YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/14272 E.  ,  2024/3057 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 58. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/426 E., 2023/131 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Uzunköprü 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2013/582 E., 2021/338 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili, müvekkilinin davalı şirket bünyesinde 14.03.2004 - 09.03.2010 tarihleri arasında işçi olarak sürekli çalıştığını, bu süre boyunca haftada 6 gün ve hiç mola vermeksizin günde en az 11 saat olmak üzere çalıştığını ancak çalıştığı gün sayısının eksik bildirildiğini belirterek müvekkilinin 14.03.2004 - 09.03.2010 tarihleri arasındaki çalıştığının tespiti ile bu süreç boyunca eksik yatırılan primlerinin yatırılmasına ve Kurum kayıtlarının düzeltilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı şirket vekili, davaya konu edilen hizmet hakları için 5 yıllık hak düşürücü süreye tabii olduğunu, davacının işe başladığı günden itibaren sürekli işe giriş çıkış yaptığını, çalışma süresinde sürekli istikrarsızlık gösterdiğini ve girip çıktığını, davacının şirket nezdinde çalıştığı sürece çalıştığı günlerin ay ay tüm işçiler için tutulan puantaj kayıtları ile sabit olduğunu ve çalıştığı günlerin Kuruma eksiksiz olarak bildirildiğini, çalıştığı süre zarfında sık sık işe giriş çıkış yaptığını, başka iş yerlerinde de çalıştığını, bu durumun hizmet gün cetveli ile de açıkça görüldüğünü, asgari ücret ile çalıştığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı SGK Başkanlığı vekili, sigortalı çalışmanın tespiti için çalışma olgusunun varlığının zorunlu olduğunu, eylemli veya gerçek bir şekilde çalışmanın varlığı saptanmadıkça hizmet akdine dayanılarak dahi sigortalılıktan söz edilemeyeceğini, davacının müvekkili Kurum kapsamında ne kadar süreyle çalışmış olduğu hususunun Kurum kayıtları ile sabit olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... Yapılan yargılamaya, toplanan delillere, taraf vekillerinin beyanlarına, tanık beyanlarına, Sosyal Güvenlik Kurumun'dan ve davalı iş yerinden celp edilen davacının hizmet döküm cetveli ve işe giriş bildirgeleri ile davalı işyerine ait dönem bordrolarına, hüküm kurmaya elverişli ve denetime açık 10.10.2021 tarihli bilirkişi raporuna ve tüm dosya kapsamına göre; davacının, .... sicil numaralı davalı iş yerinde 14.03.2004 - 30.09.2004, 30.01.2005 - 30.06.2005, 14.11.2005 - 30.04.2006, 04.06.2006 - 30.08.2010 ve 03.12.2010 - 30.12.2010 tarihleri arasında çalışmasının gözüktüğü, davacının dava dilekçesinde davalı işyerinde 14.03.2004 - 09.03.2010 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak çalıştığının tespitini talep ettiği, davacının davalı işyerinden işe giriş bildirgesinin verildiği, Mahkememizce resen seçilen ve davacı vekilince bildirilen bordro tanıklarının beyanlarının alındığı, dinlenen tanıklardan ...'in davalı işyerinde 30.09.2008 - 28.02.2011, 15.03.2011 - 21.03.2012, 27.04.2012 - 01.09.2012 ve 24.07.2013-19.10.2013 tarihleri arasında; Güven Kuru'nun 10.10.2001 - 30.04.2014 tarihleri arasında; ...'ın 27.02.2005 - 30.12.2012 tarihleri arasında; ...'nın 04.03.2004 - 30.06.2005, 06.12.2005 - 30.07.2006 ve 09.09.2007-30.10.2007 tarihleri arasında; ...'in 17.01.2002 - 24.07.2017 tarihleri arasında; ...'ın 04.01.2003 - 28.06.2003, 20.12.2003 - 14.11.2015 ve 22.11.2015 - 29.02.2016 tarihleri arasında ve ...'nun 17.08.2003 - 24.11.2003, 14.09.2004 - 30.09.2005 ve 13.11.2005 - 20.05.2006 tarihleri arasında çalışmasının bulunduğu, diğer tanıklar ....,..., ve ...'ın hizmet döküm cetvellerinin dosya kapsamında bulunmadığı anlaşılmıştır. Tanıkların iş yerindeki çalışma sürecinde bir arada bulunması, aynı veya benzer işleri yapması göz önüne alındığında doarasında çalışmasının bulunduğu, diğer tanıklar...,...,ve ,....'ın hizmet döküm cetvellerinin dosyaya gönderilmediği anlaşılmıştır. Tanıkların iş yerindeki çalışma sürecinde bir arada bulunması, aynı veya benzer işleri yapması göz önüne alındığında dosya kapsamında yer alan bordro tanıklarının beyanlarına itibar edilmiş olup, dinlenen tanıkların beyanları, çalışma süreleri, çalışma süreleri hakkındaki beyanları ve hak düşürücü sürenin dolmuş olduğu tarih nazara alındığında" gerekçesiyle;
