YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/14054 E.  ,  2024/7183 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/288 E., 2023/41 K.
KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen asıl dava Kurum işleminin iptali, birleşen karşı dava ise alacak istemine ilişkin olup, verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı asıl dava davacısı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
1.Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin yaşlılık aylığı almak ve emekli olmak amacıyla ilgili Kuruma 20.11.2014 tarihinde 6552 sayılı Kanun kapsamında yapılandırma için başvurduğunu ve kendisine çıkarılan 5.609,62 TL'yi 28.11.2014 tarihinde ödeyerek aynı tarihte yaşlılık aylığı için başvurduğunu, yazı ve imzası kendisine ait olmayan zorunlu Bağkur tescil beyan ve belgesi nedeniyle işlemlerinin uzadığını öğrendiğini, böyle bir borcunun bulunmadığı itirazında bulunmasına rağmen Kurum tarafından yanlış yönlendirilmesi sebebiyle yeni yasadan faydalanarak borcunu sildirdiğini, yaşlılık aylığına hak kazandığını, sonrasında Kurum tarafından gönderilen tebliğde 23.04.2015 tarihinde yürürlüğe giren 6645 sayılı Kanun'dan faydalanarak borcu sildirdiğinden dolayı ve tahsis talebinin kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce olması sebebiyle kendisinden tekrar tahsis talebi alınması gerektiğini, bu sebeple 01.12.2014 -16.07.2015 tarihleri arasında yapılan 7.903,09 TL'nin ödemenin de yersiz olduğundan bahisle tahsil edilmesi gerektiği belirtildiğini, 10.08.2015 tarihinde tebliğe ve tahakkuk ettirilen borcu itiraz ettiğini ve Kurumun itirazı kabul etmeyerek tekrar tahsis talebinde bulunmasının gerektiği yönünde cevap verdiklerini, davacı asilin Bağ-Kur'a tabi olarak 01.01.2006- 28.02.2010, 01.01.1988-31.12.1998 ve 27.09.1989-15.09.1999 tarihleri arasında çalışması bulunduğunu ve haricinde hizmeti bulunmadığını, işlemlerin Sgk tarafından yapıldığını ve yapılmış olan bir hata varsa Kurumun ihmal ve kusurundan kaynaklandığını, davacı asilin borçlarını ödediğini, borçlarını sildirdiğini ve aylığa hak kazandığını, tekrar tahsis talebinde bulunmasının yersiz olduğunu, kurumun işlemlerinin hatalı olduğunu, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla Kurum işleminin iptali ile davacı asilin borcunun bulunmadığının tespitine, kesilen aylığın tekrar bağlanmasına, haksız işlem nedeniyle ödenmeyen tüm aylıkların yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

