YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/14295 E.  ,  2024/1482 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/689 E., 2023/2277 K.
KARAR : Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Tokat 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/50 E., 2021/403 K.

Taraflar arasındaki teslim edilen tarımsal ürün bedellerinden yapılan prim tevkifatına istinaden 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının şekerpancarı üreterek tarımsal faaliyette bulunduğunu, 2000 yılından bu yana Tarım Kredi Kooperatifi, 2011 yılından bu yana da Pancar Ekicileri Kooperatifi ve Ziraat Odası kaydının bulunduğunu, davacının 21.06.2018 tarihinde davalı Kuruma başvurarak 7143 sayılı Kanun kapsamında yapılandırma talep etttiğini, davalı Kurumun önce yapılan tevkifatlara istinaden 01.08.2000-25.02.2013 tarihleri arasında davacıyı Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak tescil ettiğini, sonra bu tescil kayıtlarını iptal ettiğini, bunun üzerine davacının 19.02.2020 tarihinde tekrar davalı Kuruma müracaat ederek 7143 sayılı Kanun kapsamında yapılandırma talep ettiğini, davalı Kurumun 2013/11 sayılı genelge gereğince sadece 01.08.2000-31.12.2000 ve 25.01.2011-25.02.2013 tarihleri arası Tarım Bağ-Kur kaydı bulunduğu ve borçlanma fazlası ödeme notu düşerek talebi reddettiğini, davacının tevkifata konu tarımsal faaliyetinin 1999 yılına ait olduğunu ve kazanılmış hakkı olduğunu, sonradan çıkarılan genelgeler ile önceki işlemlerin iptal edilmesinin hukuka uygun olmadığını ileri sürerek müvekkilinin 01.06.2000-01.08.2000, 01.01.2001-25.01.2011 arası Tarım Bağ-Kur sigortalılığının ve 7143 sayılı Kanun'dan yararlandırılması gerektiğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II.CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının 20.07.2000 tarihli tevkifat kesintisine istinaden 01.08.2000 tarihli tescil kaydının yapıldığını, kaydın 31.12.2000 tarihinde durdurulduğunu, 25.01.2011 tarihli Ziraat Odası kaydına istinaden 4/b sigortalılığının yeniden başlatıldığını ve vergi kaydına istinaden 25.02.2013 tarihinde durdurulduğunu, Tarım Kredi Koperatifi kaydının tevkifata esas ürün olan pancar ekiciğiliğinden dolayı yapılamadığını, Ziraat Odası kaydının 25.01.2011 ve Turhal Pancar Kooperatifi kaydının 24.02.2011 tarihinde başladığını, davacının müracaatı üzerine Tarım Bağ-Kur sigortalılığı tescil edilmişse de 2013/11 no.lu genelge düzenlemeleri gereğince sehven tesis edilen sigortalılık sürelerinin iptal edildiğini, 01.08.2000-31.12.2000 ve 25.01.2011-25.02.2013 tarihleri arası Tarım Bağ-Kur sigortalılık sürelerinin verildiğini, mevcut süreler için davacının 7143 sayılı Kanun'dan yararlandırıldığını ancak diğer süreler için 7143 sayılı Kanun'dan yararlandırılmasına imkân bulunmadığını, bu nedenle haksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi tarafından; davalı Kurumca kabul edilen süreler haricinde 01.06.2000-31.07.2000 ve 01.01.2001-24.01.2011 tarihleri arasında tarım sigortalılığı için tescil, tescil yerine geçen iradi prim ödemesi veya prim tevkifatı öncesine isabet eden tarımsal faaliyetinin olduğuna dair ürün alım-satış fişi, müstahsil makbuzu ve benzeri belgeler ile eylemli olarak çalıştığına dair Tarım Bağ-Kur sigortalılığının belgelenmesini içeren kayıt bulunmadığından, Kurumca kabul edilen süreler haricinde davacının 7143 sayılı Kanun hükümlerinden faydalanmasını gerektirecek başkaca bir sigortalılık süresi tespit edilemediğinden davanın reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkilinin tarımsal faaliyet ile uğraştığını, bu hususun kanıtlandığını, ürün teslimi ve tevkifatı nedeniyle davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının sigortalılık tescili ve tescil yerine geçen ürün teslimi ve buna bağlı olarak prim tevfikatının bulunmadığının anlaşıldığı, İlk Derece Mahkemesinin kararında yasal ve hukuksal gerekçeler ile dayanağı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmadığından usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılan hükme yönelik davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili, davacının iptal edilen tescil kaydının 1999 yılına ait ürün teslimine ilişkin tevkifata istinaden olduğunu, tescil tarihinden 2 yıl sonra çıkan genelgeye istinaden yapılan iptalin hukuka aykırı olduğunu, sigortalılık inancının kişide oluşturulduğunu, sonradan çıkartılan genelge ile önceki işlemlerin iptal edilemeyeceğini belirterek verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle temyiz isteminde bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, davacının 01.06.2000-01.08.2000, 01.01.2001-25.01.2011 tarihleri arasında devam eden tarımsal faaliyet ile teslim edilen tarımsal ürün bedellerinden yapılan prim kesintisine istinaden 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasıdır.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 2, 7, 9, 10, 36 nci maddeleri ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgiliden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

19.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.