YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/14225 E.  ,  2024/2000 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1816 E., 2023/2300 K.
HÜKÜM/KARAR : Davanın Kısmen Kabulü
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ödemiş 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2023/42 E., 2023/144 K.

Taraflar arasındaki Tarım Bağ-kur sigortalılığının tespiti ile aksine Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne ve duruşmanın düzenlendiği 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten ve karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; Bağ-Kur sigortalısı olan müvekkilinin yapılandırma suretiyle Esnaf Bağ-Kur prim borcunu ödediğini, 2008-2011 tarihleri arasında da Tarım Bağ-Kur sigortalılığından kaynaklanan primlerini ödediğini, askerlik borçlanmasını da yaptığını, yaşlılık aylığı için davalı Kuruma başvurduğunu, fiili çalışmaya dayalı yapılandırma aşamaları ile de karşılıklı mutabakat sonucunda primleri tahsil edilmiş olan Tarım Bağ-Kur sigortalılık hizmet sürelerinin tespiti ile bir kısım sigortalılık hizmet sürelerini yok sayan Kurum işleminin iptalini, 01.05.2020 tarihinden itibaren davacının aylık almaya hak kazanmış olduğunun tespiti ile süresi içerisinde ödenmemiş olan aylıkların davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacının müvekkili Kuruma yaptığı yaşlılık aylığı bağlanması talebinin yaşlılık aylığı almayı hakettiği yönünde bir tespit yapılamamış olduğu için karşılanamadığını, öte yandan; bu tür davaların kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiğini beyanla davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü ile davacının 01.10.1994-31.12.1996 tarihleri arasında ve 01.03.1999-31.12.1999 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine, fazlaya dair istemin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde; istinaf kaldırma kararının ön gördüğü şekilde yeniden yargılama yapılmadığını, ileri sürülen eksik hususların ikmali yoluna gidilmediğini, İlk Derece Mahkemesi kararında gerek kısmen kabul gerek davanın reddi ile ilgili herhangi bir gerekçenin yer almadığını, davacıya 01.05.2020 tarihinden itibaren aylık bağlanması gerektiğini ileri sürmüştür.

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde; davacının talebinin 1998-2000 yılları arasındaki dönem olup, bu tarihler arasında müvekkili Kuruma bir başvurusunun bulunmadığını, davacının talebinin 3 aylık hak düşürücü başvuru süresine riayet edilmediğini, bu nedenle hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını, bu tür davalar kamu düzenini ilgilendirdiğinden özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile; Ödemiş 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinin 07.03.2023 tarih, 2023/42 Esas ve 2023/144 Karar sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi uyarınca kaldırılmasına, davanın kısmen kabulü ile davacının çekişmesiz bulunan 01.11.1994-31.12.1994, 01.04.1996-31.12.1996, 01.03.1999-31.12.1999 tarihleri arası döneme ek olarak, 01.01.1995-31.03.1996, 01.01.2000-03.10.2000 tarihleri arasındaki dönemde de Tarım Bağ-kur sigortalısı olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine, aylık bağlama koşulları oluşmadığından; bu yöne ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; istinaf dilekçesi ile benzer nedenlerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

Davalı Kurum vekili; istinaf dilekçesi ile benzer nedenlerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali ile Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti ve buna göre yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, mülga 2926 sayılı Kanun'un ve 5510 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde taraf vekillerinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

29.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.