YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/14440 E.  ,  2024/1223 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/409 E., 2023/84 K.
KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasında Mahkemesinde görülen Kurum işleminin iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 4/1-a kapsamında aldığı yaşlılık aylığının iptaline ilişkin işlemin iptaline, kabulü halinde davacının Bağ-Kur kapsamında yaşlılık aylığı almaya hak kazandığı tarih olan 01.01.2011 tarihinden itibaren Bağ-Kur kapsamında yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tespitine, davacının bu arada hak kazandığı fakat kendisine ödenmeyen yaşlılık aylıklarının kendisine ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın 01.01.2011 tarihinden itibaren bu döneme yönelik ödenmeyen emekli aylıklarının kendisine ödenmesine yönelik talebinin reddini davacının işbu davaya konu ettiği her iki talebinin de reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dahili davalı ... Mahkemedeki beyanlarında; davacı ...'in işyerinde çalışmadığını, davacının geçen yıl yanına gelerek 6 günlük sigortasının eksik olduğunu söylediğini, kendisinden yanında çalıştığını söylemesini istediğini, ancak davacının kendi işyerimde çalışmadığını, kendisinin evrakları hazırlaması için muhasebeciye verdiğini ve muhasebecinin davacıyı sigortalı göstermiş olup bundan haberi olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 23.02.2023 tarihli ve 2022/409 Esas, 2023/84 Karar sayılı kararıyla; davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF KARARI
Verilen karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin 18.04.2022 tarihli ve 2021/1838 Esas, 2022/806 Karar sayılı kararıyla İlk Derece Mahkemesi kararının yasal ve hukuksal gerekçeleri ile dayanağı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmadığından 6100 sayılı HMK'nın madde 353/1-b.1 hükmü gereğince davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 19.10.2022 tarih, 2022/5323 Esas, 2022/12782 Karar sayılı kararında; dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre; davalı Kurum vekilinin tüm, davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi ile,

Mahkemece, hizmetlerin iptaline ilişkin verilen karar yerinde ise de; davacının yaşlılık aylığının iptaline ilişkin olarak Mahkemece, davacının 4/1-a ve 4/1-b çalışmaları dikkate alınarak tahsis talep tarihi itibariyle hizmet birleştirilmesi yapılmak suretiyle veya hizmet birleştirilmesi yapılmaksızın aylık bağlanma koşullarının oluşup oluşmadığı, gerekirse yeniden davacının da beyanına başvurmak suretiyle usulünce irdelenerek varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerektiğinden bahisle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; 2829 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesine göre kurumlara tabi çeşitli işlerde çalışmış olanların hizmet sürelerinin, aynı tarihlere rastlamamak kaydıyla aylık bağlanmasına hak kazanıldığında birleştirileceğinin belirtildiği, aynı Kanun'un 8 inci maddesinde de; birleştirilen hizmet sürelerinin toplamı üzerinden, ilgililere; son yedi yıllık fiili hizmet süresi içinde fiili hizmet süresi fazla olan kurumca kendi mevzuatına göre aylık bağlanacağının belirtildiği, davacının hizmet birleştirmesi yapılarak 4/1-a ve 4/1-b kapsamındaki toplam 8945 günlük hizmet süresine göre değerlendirme yapıldığında; davacının 01.01.1953 doğumlu olduğu, 31.12.2009 tarihinde tahsis talebinde bulunduğu, 56 yaş (ikmal) olduğu, ilk hizmet başlangıcının 12.04.1977 tarihi olduğu, 4/1-a hizmet süresinin 1500 gün, 4/1-b hizmet süresinin 7445 gün olduğu, tüm bu hususlar birlikte gözetildiğinde; davacının ilk tahsis talep tarihi olan 31.12.2009 tarihi itibariyle 2829 sayılı Kanun kapsamında hizmet birleştirmesi yapılarak, son yedi yıllık hizmet süresi içerisinde fiili hizmet süresinin 1479 sayılı Kanun kapsamındaki hizmetleri olması dolayısıyla, tahsis talep tarihini takip eden aybaşı olan 01.01.2010 tarihi itibariyle 1479 sayılı Kanun kapsamında davacıya yaşlılık aylığı bağlanması gerektiği tespit edilerek davacının davasının kısmen kabulü ile davacının, tahsis talep tarihini takip eden aybaşı olan 01.01.2010 tarihi itibariyle 1479 sayılı Kanun kapsamında yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tespitine, 29.04.2016 tarih 2016/MT/30 sayılı Sosyal Güvenlik Denetmen Raporuna istinaden davacının fiili çalışmaya dayanmayan sigortalılık sürelerinin iptaline dair Kurum işlemi yerinde olduğundan Kurum işleminin iptaline yönelik talebin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili; Kurum işlemlerinin yasal mevzuata uygun olduğunu belirterek kararı temyiz etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun’nun 86 ncı maddesi

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

14.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.