YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/14305 E.  ,  2024/1615 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1876 E., 2023/1913 K.
KARAR : Kısmen Kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : Kocaeli 2. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/54 E., 2023/74 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ...’in 4101012562116 sigorta sicil numarası ile davalı şirkette 06.02.1979-01.02.1986 tarihleri arasında hizmet akdi ile çalıştığını, müvekkiline ait işe giriş bildirgesinin verildiğini ancak işe başlangıç tarihinin bu tarih olarak kayıtlarda görülmediğini, davalı şirket tarafından hizmet primi bildirimi ve ödemesinin yapılmadığını, yalnızca çalıştığı dönem içerisinde 1981/3 dönemine ait 10 gün prim bildirimi yapıldığını, dava konusu taleple ilgili olarak feri müdahil SGK Kocaeli İl Müdürlüğü’ne başvuruda bulunduğunu ancak menfi ya da müspet bir cevap verilmediğini belirterek müvekkili ...’in 06.02.1979-01.02.1986 tarihleri arasında 28456.41 sicil sayılı davalı şirkette kesintisiz ve sürekli ayda 30 gün sigortalı çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
1.Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde; öncelikle davanın 5 yıllık hak düşürücü sürede açılmadığını, davanın süre yönünden reddini talep ettiklerini, ayrıca davada işverenin hasım olarak gösterilmemesinin yersiz olduğunu, 6552 sayılı Kanun gereği müvekkil Kurumun fer'i müdahil, işverenin davalı olarak kabul edilmesi gerektiğini, ayrıca davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, davacının müvekkil Kuruma herhangi bir talebi ve itirazının olup olmadığının araştırılmasını ve itirazda bulunmamış ise davanın usulden reddini talep ettiklerini, davacı tarafın müvekkil Kuruma başvurmadan iş bu davayı açması durumunda 6100 sayılı Kanun'un 115 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca dava şartı eksikliği nedeniyle davanın reddini talep ettiklerini, yargı yerinin caiz olup olmadığı, aynı konuda kesin hüküm bulunup bulunmadığı, davacının dava açmakta hukuki yararının bulunup bulunmadığı, ekisn yetki kuralının bulunup bulunmadığı gibi hususlar, dava şartlarından olduğundan bu hususların mahkemece araştırılmasını ve usule aykırılığın tespiti halinde davanın esasa girilmeksizin usulden reddini talep ettiklerini, ..... sicil sayılı dosyada ..... Mah. Aslan sok. No:30 İzmit .... adresinde kurulu ..... Halıcılık San ve Tic. A.Ş. adına işlem gören “halı imalatı” işyerinin 14.07.2017 tarihinde 5510 sayılı kanun kapsamına alındığını, Yargıtay 10. ve 21. Hukuk Dairesinin muhtelif kararlarında kuma düzenini ilgilendiren bu tür hizmet davasının hakimlikçe titizlikle incelenmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Kurumun 28456.41 sicil sayılı dosyada işlem gören "..... Halıcılık San. Tic. A.Ş." unvanlı Halı İmalatı iş yerinin .... Mah. ... Sok. No:30 İZMİT adresinde 10.02.1978 tarihinde 506 sayılı Kanun kapsamına alındığı, 31.07.1983 tarihinde Kanun kapsamından çıkarıldığı, davacının ... Halıcılık unvanlı işyerinde 06.02.1979 tarihinde işe başladığına dair davacı ve işveren imzalı, 03.04.1979 tarihinde düzenlenen sigortalı işe ilk giriş bildirgesinin bulunduğu, bildirgede çırak ibaresi olduğu ve işe giriş bildirgesinde kayıtlı 12562116 sigorta sicil numaralı davacının sigortalı sicil numarasını daha sonraki çalışmalarında da kullandığı, davacının 28456.41 sicil sayılı davalı şirkete ait işyerinde 01.07.1981-03.08.1981 tarihleri arasında 10 gün çalışma kaydının bulunduğu, talep konusu dönem başlangıcında davacının 13 yaşında olduğu, Kocaeli İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nce, talep konusu dönemde eğitim öğretim kurumlarında eğitimine devam ettiğine ve Çıraklık Eğitim Merkezine kayıtlı olduğuna dair belge olmadığının bildirildiği, tespit edilen hususlar ile tanık beyanları birlikte gözetildiğinde, davacı ...'in 06.02.1979-31.07.1983 tarihleri arasında 28456.41 sicil sayılı dosyada işlem gören "... Halıcılık San. Tic. A.