YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/13836 E.  ,  2024/337 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1502 E., 2023/1608 K.
HÜKÜM/KARAR : Davanın Kabulü
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 6. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/387 E., 2022/218 K.

Taraflar arasındaki sürekli iş göremezlik derecesinin tespiti istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ile davalı Kurum vekili ve davalı... Soğuk Depo İhracat ve ... A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 28.10.2009 tarihinde işvereni ... Lojistik A.Ş.'nin talimatları gereği ... A.Ş. işyerinde kamyona yükleme yapıldığı esnada çivi tabancasından çıkan çivinin sekerek gözüne isabet edişiyle gözünü kaybettiğini, iş kazası sebebiyle işvereni ... Lojistik A.Ş. firması aleyhine ... 2. İş Mahkemesi 2019/234 Esas sayılı dosyayla açılan maddi manevi tazminat davası sırasında 30.12.2019 tarihinde yapılan tescil ile işveren şirketin... Soğuk A.Ş. ünvanlı şirketle birleştiğinin bildirilmiş olduğunu, tazminat dosyasının halen derdest olduğunu, birleşmeyle işveren şirket terkin edildiğinden... Soğuk A.Ş.'ye iş bu davanın yönlendirilmesi gereği hasıl olduğunu, müvekkilinin işin yürütümü ve tamamen işverenin işyeri talimatlarını uyguladığı sırada diğer davalı ... A.Ş.'nin işyerinde iş kazası gerçekleştiğinden Kurum tarafından açılan ... 1. İş Mahkemesi 2010/1157 Esas sayılı rücuen tazminat davasında diğer davalı ... Kablo ve Sistemleri A.Ş.'ye kusur isnad edildiğini, iş bu davada da husumet yöneltme gereği hasıl olduğunu, kaza akabinde müvekkilinin meslekte kazanma gücü kaybı oranının tespiti için Kuruma yapılan başvuru sonrası %31,2 oran üzerinden aylık bağlandığını, ... 2. İş Mahkemesinde görülmekte olan 2019/234 Esas sayılı dava esnasında maluliyet oranına yaptıkları itirazlar neticesinde Adli Tıp 3. İhtisas Kurulu ile Adli Tıp 2. Üst Kurul 22.06.2020 muayene tarihi itibariyle müvekkilinin meslekte kazanma gücü kaybının %51 olduğunun belirlendiğini, artan maluliyet doğrultusunda davalı Kuruma yaptıkları başvurunun reddedildiğini beyanla davacının Adli Tıp 2. Üst Kurulu mütalaası doğrultusunda 22.06.2020 muayene tarihi itibariyle meslekte kazanma gücü oranının %51 olduğunun tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı... Soğuk Depo İhracaat ve ... A. Ş. vekili cevap dilekçesinde; dava konusu maluliyet tespitine esas iş kazasının 28.10.2009 tarihinde müvekkili firmanın müşterilerinden olan ... Kablo ve Sistemleri A.Ş.'ye ait fabrika binasına davacının Almanya seferine çıkmadan önce kablo yükletmek amacı ile gitmesi üzerine söz konusu bu fabrika binası içerisinde meydana geldiğini, söz konusu bu kazanın meydana gelmesinde müvekkili işverenin herhangi bir kusur ve ihmalinin mevcut olmadığını, dava konusu olayın tamamen davacının kendi ihmal ve kusurundan kaynaklandığını, davacı hakkında görev değişikliği yapıldığını, yaklaşık 10 yıl kadar 08.03.2019 tarihine kadar çalışmasına devam ettiğini, davacının çalışma hayatına devam ettiğini, maluliyetinin kesinlikle günlük ve iş yaşantısını olumsuz olarak etkilemediğini, davacı tarafından müvekkili aleyhine açılan ... 2.İş Mahkemesinin 2019/234 Esas sayılı tazminat davası dosyasından alınan ve huzurdaki davaya dayanak yapılan Adli Tıp 3.İhtisas Kurulu ve yine Adli Tıp 2. Üst Kurulu raporlarını kabul etmediklerini, maluliyet oranının muayene tarihine değil iş kazasının tarihine göre tespiti gerektiğini, davacının SGK tarafından kendisine bağlanan geçici iş göremezlik gelirine itiraz etmediğini, dolayısıyla Kurum tarafından tespit edilen %31,2 maluliyet oranının kesinleştiğini beyanla davanın reddini istemiştir.

