YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/14315 E.  ,  2024/1678 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/732 E., 2023/1798 K.
KARAR : Esastan red
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 45. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/508 E., 2021/419 K.

Taraflar arasındaki iş kazası ve iş göremezlik oranının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili, davacının, 02.04.2008 tarihinden itibaren davalı ... ... Çimento San. ve Tic. A.Ş.'nin taşeronu olarak iş yapan davalı ... Turz. Sey. Taş. ve Beton Mak. İşl. San. Tic. A.Ş.'de mikser operatörü olarak çalışırken, 16.05.2009 tarihinde ... ... Çimento San. ve Tic. A.Ş.'ye ait beton santralinin girişinde bulunan ağırlık demirleri vasıtasıyla ve insan gücüyle kaldırılıp indirilen bariyeri kapatma işinin son araç kullanan olduğundan kendisine kaldığını, kapıyı kapatırken ağırlık etkisiyle bariyeri kontrol edemediğini ve elinin demirin altında kalması sonucu sol el serçe parmağının koptuğunu beyanla; olayın iş kazası olduğunun, davacının sürekli iş göremezlik oranının ve iş kazası tarihinden itibaren sürekli iş göremezlik ödeneği bağlanması gerektiğinin tespitini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP
1.Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davacının işvereni arasında ilişki bulunmadığını, taraflar arasında Transmikser İşletme Sözleşmesi gereğince müvekkili şirketin ürettiği ürünün taşınması ve inşaata pompalanması işini yaptığını, nakliye ve pompalama işinin bütünüyle ... Turz. Sey. Taş. ve Beton Mak. İşl. San. Tic. A.Ş.'ye verildiğini, müvekkili şirketin işveren sıfatını taşımadığını, kazanın müvekkili şirkete ait hazır beton tesisinde meydana gelmesine rağmen hazır betonun nakliyesinde kullanılan araçların diğer davalı ... Turz. Sey. Taş. ve Beton Mak. İşl. San. Tic. A.Ş.'ye ait olması ve araçların iş bitiminde tesiste park edilmesi nedeniyle tesis nizamiyesinin kontrolünün diğer davalı ... Turz. Sey. Taş. ve Beton Mak. İşl. San. Tic. A.Ş.'ye verildiğini, iş kazasının oluşumunda davacı işçinin % 100 kusurlu olduğunu, bariyerin kontrolü için elcik denilen bir aparatının bulunduğunu, davacı işçinin bu aparatı kullanmak yerine elini demir borunun altına koyarak kazaya neden olduğunu, kazanın davacı işçinin tam kusuru ile meydana geldiğini, bu nedenle işverene ve müvekkili şirkete atfedilebilecek bir kusurun bulunmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.

2. Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; sigortalıların geçirdiği iş kazası veya tutuldukları meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezlik hallerinin meslekte kazanma gücünü ne oranda kaybettiğine ilişkin talepleri doğrultusunda, düzenlenen iş kazası dosyalarının, Kurum sağlık kurullarınca incelenmesi neticesinde sürekli iş göremezlik derece tespitlerinin yapıldığını, davacının dosyasının incelendiğini ve davacının 16.05.2009 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu müvekkili Kuruma yapılmış herhangi bir başvurunun bulunmadığını, maluliyet oranı ile ilgili olarak herhangi bir tespitin yapılmadığını beyanla, davanın reddini istemiştir.