Ş." unvanlı "Halı İmalatı" iş yerinde 506 sayılı Kanuna tabi olarak hizmet akdi ile çalıştığı, Kuruma bildirilen hizmetleri dışında aşağıda belirtilen dönemlerde olmak üzere toplam 1603 gün daha günlük brüt asgari ücret üzerinden çalışması olduğu, 01.08.1983-01.02.1986 tarihleri arasında hizmet akdi ile çalıştığı iddiasını dosya kapsamında kanıtlayamadığı kanaatine varılarak" davanın kısmen kabulüne; davacı ...’in 06.02.1979 - 31.07.1983 tarihleri arasında 28456.41 sicil sayılı dosyada işlem gören "... Halıcılık San. Tic..A.Ş." unvanlı "Halı İmalatı" iş yerinde 506 sayılı Kanuna tabi olarak hizmet akdi ile çalıştığı, Kuruma bildirilen hizmetleri dışında 1979/2 ayında 23 gün, 1979/3 ayı ile 1981/6 ayları arasında her ay 30 gün, 1981/7 ayında 22 gün, 1981/8 ayında 28 gün, 1981/9 - 1983/7 ayları arasında her ay 30 gün olmak üzere toplam 1603 gün daha günlük brüt asgari ücret üzerinden çalışması olduğunun tespitine, 01.08.1983 - 01.02.1986 tarihleri arasında hizmet akdi ile çalıştığı iddiasının dosya kapsamına göre kanıtlanamadığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Fer'i müdahil Kurum vekili; davacının 06.02.1979-01.02.1986 tarihleri arasında çalıştığınını yazılı belge ile ispat etmek zorunda olduğunu, Kurum kayıtlarının aksini ispat edecek derecede yazılı delillerin sunulmadığını, kurum kayıtlarının incelenmesinde davacının hizmet tespitine ilişkin herhangi bir başvurusunun bulunmadığını, Yargıtay kararlarına göre çalışma olgusunun hiçbir tereddüte yer bırakmayacak şekilde ispatlanması gerektiğini, dinlenen tanıkların davacının çalışmaları yakından bilen kişiler olmadığını, ifadelerinin çelişkili olduğunu, davacının çalışma iddiasını ispatlayamadığını, eksik inceleme ve araştırma yapılarak hüküm kurulduğunu belirterek istinaf talebinde bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "davacının dinlettiği tanıkların kesinleşmiş mahkeme kararı uyarınca en son davalı iş yerinde 01.07.1983 tarihine kadar çalıştığının tespitine karar verildiğinden İlk Derece Mahkemesince 06.02.1979 - 01.07.1983 tarihleri arasında Kuruma bildirilen 10 gün dışında çalıştığının tespiti ile hüküm kurulması gerektiği, fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf talebinin kısmen yerinde olduğu, kamu düzeni yönünden yapılan inceleme sonucu harcın davalıya yükletilmesi gerekirken davacıya iadesine karar verilmesinin yerinde olmadığı, vekil ile temsil edilmeyen davalı lehine vekalet ücretine hükmedildiği, kabul edilen istinaf nedenine göre yeniden yargılama yapılmaksızın hüküm kurulabileceği anlaşıldığından fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf talebinin kabulü ile İlk Derece Mahkemesinin kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurmak gerekmiştir.

Yeniden kurulan hükümde davacının 06.02.1979 - 01.07.1983 tarihleri arasında Kuruma bildirilen 10 gün dışında 1576 gün daha çalıştığının tespitine karar vermek gerekmiştir.

Tespiti talep edilen dönem ile kısmen kabul edilen döneme göre davanın kabul ve ret oranı takdiren 1/2 belirlenerek bu oranda yargılama giderleri taraflar üzerine bırakılmıştır.Taraflara yükletilmiştir." gerekçeleri ile fer'i Müdahil SGK'nın istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-b.2 bendi gereğince, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın esası hakkında; davanın kısmen kabulü ile .....T.C nolu davacı ...'in davalı adına tescilli 28456 4101 sicil nolu iş yerinde 06.02.1979 - 01.07.1983 tarihleri arasında Kuruma bildirilen 10 gün dışında 1576 gün daha çalıştığının tespitine, fazlaya dair istemin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesi ile aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun 79 uncu maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup feri müdahil Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler ve özellikle, dosyada bulunan tanıkların beyanları ile dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.