YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/14112 E.  ,  2024/282 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/269 E., 2023/560 K.
KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen davacıya bağlanan yaşlılık aylığının iptaline dair kurum işleminin iptali ile borçlu olmadığının tespiti istemli davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı ve davalı Kurum vekilleri tarafından tarafından temyiz edilmekle, kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili; davacıya 05.04.2016 tarihinde ... Avrupa Yakası Mali Hizmetler Müdürlüğünde SSK'lı çalıştığı dönemde 4-b çalışmalarının devam etmesi sebebiyle 70.024,00 TL yersiz ödeme borç bildirim tebliğ edildiğini, davacının hiçbir dönem SSK'lı çalışması olmayıp 1972-2011 arasında Bağ-Kur'lu olarak sigortalı olduğunu, 1996-2000 yılları arasında prim ödemeleri SSK tarafından alındığını, daha sonra SSK'ya yapılan ödemelerin Bağ-Kur'a aktarıldığını, Kurumun yaptığı hata nedeniyle davacı tarafından 11.386,09 TL ödendiğini belirterek davacıya haksız olarak gönderilen borç bildiriminin iptaline, davacının borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili; Kurum işleminin usul ve yasaya uygun olduğunu ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, davanın kabulüne, davalı Kurum tarafından düzenlenen 25.03.2009 - 25.02.2014 tarihleri arasındaki yersiz ödemelere ilişkin Kurum işleminin iptaline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesi kararında özetle; davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairece özetle, “...Eldeki davada, davacıya 15.06.2000 tarihli tahsis talebine istinaden, 01.10.1972-01.10.1996 tarihleri arası 4/b, 01.10.1996-30.04.2000 tarihleri arası 4/a çalışmaları nedeniyle 4/a kapsamında yaşlılık aylığı bağlanmıştır. Davacının bağkur dosyasının incelenmesinde, 4/a’lı çalışılan dönemlerde limited şirket ortağından dolayı 4/b sigortalılığının bulunduğunun tespiti üzerine, 4a’lı bildirimleri ve yaşlılık aylığı iptal edilmiştir. Davacı 31.01.1997-30.04.2000 tarihleri arası SSK primlerinin Bağ-Kur primlerine aktarılmasını istemiş, 4/b sigortalılık süresi ile çakışan 4/a sigortalılık süresinin 4/b sigortalılık primlerine aktarılmış ve prim borcunun da bulunmadığı tespit edilmiştir. 1479 sayılı Kanun'un 35 inci maddesinin 4447 sayılı Kanun ile değiştirilmeden önceki hükümlerine göre davacı 61 yaşında olup, 01.10.1972-15.06.2000 tarihleri arasında 27 yıl 8 ay 14 gün sigortalılık süresinin mevcut olduğu anlaşılmakla, aylık tahsis şartlarını taşıdığına yönelik mahkeme kararı isabetli ise de davacıya 15.06.2000 tarihli tahsis talebine istinaden 4/a kapsamında aylık bağlanmış olup, aynı tarihte 4/b sigortalılığından da tahsis şartlarını sağlaması üzerine, kurumdan 4/a kapsamında ödenen aylık ile 4/b kapsamında ödenecek aylık miktarları arasındaki fark sorularak, bu miktarın yersiz ödeme olarak davacıdan tahsiline karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.” gerekçesi ile İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla özetle; “1-Davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine,

- Kurum tarafından düzenlenen 31.03.2016 tarihli ve 4.949.045 sayılı Kurum işleminin kısmen iptaline,

- Davacı tarafın davalı tarafa 58.638,01 TL tutarında borçlu olmadığının tespitine,” dair karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili dilekçesinde özetle; Mahkemece verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı Kurum vekili dilekçesinde özetle; Mahkemece verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacıya bağlanan yaşlılık aylığının iptaline dair Kurum işleminin iptali ile borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeple;
Davacı ve davalı Kurum vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı alınmayan temyiz giderinin kararı temyiz eden ilgiliden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

18.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.