YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/14456 E.  ,  2024/1681 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/498 E., 2023/473 K.
KARAR : Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalılar ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalılardan 2 no.lu ... ... Turizm Taşımacılık Petrol Tic. Ltd. Şti.'nin 2008 yılında kurulduğunu, 3 no.lu davalı ... ... nolu ... Otobüs Minibüs Mot. Taş. Koop'nin 1990'lı yıllarda kurulduğunu, Isparta ili ile ... ilçesi arasında yolcu taşımacılığı yaptığını, Isparta Merkez Yeniköy Garajında 2010 yılından sonra Yeni Köy garajında faaliyetine devam etttiğini, Isparta ili ... ilçesi arasında yolcu taşımacılığı yapan 3 no.lu davalı Kooperatifin Isparta merkez eski köy garajında bulunan yazıhanesinde 01.01.2000 tarihinde başlayan ve 2010 yılından itibaren taşındıkları yeni köy garajında da aralıksız olarak devam eden çalışmalarının ... ve ... isimli işçilerle birlikte işçi fazlalığı gerekçe gösterilerek 02.05.2017 tarihinde sonlandırıldığını, davacının çalışmalarının davalı Kooperatif tarafından hiçbir şekilde bildirilmediğini, diğer davalı 2 no.lu şirketin davacıyı ....sigorta sicil numarası ile 20.02.2002- 02.05.2017 tarihleri arasında kısmi zamanlı olarak gösterdiğini, oysa davacının 3 no.lu davalı Kooperatife ait işyerinde 01.01.2000 tarihinden, işine son verildiği 01.05.2017 tarihine kadar haftanın 6 günü aralıksız tam gün çalıştığını, nitekim davacının kıdem tazminatının detay belirtilmeksizin 3 no.lu davalı Kooperatif tarafından 4.861,05 TL olarak yatırıldığını, işten çıkarma gerekçesinin işçi fazlalılığı olarak gösterildiğini, davacının davalı Kooperatifte 2000 yılında çalışmaya başlamadan önce 01.02.1996 tarihinde emekli olduğunu, davacının 2000 yılından bu yana 3 no.lu davalı Kooperatifin çalışanı olduğunu beyan ederek, davacının 2 no.lu davalı ... ... Turizm Taşımacılık Petrol Tic. Ltd. Şti.'de .... sigorta sicil numaralı çalışanı olarak gösterilen 20.02.2013-01.05.2017 tarihleri arasındaki gerçeğe aykırı hizmet kayıtlarının iptali ile davacının 3 no.lu davalı ... no.lu ... Otobüs Minibüs Mot. Taş. Koop'inde 01.01.2000-01.05.2017 tarihleri arasında tam zamanlı olarak asgari ücretle çalıştığının tespit edilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın müvekkili ... ... Tur. Taş. Pet. Tic. Ltd. Şti ile hiçbir ilgi ve alakasının olmadığını, ilçede faaliyet gösteren ... nolu ... Taş. Firması ile yani diğer müvekkili firma ile kısmi süreli iş sözleşmesi yaptığını ve o firma kapsamında 01.02.2013-01.05.2017 tarihleri arasında çağrıldığı zaman işe gelmek sureti ile çalıştığını ve diğer davalı firma tarafından SGK primleri ve ücretlerinin ödendiğini, kötü niyetli olarak usul ve yasalara aykırı olarak açılan davanın reddini talep etmiştir.

2.Fer'i müdahil ... Başkanlığı vekili cevap dilekçesi ile davacının dava konusu dönemde bir hizmet akdine dayalı olarak fiilen çalışıp çalışmadığının araştırılmasını, davacının dava konusu dönemde Bağ-Kur sigortalısı olup olmadığının araştırılmasını, tanıkların işyeri bordrolarında kayıtlı olanlardan seçilmesi gerektiğini, davacının iddiasının ispatı gerektiğini savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 24.06.2021 tarihli ve 2020/192 Esas 2021/478 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulü ile davacının, davalı ... No.lu ... Otobüs Minibüsçüler Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifine ait iş yerinde 01.01.2000-01.05.2017 tarihleri arasında kesintisiz, asgari ücretle, sosyal G
güvenlik destek primine tabi sigortalı olarak çalıştığının tespitine, davanın ... ... Turizm Taşımacılık Petrol Ticaret Limited Şirketi yönünden husumet yokluğu nedeni ile reddine,, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalılar ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 22.11.2021 tarihli ve 2021/2637 Esas 2021/2637 Karar sayılı kararıyla; Mahkeme hükmü yerinde görülerek istinaf istemlerinin reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Daire kararında; "Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacı adına davalılardan ... no.lu ... Otobüs Minibüs Motorlu Taş. Koop'ne ait işyerinden 20.02.2013-01.05.2017 tarihleri arasında aylık 15 gün üzerinden ve asgari ücretle sosyal güvenlik destek primine tabi bildirimlerin yapıldığı anlaşılmaktadır. Mahkemece davacının talep tarihleri içerisinde kesintisiz çalışması yönünde karar verilmiş olsa da hüküm eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeye dayalıdır.