3.Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı vekilinin dava dilekçesinde bahsi geçen kaza için SGK'ya bir bildirimde bulunmadığını, dolayısıyla dava dilekçesinde meydana geldiği iddia edilen olayın bir tespit davası ile iş kazası olup olmadığının tespiti konusunda dava açılması gerekirken bunun yapılmamış olması ve doğrudan davalı müvekkil şirketten tazminat talep edilmesinin mümkün olmadığını, müvekkili şirketin davacının iş güvenliğinin sağlanması için gerekli olan eylemleri fazlasıyla yerine getirdiğini, müvekkili şirketin işyeri sınırlarında işçi güvenliğinin sağlanması, mikserlerle taşınan betonların nakliyesi ve teslimi konularında gerekli önlemleri ve tedbirleri aldığını, dava konusu olayın ise müvekkili şirketin işyerinin dışında ... ... Çimento San. ve Tic. A.Ş.'nin beton santralinde gerçekleştiğini, olayın gerçekleşmesinde müvekkili şirket tarafından davacıya tahsis edilmiş araçların hiçbir etkisinin bulunmadığın, dava konusu olay ile müvekkili şirket arasında herhangi bir illiyet bağının mevcut olmadığın, davalı ... ... Çimento San. ve Tic. A.Ş.'nin sorumluluk alanında ve onun almamış olduğu önlemler sebebiyle meydana geldiğini beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararıyla davanın kısmen kabul kısmen reddi ile
A- İş kazası tespiti bakımından davalılar ... Tur. Sey. Taş. ve Beton Mak İşletme San. A.Ş. ve ... Çimento San. ve Tic. A.Ş. aleyhine açılan dava yönünden;
Davacının 16.05.2009 tarihinde geçirmiş olduğu kazanın iş kazası olduğunun tespitine,
Davalı SGK aleyhine açılan iş kazası tespitine ilişkin davanın konusuz kalması nedeni ile esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına,

B- Sürekli iş göremezlik oranı tespiti ve sürekli iş göremezlik geliri bağlanmasına ilişkin açılan dava yönünden;
davacının geçirmiş olduğu iş kazası nedeni ile uğramış olduğu sürekli iş göremezlik oranının %4,1 olduğunun tespiti ile sürekli iş göremezlik geliri bağlanmasına ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı SGK vekili istinaf dilekçesinde özetle; Kurum aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücreti kararı verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, eksik inceleme ile karar verildiğini belirterek, aleyhe verilen yargılama gideri ve vekalet ücretine dair hükmün kaldırılmasını, lehe vekalet ücreti kararı verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava dosyasındaki kayıt ve belgelerden, davalı ... Çimento San. ve Tic. A.Ş. (... ... Çimento San. ve Tic. A.Ş.) ile ... Otom. Yat. ve Paz. A.Ş. arasında yapılan transmikser sözleşmesinin 2 nci maddesine göre sözleşme konusunun "Transmikserler ile şirketin tesisinde veya destek tesisinde üreteceği malzemenin, tesisin veya destek tesisinin programladığı adreslere taşıma ve usulüne uygun olarak teslim edilmesi hizmetlerinin yerine getirilmesi" işi olduğu, davacının 02.04.2008 tarihinden itibaren iş kazasının gerçekleştiği tarihi de kapsayacak şekilde davalı ... Turz. Sey. Taş. ve Beton Mak. İşl. San. Tic. A.Ş.'ye ait 1151656 numaralı işyerinden sigortalı bildiriminin yapıldığı, iş kazasına bağlı sürekli iş göremezlik oranının da % 4,1 oranında olması sebebiyle sürekli iş göremezlik geliri bağlanmadığı, davalı ... Turz. Sey. Taş. ve Beton Mak. İşl. San. Tic. A.Ş. tarafından 18.05.2009 tarihinde ...'ın iş kazası bildiriminin Kuruma yapıldığı, davacı adına vekilinin 19.04.2012 tarihinde iş kazasına ilişkin belgeleri Kurumdan talep ettiği, 27.01.2014 tarih 102 sayılı Kurum komisyon kararı ile olayın iş kazası olarak kabul edildiği, Ankara 30. İş Mahkemesinde yapılan yargılama neticesinde davacının sürekli iş göremezlik oranın % 4,1 olarak tespit edildiği, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava; iş kazası olduğunun, iş kazasına bağlı olarak sürekli iş göremezlik oranı tespiti ve sürekli iş göremezlik geliri bağlanması istemlerine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

22.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.