YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/14448 E.  ,  2024/4402 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/138 E., 2021/1008 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Elazığ 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2018/384 E., 2019/930 K.

Taraflar arasındaki (1) gün süre ile çalıştığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının MEB tarafından düzenlenen programlar kapsamında 16.04.1982 tarihinde okutmanlık belgesi almaya hak kazandığını söz konusu tarih akabinde 1982 tarihi itibariyle 50. Yıl İlköğretim Okulunda, Halk Eğitim Merkezi müdürlüklerine bağlı olarak açılan okuma yazma kursunda 3 ay okutman öğretmen olarak görevini icra ettiğini ancak ilgili kurum tarafından davacının çalıştığı süreye ilişkin olarak sigorta giriş bildirgesi yapılmadığını, davacının SGK kapsamında 15 yıl ve 3600 günle emekli olabilmesi için 8 Eylül 1999 tarihinden önce sigorta bildiriminin yapılması gerektiğini, davacının 3 ay kadar bir süre ilgili kurumda çalıştığını, davacının sigorta başlangıç tarihinin 1982 olduğunu, davacının 17.02.1983 tarihinden önceki 3 aylık zaman diliminde görevini icra ettiğini, sigortalı işe giriş bildirgesi bildirilmediğini, davacının 1982 yılı 11. ayı itibariyle 1 günlük sigortalılığının tespitine ilişkindir.

II. CEVAP
1.Davalı MEB vekili cevap dilekçesinde, davanın hak düşürücü süre ve zamanaşımı nedeniyle reddinin gerektiğini, davacının 1982 yılında çalıştığının iddia edildiğini, çalıştığını iddia ettiği 1982 yılının sonundan itibaren yaklaşık 34 yıl geçtiğini hak düşürücü sürenin ve zamanaşımının dikkate alınarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Fer'i müdahil SGK vekili cevap dilekçesinde, davanın 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesinde belirtilen 5 yıllık hak düşümü süresi içerisinde açılmadığını, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
"...Mahkememizce davanın esasına girilebilmesi için aranan kamu düzeni ile ilgili zorunlu SGK'ya müracaat şartı gereğince davacı tarafa 14.11.2018 tarihli celse de SGK'ya müracaat etmesi için iki hafta kesin süre verildiği, davacı tarafça 16.11.2018 tarihinde Kuruma başvuru yaptığına ilişkin belge sunduğu, başvuru üzerine SGK tarafından verilen 13.06.2019 tarihli cevabi yazı ile 14.12.2018 tarihinde denetmenler servisine havale edildiği ancak henüz raporun hazırlanmadığının bildirildiği, Kurum tarafından denetmen raporu hazırlansa bile 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesinde belirtilen (5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesi) 5 yıllık hak düşümü süresi içerisinde açılmadığı, ilgili kanunlarda hizmet tespiti davalarının tespiti istenen çalışmaların bitimini takip eden yıldan itibaren 5 yıl içerisinde açılması gerektiğinin belirtildiği, davacı 1982 yılında çalıştığı iddia ettiği, davacının çalıştığını iddia ettiği 1982 yılının sonundan itibaren yaklaşık 34 yıl geçtiği, davacı hizmet akdine ilişkin çalıştığını tespitini istenen dönemi hak düşümü süresi içerisinde talep edilmediği, açılan davanın kanunda belirtilen yasal süresi içerinde açılmadığından..." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde, Mahkeme kararının eksik inceleme ile verildiğini, usul ve yasaya aykırı olduğunu istinaf sebebi olarak ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...somut olayda, davacı vekili tarafından cevap dilekçesinde de belirtildiği üzere davacının tespitini talep ettiği döneme ilişkin işe giriş bildirgesinin Kuruma sunulmadığı, dosyanın tetkikinde dosya arasına alınan SGK kayıtları, hizmet cetveli, Elazığ Valiliği 50. Yıl İlköğretim Okulu ve Elazığ Valiliği Halk Eğitim Merkezi ve Akşam Sanat Okulu Müdürlüğü yazı cevaplarından davacının çalışmasına dair yazılı başkaca bir belgenin de bulunmadığı nazara alındığında açıklanan mevzuat hükümleri gereği dava konusu 1982 yılına ait çalışmanın tespitine dair eldeki davanın 5 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığı bu nedenle İlk Derece Mahkemesi kararının hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddine dair kararının usül ve yasaya uygun olduğu sonucuna varılmıştır...." gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili, istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının 1982 yılının 11. ayında (1) gün süre ile çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunun 2 inci, 6 ncı, 9 uncu, 79 uncu, 108 inci maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgiliden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

24.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.