YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/13817 E.  ,  2024/2530 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/2149 E., 2023/1878 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 4. İş Mahkemesi
SAYISI : 2023/43 E., 2023/184 K.

Taraflar arasındaki maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 24.09.2021 başlangıç tarihli belirsiz süreli sürekli iş sözleşmesiyle ... asıl işverenliğin ... Büyükşehir Belediyesi iş yerinde, davalı ...'nin işçisi durumunda Park Bahçeler Müdürlüğü'ne bağlı yükleme işçisi (bahçıvan) olarak, en son aylık net 11.250,00 TL ücretle (Davacının TİS uyarınca çocuk yardımı, aile yardımı, yakacak yardımı, doğum yardımı, evlenme yardımı, ölüm yardımı, doğal afet yardımı, gıda yardımı, bayram ödeneği, harcırah ödemesi, gece zammı, ilave tediye, ilave ikramiyeler, sosyal yardım paketi, sorumluluk zammı, taban ücreti-ücret zammı, teşfik primi niteliğindeki sosyal hakları ile buna benzer nitelikteki öteki sosyal hakları işverence karşılanmıştır.) çalışırken, 04.01.2023 günü işverenliğin Eski İşçi Sağlığı İş Güvenliği Tüzüğü ile Yeni İş Güvenliği Yasa'sı kurallarına aykırı davranışına koşut belediyeye ait botanik bahçesinde ağaç kesim işi yapılırken ağacın kesilmesinden sonra yere devrilmesi anında devrilen ağacın yanında bulunan ağacın dalına çarparak yön değiştirmesiyle davacının sağ koluna vurması sonucu iş göremez duruma geldiğinden iş kazası biçiminde gelişen haksız eylemden ötürü, çoğa ilişkin istekle dava hakkı saklı tutularak 6100 sayılı Kanun'un 107/1 maddesi uyarınca açılan belirsiz alacak davasına koşut maddi(geçici iş göremezlik, sürekli iş göremezlik) ve manevi tazminatın olay tarihi 04.01.2023’ten itibaren yasada öngürülen faizleriyle birlikte davalılardan dayanışmalı olarak alınmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya yetki itirazında bulunduklarını, dava konusu iddia edilen olayın yerinin, davacının iş akdi gereği işi yaptığı yerin ve müvekkili işyerinin adresinin ... olduğunu, cevap dilekçesi ekinde sundukları davacıya ait iş sözleşmesinde taraflar arasında doğacak ihtilaflarda ... Mahkemelerinin yetkili olacağının kararlaştırılarak imza altına alındığını, bu nedenlerle davanın ... Mahkemelerinde görülmesi gerektiğini, davanın yetkili ... Mahkemelerine gönderilmesine karar verilmesini, davaya karşı husumet, zamanaşımı ve hak düşürücü süreler yönünden de itiraz ettiklerini, davacının 24.09.2021 tarihinde peyzaj bahçıvanı olarak işe başladığını ve hala çalıştığını, müvekkilince alınan tüm önlemlere rağmen davaya konu kazanın meydana gelmesinde kaçınılmazlık söz konusu olduğunu ve şirketin atfı kabil kusuru bulunmadığını, işverenin kusurlu eylemi ile zarar arasında uygun bir illiyet bağı yoksa işverenin sorumluluğundan söz edilemeyeceğini, meydana gelen olayda zarar gören davacının ağır kusuru bulunduğundan davalı firmadan herhangi bir tazminat talebinde bulunmasının mümkün olmadığını eylem ile zarar arasındaki illiyet bağı zarar gören davacının ağır kusuru neticesinde kesildiğini, davalı firma tarafından çalışanlarına İş Sağlığı ve İş Güvenliği Mevzuatı kapsamında gerekli eğitimlerin verildiğini ve gerekli tedbirlerin alındığını, davacı davasında haksız ve yersiz olması nedeniyle davanın reddini talep ettiği anlaşılmıştır.