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacının davasının hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, davacının tüm taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davacının iddiasına konu maluliyet oranı ile 28.10.2009 tarihli iş kazası arasında illiyet bağı bulunmadığını, davacının iddasına konu maluliyet oranına ilişkin hesaplamalar ve değerlendirmelerin hatalı olduğunu, davanın müvekkili Kuruma yöneltilmesinde hukuki yarar bulunmadığını beyanla davacının usule ve yasaya aykırı davasının reddini istemiştir.

Davalı ... Kablo ve Sistemleri A. Ş. vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirkete husumet yöneltilmesinin usul ve yasalara uygun olmadığını, müvekkili şirketin işveren sıfatının bulunmadığını, davacı tarafça ... 2. İş Mahkemesinin 2019/234 Esas sayılı dosyasında alınan maluliyet incelemesi raporları diğer davalı Kuruma ibraz edildiğini, ancak Kurum tarafından söz konusu raporların kabul edilmediğini, bu davanın açılmasına diğer davalı Kurumun sebebiyet verdiğinin açık olduğunu, müvekkili şirketin davanın açılmasına sebebiyet vermediğini, bu nedenle yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, davacı tarafın dava konusu kaza nedeniyle hiçbir maluliyetinin bulunmadığını, dava konusu kazanın meydana geldiği tarihte müvekkili şirketin ... Sigorta Anonim Şirketi tarafından sigortalanmış olduğundan davanın sigorta şirketine ihbarını talep ettiklerini beyanla davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile .... oğlu, 1968 doğumlu ...’ın 28.10.2009 tarihinde maruz kaldığı iş kazasına bağlı sağ gözde tam görme kaybı arızası nedeniyle;

Olay tarihinde yürürlükte olan 11.10.2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği Hükümlerinden yararlanılarak ve mesleği “şoför” olarak bildirilmekle meslek grup numarası 41 alınarak:

İhtisas Kurulunda muayene edildiği 22.06.2020 tarihinden itibaren E cetveline (Kurum muayene yaşına) göre %51.0 (yüzdeellibirnoktasıfır) oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağına ve geçici iş görmezlik süresinin bitiminden itibaren 22.06.2020 tarihine kadar ... ve Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu Kararları uyarınca Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranının Tespiti İşlemleri Yönetmeliği uyarınca MKGKO'nın %31,2 olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı... Soğuk Depo İhracaat ve ... A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde; davacının, dava konusu iş kazası sonrası görme kaybına uğraması üzerine yapmakta olduğu tır şoförlüğünün işçi sağlığı ve güvenliği açısından durumuna uygun olmaması nedeni ile görev değişikliği yapılarak daha güvenli bir iş olan muhasebe departmanında şoför hesaplarını alma görevine getirildiğini ve yaklaşık 10 yıl kadar davalıya ait iş yerinde çalışmasına devam ettiğini, davacının gözünde yaşa bağlı görme kayıpları olmasının çok doğal olduğunu, raporların alındığı tarihte kazanın üzerinden yaklaşık 12 yıl geçtiğini, maluliyet oranının muayene tarihine göre değil, iş kazasının tarihine göre tespiti gerektiğini, kendisine bağlanan gelire itiraz etmeyen davacı için Kurumca tespit edilen %31,2 maluliyet oranının kesinleştiğini ileri sürmüştür.
Davalı .... Kablo ve Sistemleri A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde; davalının işveren sıfatın haiz olmadığını, maluliyet oranının tespiti davalarında husumetin; işveren şirket ile Sosyal Güvenlik Kurumuna yöneltilmesi gerektiğini, bu davalarda Kurum ile işverenin zorunlu dava arkadaşı olduğunu, davanın açılmasına sebebiyet vermeyen davalının yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmasının da mümkün olmadığını, Kurum tarafından bağlanan iş göremezlik gelirine hiçbir itirazı bulunmayan davacının iş bu davayı açmakta hukuki menfaati bulunmadığını ileri sürmüştür.

Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçesinde; Yerel Mahkeme tarafından davacının güncel tetkik ve muayenelerinin yaptırılarak muayene sonuçlarına istinaden maluliyet tespiti yapılması gerekirken Yerel Mahkeme tarafından hiçbir araştırma ve inceleme yapılmaksızın hukuka aykırı olarak ... 2. İş Mahkemesinin 2019/234 Esas sayılı dosya üzerinden aldırılan ATK raporlarına itibar ile karar verilmesinin yerinde olmadığını, ilgili yönetmelik ve usullere aykırı olarak tespit edilen maluliyet oranının hukuka aykırı olduğunu, kaza ile oluşan maluliyet arasındaki illiyet bağının irdelenmediğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Kurum dışındaki davalıların harçtan muaf olmadıkları gözetilmeksizin davacı tarafından yatırılan peşin harcın iadesine karar verilmesi ayrıca eldeki davada, üç davalı bulunmasına rağmen yargılama giderleri ile vekalet ücretinin "davalıdan" alınmasına denilmek suretiyle infazda tereddüte neden olacak şekilde hüküm kurulması yerinde görülmeyerek davalıların kısmen yerinde bulunan istinaf başvurularının kabulü ile HMK'nın 353/1-b.2 maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı Kurum vekili ve davalı... Soğuk Depo İhracaat ve ... A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili, Mahkeme kararının yazımında çoğul eki unutulduğundan, bu durum kararın icrasını zorlaştıracağından istinafa cevaben belirttiğimiz halde, Bölge Adliye Mahkemesince bu husus; yargılama giderlerine, Mahkemece resen hükmedilir denilerek, vekalet ücreti de yargılama gideri sayıldığından istinaf aşamasında düzeltilmiş olmakla, AAÜT yürürlük tarihi bakımından istinaf karar tarihine göre tayin edilmesi yerinde ise de; istinafa cevaben belirttiğimiz bu hususta verilen karar ile haklarının korunduğu görülse de sanki karara karşı eylemsiz kalmış gibi yansıtıldığını, istinaf kararında, dosya içeriğinden bahsedilirken bu istemlerinin hiç geçirilmemesinin hukuki dinlenilme hakkının gaspıyla hak kaybı yaratabileceğini, istinaf başvurusunun da kötüniyetli yapıldığı inancıyla bu defa temyiz yoluna başvurularının zorunlu olduğunu, haksız yere davayı uzatan davalılara mukabil verdikleri cevaplarda hukuki dinlenilme haklarının dikkate alınması için temyiz yoluna başvurduklarını, davalı yanın vekil ücretine ilişkin temyiz gerekçesinin de yersiz/mesnetsiz olduğunu, karşı oyda belirtilen hususları da temyiz nedenlerinin hiçbirini de kabul etmediklerini, davalı .... Soğuk Depo İhracat ve ... A.Ş. vekilinin hukukî dayanaktan yoksun istinaf ve temyiz talebi, yargılamayı geciktirici nitelik taşıdığı, dürüst davranma yükümlülüğü ile de bağdaşmadığı, bu şekilde kötüniyetli olarak kanun yoluna başvurup davayı uzatmanın yaptırımının ise HMK' da açıkça düzenlendiğini, istinaf kanun yoluna kötüniyetle başvurulması halinde 351 inci madde, Bölge Adliye Mahkemesince Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 329 uncu maddesinin uygulanacağını, aynı düzenlemeye, temyiz kanun yoluna kötüniyetle yapılan başvurular bakımından 368 inci maddede atıf yapıldığını, buna 329 uncu madde hükümleri uygulanarak davalı tarafın kötü niyetli temyizinin cezalandırılmasını istemiştir.

Davalı... Soğuk Depo İhracaat ve ... A.Ş. vekili, istinaf dilekçesi ile benzer sebeplerle ve aleyhe bozma yasağı kapsamında aleyhlerine müştereken ve müteselsilen sorumluluk esası ile hükmedilen 5.100 TL tutarındaki vekalet ücretinin 17.900 TL olarak hükmedilmesinin de usul ve yasaya aykırı olduğunu beyanla eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçesi ile benzer sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının iş kazası sebebiyle sürekli iş göremezlik oranının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 95 inci maddesi.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, özellikle Yüksek Sağlık Kurulunca yapılan değerlendirmeler ile Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulu tarafından düzenlenen 29.06.2020 tarih ve 10274 sayılı rapordaki belirlemeler arasındaki çelişkinin Adli Tıp Kurumu 2. Üst Kurulunca düzenlenen rapor ile giderildiği anlaşılmakla ve dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davacı vekili ile davalı Kurum ve davalı .... İhracaat ve ... A.Ş. vekillerinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz eden ilgililere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

18.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.