Somut olayda; davacının 2013 tarihli sözleşme hükümleri ve bordroların da imzalı olması hususu dikkate alınarak çalışmalarının kısmi mi tam zamanlı mı olduğu hususu otogar çalışanları da dinlenmek suretiyle açıkça ortaya konulup, oluşacak sonuç çerçevesinde hüküm kurulması gerekmektedir." denilerek karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamı ve sonrasında toplanan deliller ile tanık beyanları tüm dosya kapsamı ile birlikte değerlendirilerek davacının davalı iş yerinde kesintisiz şekilde, bir hizmet akdine bağlı olarak 01.01.2000-01.05.2017 tarihleri arasında geçen 6240 günlük süre boyunca tam zamanlı olarak çalıştığı ve 20.02.2013-30.04.2017 tarihleri arasında sosyal güvenlik destek primi ödenen süreleri hariç olmak üzere- tespit edilen bu çalışma süresinin 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesinin 9 uncu fıkrası gereğince Sosyal Güvenlik Destek Primi Ödemek suretiyle geçen süre olarak tespit edilmesi gerektiği anlaşılmış olup davanın kabulüne;

Davacının, davalı....Nolu ..... Otobüs Minibüsçüler Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifine ait iş yerinde 01.01.2000-01.05.2017 tarihleri arasında 6240 günlük (20.02.2013-30.04.2017 tarihleri arasında sosyal güvenlik destek primi ödenen süreler hariç olmak üzere) süresince kesintisiz, tam zamanlı ve asgari ücretle 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddesi gereğince sigortalı olarak çalıştığının tespitine,

Davanın ... ... Turizm Taşımacılık Petrol Ticaret Limited Şirketi yönünden bozma öncesi verilen hükmün kesinleştiği anlaşıldığından karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1. Davalılar vekilleri; davacının 20.02.2013-01.05.2017 arası 4 yıl müvekkili Kooperatif ile yaptığı 31.01.2013 tarihli kısmi süreli iş sözleşmesi gereği çalışma bodrolarına imza attığını ve hiçbir ihtirazi kayıtta bulunmadığını, bu dönem çalışmasının tamamının da SGK' ya bildirildiğini, hayatın işleyişi bu sektördeki çalışma şekli örf adet hukuku ve hakkaniyet ve yasalar usul ve esaslar çerçevesinde davacının davasının M-Y 2 ve diğer yasalar çerçevesinde reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili; davacının çalıştığı sürelerde davacının 01/06/1996 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı aldığını, davalı işyerinde tespitini talep ettiği 01.01.2000-01.05.2017 (20.02.2013-30.04.2017 tarihleri arası için sosyal güvenlik destek primi ödenen sürelerin dışında kalan) tarihleri arasında geçen hizmet süreleri sosyal güvenlik destek primi ödemek suretiyle geçen süreler, 506 sayılı Kanun'un 3, 63 ve 30 uncu maddeleri gereğince sigortalılık süresinden sayılmadığını, yaşlılık aylığı alan kişilerin primine ilave edilmeyeceği gözönüne alınarak, davacının talep ettiği tarihlerin hizmet süresinin tespitinde hukuki hiçbir yararın olmadığını, davacının 1996 yılından beri yaşlılık aylığı aldığını, emeklilikten sonra yapılan tüm çalışmalar sosyal güvenlik destek primi ödenmek suretiyle kayda geçtiğini, ancak bu çalışmaların yaşlılık aylığı alan sigortalıların maaşlarının artmasında veya eksilmesinde, prim gün sayılarının artmasında veya eksilmesinde hiçbir etkisi bulunmadığını tüm bu nedenlerle kararın bozulmasını talep edilmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı madde hükümleridir.

3. Değerlendirme
1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalılar ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297 nci maddesinin (2) nci fıkrasında “Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, mümkünse sıra numarası altında açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir”, hükmü öngörülmüş olup, anılan hükme aykırı olarak, davacının talep konusu dönem içerisinde davalı işyerinden bildirimlerinin SGDP'e tabi olarak yapıldığının belirtilmemiş olup, infazda tereddüt oluşturacak şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki bu konuların düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370 inci maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davalılar ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının 1 inci bendinin "asgari ücretle" kısmından sonra “...SGDP' e tabi olarak" sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

3. Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgililere iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

22.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.