YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/14400 E.  ,  2024/2052 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/64 E., 2023/319 K.
KARAR : Ret

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen kurum işleminin iptali istemli davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından tarafından temyiz edilmekle, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 2008-2009 yıllarında .... isimli kişinin Salihli Kaymakamlığından evlere kömür dağıtma işi ihalesini aldığını ve onun beyaz ... kamyoneti ile depodan evlere verilen sayıda kömür torbalarını dağıttığını ve çalışmalarının gerçek olduğunu, işverenin başka işyerlerinin bulunması nedeniyle kömür dağıtım işi için ayrı bir dosya açmayıp mevcut işyerinden veya işyerlerinden bildirme durumunun sözkonusu olduğunu, müvekkilinin hizmet bildirimlerinin ve yaşlılık aylığının iptal edilmesi işleminin hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin iptal edilen çalışmasının sadece 150 gün olduğunu, gerçek dışı 150 gün çalışma bildirimine tevessül edecek bir durumunun olmadığını, bu nedenle Kurum işleminin iptali ile müvekkilinin iptal edilen çalışmalarının geçerli olduğunun tespitine ve yaşlılık aylığının kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanarak ait olduğu aylar itibariyle faizleri ile birlikte ödenemesine karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının çalışmalarının 18.06.2014 tarih 104610/SRŞ/05 sayılı soruşturma raporuna istinaden sahte olması nedeniyle iptal edildiğini, 5510 sayılı Kanun'un 59 uncu maddesi gereğince Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurları tarafından tutulan tutanakların aksi sabit oluncaya kadar geçerli olduğunu, bu nedenle Kurum işlemi ilgili mevzuata göre tesis edildiğinden davanın reddine karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.

Davalı ...'a dava dilekçesi tebliğ edilmiş; ancak davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Özetle; “Davanın reddine” dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesi kararında özetle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

2."...İnceleme konusu davada, davacı, 18.06.2014 tarihli kurum denetmen raporuna istinaden iptal edilen 2008-2009 yılları arasındaki çalışma süresinin fiili çalışma olarak tespitiyle, yeniden yaşlılık aylığı bağlanmasını talep etmiştir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş ise de dosyada yer alan bilgi ve belgeler karar vermeye elverişli görünmemektedir. Öncelikle bu tür davalarda elde edilecek hükmün, sigortalıyı çalıştıran işverenin hak alanını da ilgilendirdiği ve onun yönünden bir takım sorumluluk ve yükümlülükler doğurabileceği belirgin bulunmakla, işverenin davalı Kurumla birlikte zorunlu dava arkadaşı konumunda yer aldığı ve kendisine de husumet yöneltilmesi gerektiği açıktır. Bu bakımdan; kömür dağıtım işinin kim tarafından yapıldığı, davacının kimin emir ve talimatı ile çalıştığı araştırılarak işveren belirlenip, dava dışı işverenin Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 124 üncü maddesi de nazara alınarak yasal yöntemine uygun biçimde davaya katılımı sağlanmalı, göstereceği tüm kanıtlar toplandıktan sonra yapılacak değerlendirme üzerine elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır. Ayrıca, davacının iptale konu dönemdeki çalışmasının gerçekte fiili olup olmadığının tespiti için, davacıdan kömür yardımı yapılan kişilerden çalışmasını bilebilecek kişilerin ismi sorularak, bu kişilerin bilgi ve görgülerine başvurulmalı, bunun yanında denetmen raporunda ifadesi alınan bazı kişilerin de davacı gibi kömür dağıtım işinde çalıştıklarına dair beyanlarının olduğu gözetildiğinde, kömür dağıtım işinde kaç kişi çalıştığı, araçların kim tarafından temin edildiği, kaç araç olduğu, davacının çalışıp çalışmadığı ve süresi yönünden bu kişilerin de beyanlarına başvurulmalı, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarında çelişki oluşursa giderilerek ve dosya kapsamında davacının denetmene verdiği ifadenin bulunmadığı anlaşılmakla, dosyaya celbi sağlanarak, gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip, deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir." gerekçesi ile İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla özetle; “Davanın reddine” dair karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili dilekçesinde özetle; Yerel Mahkemece verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeple;
Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgiliden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

29.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.