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının botanik bahçesinde ağaç kesim işi yapılırken kesilen ağacın yere devrilmesi ile yanında bulunan ağacın dalına çarparak yön değiştirmesiyle davacı tarafa vurması sonucunda sağ kolunda kemik kırılması yaşayarak hastanede tedavi olduğu iş kazası sebebiyle gerçekleşen olayda davalı kurumun bu eylemden ötürü zararların saptanmasıyla maddi ve 150.000 TL manevi manevi zararın tazminini talep ettiğini, davalı kurumca ileri sürülen hususların kabul edilmediğini, davanın süresinde açılmadığını, zamanaşımı yönünden inceleme yapılması gerektiğini, ayrıca davanın, kamu hizmetinin kuruluş ve işleyişindeki aksaklıklardan doğduğu ve bu nedenle idarenin hizmet kusuru ilkesine göre sorumlu olduğu nedenine dayanarak açıldığından, kamu hizmeti yürüten müvekkil idarenin bu hizmeti yürüttüğü sırada üçüncü kişilere verdiği zarar nedeniyle sorumlu olup olmadığının tespitinin Anayasa’nın 129 uncu maddesinin 5 inci fıkrası uyarınca idare hukuku ilkelerine göre idari yargı tarafından yapılabileceğininden davanın görev yönünden reddini, ayrıca davada asıl muhatap Tarım A.Ş. olması nedeniyle davanın husumet yönünden reddini talep ettiği anlaşılmıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen Kararı ile mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; 7036 sayılı Kanun'un 6/3 üncü maddesinde iş kazasından doğan tazminat davalarında, iş kazasının veya zararın meydana geldiği yer ile zarar gören işçinin yerleşim yeri mahkemesinin de yetkili olduğunu, HMK'nın 16. maddesinde aynı yönde düzenleme bulunduğunu, zarar görenin yerleşim yeri de davanın açıldığı tarihte ... ili olduğundan bağlı olarak dava açıldıktan 2 ay sonra davacının yeniden ... ilinde yaşamaya karar vererek yerleşim yerini ...'ya taşımasının da durumu değiştirmeyeceğini, ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi'nin 08.06.2022 tarih ve 2022/834 Esas 2022/1054 Karar sayılı kararının da aynı önde olduğunu, yetki konusun davanın açıldığı tarihe göre değerlendirilmesi gerektiğini belirterek istinaf talebinde bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında, davacının yerleşim yerinin ... olmadığı, yerleşim yerine ilişkin açıklayıcı gerekçe ile yetkisizlik kararı verilmesinin yerinde olduğu, mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353-(1)-b.1 maddesi gereğince esastan reddine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili vekili temyiz dilekçesinde özetle; 7036 sayılı Kanun'un 6/3 üncü maddesinde iş kazasından doğan tazminat davalarında, iş kazasının veya zararın meydana geldiği yer ile zarar gören işçinin yerleşim yeri mahkemesinin de yetkili olduğunu, HMK'nın 16 ncı maddesinde aynı yönde düzenleme bulunduğunu, zarar görenin yerleşim yeri de davanın açıldığı tarihte ... ili olduğundan bağlı olarak dava açıldıktan 2 ay sonra davacının yeniden ... ilinde yaşamaya karar vererek yerleşim yerini ...'ya taşımasının da durumu değiştirmeyeceğini, yetki konusun davanın açıldığı tarihe göre değerlendirilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 üncü maddeleri ile 6100 sayılı Kanun'un 353 ve 362 nci madde hükümleridir.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Bölge Adliye Mahkemelerinin, yargı çevresi içinde bulunan İlk Derece Mahkemelerinin görev ve yetkisi hakkında verdikleri kararlar ile yargı yeri belirlenmesine ilişkin kararları, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin üç numaralı alt bendi uyarınca kesin olup aynı Kanun’un 362 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca temyiz edilemez.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekilinin temyiz hakkı bulunmadığından temyiz talebinin REDDİNE,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

11.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.