2. Birleşen karşı davada davacı Kurum vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...'nun yaşlılık aylığı almakta iken 23.04.2015 tarihinde yürürlüğe giren 6645 sıyılı kanundan yararlanarak 4b hizmeti ile borç sildirdiğinden ve davalının tahsis talebi kanununun yürürlüğe girdiği tarihten önce olduğundan davalının yaşlılık aylığının 01.12.2014 tarihindeng eçerli olmak üzere iptal edildiğini, davalıya 01.12.2014-16.07.2015 tarihleri arasında yersiz ödenen 7.903,09 TL için borç kaydı oluşturulduğunu ve davalıya ödeme hususunda yazı gönderildiğini, ancak davalı tarafından ödeme yapılmadığını, anılan nedenlerle fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile 7903,09 TL kurum zararının her bir ödemenin yapıldığı tarihden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
1.Asıl davada davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı asilin 20.11.2014 tarihinde 6552 sayılı kanun kapsamında yapılandırmaya başvurduğunu ve ödeme yaparak 28.11.2014 tarihinde tahsis talebine istinaden 4 B hizmetleri esas alınarak 01.12.2014 tarihinden geçerli olmak üzere emekli aylığı bağlandığını, ancak daha sonra 23.04.2015 tarihinde yürürlüğe giren 6645 sayılı kanun kapsamında 4 b hizmetleri ile ilgili borcunu sildirdiği anlaşıldığından ve tahsis talebi kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce olması sebebiyle 11.06.2015 tarihinde tahsis talebi için yeniden başvurması gerektiğinin bildirildiğini, davacının dava tarihinden sonra 30.11.2015 tarihinde kuruma başvurarak 01.12.2015 tarihinden geçerli olmak üzere 28.12.2015 tarihinde davacıya yeniden emekli aylığı bağlandığını, davacıya başvurması sebebiyle derhal yeniden emekli aylığı bağlandığını, kurum işleminin hukuka uygun olduğunu, 6645 sayılı yasanın 23.04.2015 tarihinde yayınlandığını ve anılan yasanın bu tarihten sonra uygulanması gerektiğini, sigortalının 23.04.2015-01.08.2015 tarihleri arasında tahsis talebinde bulunmadan önce geçici 63 üncü madde kapsamında yararlanma talebi alınacak sonrasında tahsis talep belgesi alınacak olup, eş deyişle tahsis talebinde bulunmadan ön 63 üncü maddeden yararlanarak 4/1-b kapsamındaki hizmetlerini durdurma talebinde bulunması gerektiğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
2. Birleşen davada davalı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı vekilinin iddilaranı kabul etmediklerini, talep ve davanın zamanaşımına uğradığını, usulden reddi gerektiğini, davalının maaşının neden iptal edildiğinin belirli olmadığını, borç sildirme işleminin hangi döneme ait olduğu ve ne kadar süre ile ne kadar borcunun silindiği, borcun silinip silinmediği, silindikten önce ve sonraki hizmet süresi, davalının borç sildirme işlemi ile hangi şartı yerine getirmediğinden bahisle aylığının iptal edildiğinin kanuni dayanakları ile açıklanması gerektiğini, açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 18.02.2020 tarihli ve 2018/98 E. 2020/74 K. sayılı kararıyla; "1-Asıl dava yönünden;

Davacının kesilen aylığın tekrar bağlanması yönündeki talebinin konusuz kalması nedeni ile bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

Davacının Kurum işleminin iptali, borçlu olmadığının tespiti ve ödenmeyen aylıkların geri ödenmesine ilişkin taleplerinin reddine,

2-Birleşen 2016/480 E. sayılı dosya yönünden;
Davanın kabulü ile

Toplam 7.903,09 TL maddi zararın her bir ödemenin yapıldığı tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsili ile davacı kuruma ödenmesine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, asıl dava davacısı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 29.01.2021 tarihli ve 2020/2301 E., 2021/173 K. sayılı kararıyla istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Birinci Bozma Kararı
1.Mahkeme kararına karşı asıl dava davacısı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Dairenin 26.09.2022 tarihli 2022/6611 E., 2022/11224 K. sayılı ilamında; davacıya 01.12.2014 tarihinden geçerli olmak üzere bağlanan yaşlılık aylığının Kurumca yersiz olduğundan bahisle baştan itibaren kesildiği ve borç tahakkuk ettirildiği, davacıya 30.11.2015 tarihli tahsis talebine istinaden 01.12.2015 tarihi itibariyle yeniden yaşlılık aylığının bağlandığının sabit olmasına göre, aylığın kesildiği 01.12.2014 tarihi ile yeniden bağlandığı 01.12.2015 tarihleri arasına ilişkin taleplerinin konusuz kalmadığı gerekçesine dayalı olarak karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar;
Mahkemenin yukarıda tarihi ve sayısı ile belirtilen kararı ile
"1-asıl dava yönünden
-davanın reddi ile 01.12.2014-01.12.2015 tarihleri arasına ilişkin davacının kesilen aylağın tekrar bağlanması, kurum işleminin iptali ve yersiz aylık ödemesi nedeniyle kuruma borçlu olmadığının tespitine ilişkin taleplerinin ayrı ayrı reddine,

2-birleşen 2016/480 e. sayılı dosya yönünden
davanın kabulü ile,

Toplam 7.903,09 TL maddi zararın her bir ödemenin yapıldığı tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsili ile davacı kuruma ödenmesine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl dava davacısı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Asıl dava davacısı vekili temyiz dilekçesinde özetle; açtıkları asıl dava yönünden davanın kabulüne, birleşen karşı dava yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Asıl dava kesilen aylığın bağlanması, aksine kurum işleminin iptali ve borçlu olmadığının tespiti, birleşen karşı dava ise yersiz aylık ödemesinin tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanun'unun 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Asıl dava davacısı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,

26.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.