"1-Davanın kısmen kabulü ile
Davacının davalı iş yerinde,
30.01.2005-30.06.2005 tarihleri arasında 116 gün, günlük brüt 16,29 TL
14.11.2005-31.12.2005 tarihleri arasında 45 gün, günlük brüt 16,29 TL
01.01.2006-30.04.2006 tarihleri arasında 77 gün, günlük brüt 17,70 TL
04.06.2006-31.12.2006 tarihleri arasında 133 gün, günlük brüt 17,70 TL
01.01.2007-30.06.2007 tarihleri arasında 49 gün, günlük brüt 18,75 TL
01.07.2007-31.12.2007 tarihleri arasında 36 gün, günlük brüt 19,50 TL
01.01.2008-30.06.2008 tarihleri arasında 81 gün, günlük brüt 20,28 TL
01.07.2008-31.12.2008 tarihleri arasında 74 gün, günlük brüt 21,29 TL
01.01.2009-30.06.2009 tarihleri arasında 15 gün, günlük brüt 22,20 TL
01.07.2009-31.12.2009 tarihleri arasında 44 gün, günlük brüt 23,10 TL
01.01.2010-09.03.2010 tarihleri arasında 8 gün, günlük brüt 24,30 TL ile çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili; apartman kaloriferi kazan yakma işlerinde devamlı çalışma olgusunun bulunamayacağını, sigortalı çalışmanın tespiti için çalışma olgusunun varlığının zorunlu olduğunu, eylemli veya gerçek bir şekilde çalışmanın varlığı saptanmadıkça hizmet akdine dayanılarak dahi sigortalılıktan söz edilemeyeceğini, Kurumun dava açılmasına sebebiyet vermediğinden aleyhe vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında, "... Dosyadaki kayıt ve belgelere göre; davacının 15.12.1976 doğumlu olduğu; Edirne SGK İl Müdürlüğü'nün 27.11.2013 tarih ve 19.073.187 sayılı yazısına göre; 2 0510 01 01 1002332 022 08 54 sicil numaralı "... Madencilik San Tic. Ltd. Şti." unvanlı iş yerinin 01.09.2000 tarihi itibariyle 506 sayılı Kanun'a göre Kanun kapsamına alındığı, 06.277 vergi numarası ve 00667700011 mersis numarası ile Kanun kapsamında ve halen faal olduğu; Kurum kayıtlarının, iş yeri özlük dosyasının, ticaret sicil kayıtlarının getirtildiği, tanıkların dinlendiği, bilirkişi raporunun ve ATK imza incelemesine ilişkin raporun aldırıldığı görülmüştür.

... Mahkemece dava konusu edilen 14.03.2004-09.03.2010 tarihleri arasındaki dönemde davacının hizmet dökümünde ilk işe giriş tarihi olan 14.03.2004 tarihi ile imzasının bulunduğu 30.01.2005 tarihi arasında davacının dava dışı iki farklı iş yerinde çalışmasının gözüktüğü, iş yerleri arasında organik bağ bulunmaması sebebiyle 30.01.2005 tarihinden öncesine dair talebin hak düşürücü süreden reddedildiği, davacı istinafının bulunmadığı; davacı vekili tarafından yargılama aşamasında sunulan 04.01.2016 tarihli beyan dilekçesinde davacının hizmet döküm cetvelinde dava konusu edilen tarihler arasında görünen dava dışı iş yerleri ile davalı iş yeri arasında bağlantı olmaması halinde yalnızca eksik bildirilen günlerin tespitini talep ettiği; dinlenen tanıkların davacının dava konusu edilen tarihlerde çalıştığını doğruladığı, söz konusu tanıkların davalı iş yerinden Kuruma bildirilmiş hizmetlerinin bulunduğu, fiili çalışmanın dosyaya yansıyan belgelerle ispatlandığı, Kuruma bildirilen çalışmalar ile hüküm altına alınan çalışmaların 7036 sayılı Kanun'un 4/2 nci maddesine göre yöntemince Kurumca infazının ve davacının hizmetine tescilinin yapılacağı anlaşılmakla; istinaf kanun yoluna başvuran taraf ve HMK'nın 355 inci maddesine göre istinaf sebepleri dikkate alınarak yapılan istinaf incelemesine göre, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 bendi uyarınca esastan reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçesinde belirttiği gerekçelerle kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371; 506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.