YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/14317 E.  ,  2024/1513 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/638 E., 2023/1775 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 8. İş Mahkemesi
SAYISI : 2018/514 E., 2022/43 K.

Taraflar arasındaki hizmet ve sigorta primine esas kazanç tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri ve fer'i müdahil SGK vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, taraf vekilleri ve ve fer'i müdahil SGK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, 07.06.2010 tarihinde davalı şirketin işlettiği dershanede Türkçe öğretmeni olarak çalışmaya başladığını, işe girişinin 07.10.2010 tarihinde bildirildiğini, 2011 yılı ortalarına kadar Türkçe öğretmeni olarak çalışmaya devam ettiğini, daha sonra Kurum Müdürü ve Türkçe öğretmeni olarak çalıştığını, 30.11.2011 tarihinde sözleşme kapsamı dışında lise ve mezun gruplara derse girmesi için baskı uygulanarak istifaya zorlanması üzerine istifa ettiğini, 03.12.2011 tarihinde işverenin isteği ile yeniden işe başladığını, MEB sözleşmeli öğretmen olarak işe başlamak için 10.10.2016 tarihinde işyerinden ayrıldığını, göreve başlamak için gittiğinde sigortasının eksik yatırılması en az 6 yıl (2160 gün) sigortalı çalışma şartının oluşmaması sebebiyle göreve başlatılmadığını, davalı işyerinde tekrar 24.11.2016 tarihinde İdareci Müdür-Eğitim Danışmanı-Kayıt Kabul Personeli olarak işe başladığını, 2018 yılı Ağustos ayı sonlarına doğru, emsallerine göre az ücret ödenmesi, fazla çalışma, hafta tatili ve UBGT ücretlerinin ödenmemesi nedeniyle işverenle görüşme yaptığını, işveren tarafından istifa etmesi şartı ile bu alacaklarının ödenmesi sözü verildiğini, istifa etmesine rağmen verilen sözün tutulmadığını ileri sürerek, davacının 07.06.2010-07.10.2010, 05.06.2012-26.09.2012, 21.06.2013-07.09.2013, 31.05.2015-09.09.2015, 21.08.2017-19.09.2017 tarihleri arasında sigortaya eksik bildirilen sürelerde 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a maddesine tabi sigortalı olarak çalıştığının ve prime esas kazançlarının tespitine karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı itirazlarının olduğunu, davacının çalışmalarının 5680 sayılı Kanun gereğince Milli Eğitim Müdürlüğünün onayı ile mümkün olduğunu, Milli Eğitim Müdürlüğü yazılarının ve davacının istifa dilekçelerinin kayıtlarda mevcut olduğunu, davacının tespitini talep ettiği dönemlerde işyerinde çalışmadığını, ücretlerinin sözleşmede belirtilen ücretler olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.

Fer’i müdahil SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
Dosya kapsamına göre; davacının tespitini istediği 07.06.2010-06.10.2010 tarihleri arasındaki sürede, çalışma dönemi 30.06.2011 tarihinde son bulduğundan ve dava 5 yıllık hak düşürücü süre dolduktan sonra açıldığından bu tarihler arasındaki istemin hak düşürücü süreye uğradığı, 26.09.2012-21.06.2013 ile 07.08.2013-31.05.2015, 09.09.2015-10.10.2016 tarihleri arasındaki süre yönünden çalışma dönemi 08.01.2017 tarihinde sona erdiğinden 22.08.2017-18.09.2017 tarihleri arasında tespiti talep edilen süreyle ilgili çalışma dönemi 06.08.2018 tarihinde sona ermesi de dikkate alındığında 5 yıllık hak düşürücü süre dolmadan davanın açıldığı, 06.06.2012-25.09.2012 ile 21.06.2013-06.09.2013 tarihleri arasındaki dönemde davacının, davalı işyerinde çalıştığı iddiasının duraksamaya yer vermeyecek şekilde güçlü delillerle kanıtlanamadığı, alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli ve hüküm kurmaya yeterli olduğu değerlendirilerek,
Davanın kısmen kabulü ile,
Davacının 01.06.2015 - 08.09.2015 tarihleri arasında davalıya ait ....sicil nolu iş yerinde 98 gün süre ile sigortalı olarak hizmet akdi ile 1.300,86 TL dönem ücreti ile çalıştığının tespitine,
Davacının 23.08.2017 - 18.09.2017 tarihleri arasında 27 gün süre ile davalıya ait 1307986 sicil numaralı iş yerinde sigortalı olarak hizmet akdi ile brüt 1777,50 TL dönem ücreti ile çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı vekili ve fer'i müdahil SGK vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
1.Davacı Vekilinin İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde; sigortalı çalışmaların Kuruma kısmen bildirildiği hallerde, eksik bildirimlere yönelik olarak açılan davada hak düşürücü sürenin işlemeyeceğini belirterek, eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile usul ve yasaya aykırı verilen kararın kaldırılmasını istemiştir.

2.Davalı Vekilinin İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde; Mahkemece kabul kararı verilen sürelerde davacının davalıya ait işyerinde çalışması olmadığını, kararın hatalı değerlendirmeye dayalı olduğunu belirterek, kaldırılmasını istemiştir.

3.Fer'i müdahil SGK Başkanlığı Vekilinin İstinaf Sebepleri
Fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili istinaf dilekçesinde; davacının çalışmalarının hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde ispatlanamadığını belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dosya kapsamı, mevcut delil durumu, istinaf edenin sıfatı ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında, mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı vekili ve fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı Vekilinin Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir.

2.Davalı Vekilinin Temyiz Sebepleri
Davalı vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir.

3.Fer'i müdahil SGK Başkanlığı Vekilinin Temyiz Sebepleri
Fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda kararın temyizen bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet ve prime esas kazanç tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 80'inci ve 86/9 uncu maddeleri.

3.Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin ilgililere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

20.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.