YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/14461 E.  ,  2024/1253 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/24 E., 2023/582 K.
KARAR : Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda,Yargıtay 10. Hukuk Dairesince Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının, davalıya ait olan işyerinde 03.02.1989-03.05.1989 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP
1-Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; hizmet tespitine ilişkin taleplerin zamanaşımına uğradığını, davacının 27.07.2007 tarihinde davalı işyerinde çalışmaya başladığını, bundan önce davalı işyerinin kanun kapsamına dahil olmadığını, işyerinin ilk açıldığında davalı tarafından işletilip işçinin bulunmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2-Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının 03.02.1989 - 03.05.1989 tarihleri arasında çalıştığının tespitini talep etmiş olmakla davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddi gerektiğini, hizmet cetvelinde belirtilen tarihlerde çalışmasının bulunmadığının anlaşıldığını, çalıştığı iddia edilen sürede davalının 5510 sayılı Kanun kapsamında bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiğini, davacının iddialarını Kuruma eşdeğer kayıtlarla ispatlaması gerektiğini, asgari ücretten daha yüksek bir ücretle çalıştığı iddiası karşısında HMK 200 üncü maddesi gereğince bu iddianın yazılı delillerle ispatı gerektiğini, ücret konusunda tanık beyanlarının, çalıştığı iddia olunan işyerinin kapasite ve niteliğinin gözetilmesi gerektiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 16.08.2017 tarihli ve 2012/148 E., 2017/369 K., sayılı kararıyla; "davacının fiili çalışma olgusunun dosya kapsamı dinlenen tanık anlatımları ile sabit olduğu, çalışmanın fiili ve kesintisiz ve aynı zamanda tüm süre boyunca tam zamanlı olduğu anlaşıldığı" gerekçesiyle davanın kabulüne, davacının davalıya ait işyerinde 03.02.1989 - 03.05.1989 tarihleri arasında asgari ücret ile çalıştığının ve sigortalılık başlangıç tarihi olarak 18 yaşını doldurduğu 15.12.1990 tarihinin esas alınması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 10.04.2018 tarihli ve 2017/508 E., 2018/573 K., sayılı kararıyla; ... 12. İş Mahkemesi'nin 16.08.2017 tarihli, 2012/148 Esas-2017/369 Karar sayılı kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin, 23.01.2020 tarihli ve 2018/4834 E., 2020/490 K. sayılı kararıyla; "Mahkemece yapılacak iş; işe giriş bildirgesinin verildiği işyeri sicil numarası dikkate alınarak işyerinin kapsam durumu araştırılmalı, belirlenen bu işyerinden varsa dönem bordroları celp edilerek bordro tanıkları resen dinlenilmeli, Belediye de dahil ilgili kurumlardan ve gerekirse yeniden zabıta marifetiyle komşu işyeri işverenleri ve bunların bordrolarında kayıtlı çalışanları tanık olarak dinlenilmeli, aksi halde mevcut dinlenen tanıkların komşu işyeri sahibi ya da tanıkları olup olmadığı hususu araştırılıp varsa buna ilişkin kayıtlar celp edilerek beyanları denetlenmeli, resen toplanacak diğer deliller ve mevcut deliller gözetilerek sonucuna göre karar verilmelidir. " gerekçesi ile İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüm dosya kapsamında toplanan delillerin birlikte değerlendirmesinde gerek bozma öncesi gerek bozma sonrası dinlenen ve nitelikleri itibariyle davacının çalışmasını bilebilecek nitelikte olan tanıkların davacının çalışma iddiasını doğrular beyanları dikkate alındığında, davacının 03.02.1989- 03.05.1989 tarihleri arası 89 gün davalıya ait 459376 sicil numaralı işyerinde çalıştığı, çalışmasının 18 yaşını ikmalinden önce olması nedeniyle bu çalışmaların prim gün sayısına eklenmesi gerektiği, öte yandan sigortalılık başlangıç tarihinin 18 yaşını ikmal ettiği 15.12.1990 tarihi olduğuna karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; eksik inceleme ile karar verildiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler, işe giriş bildirgesi, tanıkların beyanlarına göre kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

14.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.