleyhe verilen bilirkişi raporu esas alınarak karar verilmiştir diyerek kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davacılar vekili dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin davanın reddedilen kısmı ile ilgili kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirtip, kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
Eldeki dava dosyası incelendiğinde, mahkemece bir önceki bozma ilamının gereklerinin yerine getirilmediği ve eksik araştırmaya dayalı hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır. Buna göre her bir ödeme emri ayrı ayrı irdelenerek borca konu dönemler ve bu dönemlere ait zaman aşımı süreleri doğru bir şekilde belirlenmelidir. Bunun yanında davaya konu birçok ödeme emri hakkında redde veya kabule yönelik hiçbir hüküm kurulmadığı görülmekle, dava edilen her bir ödeme emri tek tek incelenerek haklarında bir hüküm tesis edilmeli, ayrıca bir önceki bozma ilamı kapsamında davaya konu istem gözetilerek, ödeme emrine konu olmayan talepler hakkında da araştırma yapılarak bir karar verilmeli ve verilen kararda davacıların sorumlu oldukları dönem, şirketteki konumları ve hisse oranları da göz önünde bulundurularak infaza elverişli bir hüküm kurulması gerekmektedir. Bu sebeple belirtilen maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde hüküm verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Temyiz olunan Mahkeme kararının BOZULMASINA, Temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgililere iadesine,

Dosyanın kararı veren Mahkemesine gönderilmesine, 14.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.