YARGITAY 10. HUKUK DAIRESI

10. Hukuk Dairesi         2023/14434 E.  ,  2024/2106 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1244 E., 2023/1965 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 8. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/121 E., 2022/155 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili, müvekkilinin 16.05.2002-25.10.2015 tarihleri arasında davalı TRT Kurumunda aralıksız çalıştığını, bildirilmeyen hizmetlerin tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı TRT vekili, davacının bildirimlerinin usulüne uygun şekilde yapıldığını, bildirilmeyen çalışmalarının bulunmadığını, talebin hak düşürücü süre kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Fer'i müdahil Kurum vekili, davacının bildirilmeyen çalışmalarının bulunmadığını, davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, davacının davalı TRT Genel Müdürlüğüne ait iş yerinde 16.02.2002-25.10.2015 tarihleri arasında 506 ve 5510 sayılı Kanunlara tabi olarak hizmet akdi ile kesintisiz çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri
Davalı TRT vekili, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Fer'i müdahil Kurum vekili, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı TRT vekili, istinaf gerekçelerini tekrarla temyiz başvurusunda bulunmuştur.

Fer'i müdahil Kurum vekili, istinaf gerekçelerini tekrarla temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık,hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79, 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddeleri.

3.Değerlendirme
İnceleme konusu davada, davacının 08.01.2004-31.12.2005 tarihleri arasında isteğe bağlı sigortalı olduğu, 08.01.2008-2011/10.ay tarihleri arasında ise 14 farklı özel iş yerinden, 4/1-a kapsamda, tam olarak bildirildiği, davalı TRT ile davacı arasında 15.03.2002- 2014 yılları arasında istisna sözleşmelerinin bulunduğu, 2015/10. Ay itibariyle ilk kez davalı TRT Kurumundan 4/1-c kapsamda bildirimlerinin başladığı, davacının 16.02.2002-25.10.2015 tarihleri arasında davalı TRT Kurumunda aralıksız çalıştığının tespitini talep ettiği, Mahkemece davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır.
Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesi olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Davacı, hizmet akdi ile çalıştığını iddia etmektedir. Hizmet akdinin unsurları zaman ve bağımlılıktır. Somut olayda, Mahkemece yapılan araştırma hüküm kurmaya yeterli değildir.

Özellikle davacının hizmet tespiti talep ettiği sürede başka işverenler yanında geçen çalışmalarla, TRT de geçtiğini iddia ettiği çalışmalarını nasıl yürüttüğü irdelenerek, TRT nezdinde geçtiği iddia edilen sürelerde hizmet akdi ile mi istisna akdi ile mi çalışıldığı hususu şüpheye mahal bırakmayacak şekilde açıklığa kavuşturulmalıdır.

Kamu kuruluşlarında çalışanların kayıtlara geçirilmesi ve ücret ödemelerinin belgelere dayandırılması asıldır. İşverenin resmi kurum niteliği, ücret ödemelerinin kayıtlara dayalı olma gerekleri dikkate alınarak; Kurum kayıtlarına yansıyan bilgilerin aksinin kanıtlanmasına yönelik kanıtların hüküm kurmaya elverişli olup olmadığı, sosyal güvenlik hakkının yaşama geçirilmesine yönelik davanın özelliklerinin gerektirdiği duyarlılık gereği denetlenmelidir. Tarafların sunduğu kanıtlar yanında, çalışma olgusunun gerçekleşme biçimini ortaya koyabilmek açısından, re’sen kanıt toplanması olanağının bulunduğu da gözardı edilmemelidir. Böyle olunca davacının çalışmaları ilgili Kurumdan celp edilmeli, kayıtlarda gözükmeyen çalışmaların hangi nedenle bildirim dışı kaldığı gereğince ve yeterince araştırma konusu yapılmalı, varsa tarafların göstereceği tüm deliller toplanmalı ve sonucuna göre karar verilmelidir.
O hâlde, davalı ve fer'i müdahil Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

VI.KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Peşin yatırılan temyiz harcın istek halinde ilgiliye iadesine,

29.02.2024 gününde oybirliğiyle karar verildi.