YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/13761 E.  ,  2024/1359 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/686 E., 2023/1828 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 41. İş Mahkemesi
SAYISI : 2017/241 E., 2022/12 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti ve sigorta primine esas kazancın tespiti istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı, davalı şirket ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı, davalı şirket ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkilinin 01.09.2009 tarihinden itibaren davalı şirketin Samanpazarı ..... Sokakta bulunan mağazasında satış temsilcisi olarak çalışmaya başladığını, şirketin kırtasiye ve hırdavat malzemeleri satışı yaptığını, 2011 yılı Kasım ayına kadar çalışmasına karşın sigortasının bildirilmediğini, bu nedenle iş akdinin 30.11.2011 tarihinde haklı nedenle feshedildiğini, işverenin yeniden çalışma teklifinin kabul edilerek 01.03.2013 tarihinde Aktaş Mahallesi Bentderesi'nde bulunan mağazasında yeniden satış temsilcisi olarak çalışmaya başladığını, sigortasının Kuruma bildirilmemesi üzerine 2017 tarihinde işvereni SGK'ya şikayet ettiğini, 18.09.2017 tarihinde SGK müfettişinin işyerine gelerek çalıştığını tespit ettiğini, bunun üzerine işveren tarafından iş akdinin aynı gün feshedildiği, son ücretinin AGİ dahil net 2000.00-TL olduğunu, birinci dönem çalışması hak düşürücü süre uğradığından ikinci dönem çalışmasının tespitinin gerektiğini belirterek, davacının 01.03.2013-18.09.2017 tarihleri arasında aylık 2000-TL/net ücret ile davalı şirkette bildirimsiz çalıştığı sürelerin tespitini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP
1.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının şirket bünyesinde 18.09.2016 tarihinden iş akdinin fesih tarihi olan 18.09.2017 tarihine kadar çalıştığının müfettiş ve gerekse tanık beyanları ile sabit olduğunu, SGK primlerinin sırf davacının maaşını haciz gelmemesi amacıyla talebi doğrultusunda bildirilmediğini, olayın akabinde davacının çalıştığı dönem primlerinin şirket tarafından Kuruma yatırıldığını, davacının 2000-TL ücret aldığı beyanının, o dönem bu ücretin verilmesinin hayatın olağan akışına aykırı bulunduğunu beyanla, davanın reddini istemiştir.

2.Fer'i müdahil kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı işyerinin ..... Şubesinde Sosyal Güvenlik Denetmenlerince 26.09.2017 tarihinde rapor düzenlendiğini, bu rapora istinaden işyeri çalışanlarından ...'ın 2013 yılı Mart ayından beri bu işyerinde çalıştığını, bu hususta resmi belge sunulmaması, maaşını elden alması, fatura, fiş vs. belgelerde isim ve imzasının bulunmaması nedeniyle, 2013/5 sayılı Genelge doğrultusunda kayıt tetkiki yapılamadığını, davacı sigortalının beyanına işverence itiraz edilmemiş olup denetimin yapıldığı tarih olan 18.09.2017 tarihinden geriye yönelik bir yıllık süre olan 18.09.2016 tarihi itibariyle sigortalı çalışmalarının kabulüne karar verildiğini, Kurum tarafından 18.09.2016-18.09.2017 arasında yıllık sigortalılığının sağlandığını, diğer çalışmalarına ilişkin hizmet tespiti davası açması gerektiğinin davacı sigortalıya bildirildiğini beyanla, davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesince; "davanın kısmen kabulü ile
1-Davacı ...'ın .... sicil numaralı davalı ....Hırdavat Kırtasiye Ltd. Şti. işyerinde kuruma bildirilen süreler dışında taleple bağlı kalınarak 01.03.2013-18.09.2017 tarihleri arasında hizmet akdi ile çalıştığının tespitine,

2- Fazlaya ilişkin istemlerin reddine," karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı, davalı şirket ve feri müdahil Kurum vekilleri istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Feri müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle;
1-Mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğu,
2-Yargılama esnasında alınan bilirkişi raporlarının hatalı olduğu,
3-Haksız ve yersiz açılan davanın reddinin gerektiği,
gerekçeleri ve resen tespit edilecek gerekçelerle kararın kaldırılmasına ve talep doğrultusunda davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle;
1-Mahkemece tanık beyanlarına itibar edilmeden sadece davacı beyanlarına dayanılarak hüküm kurulduğu,
2-Yerel Mahkeme kararının hukuka aykırı olduğu,
3-Yeniden yargılama yapılması gerektiği,
gerekçeleri ve resen tespit edilecek gerekçelerle kararın kaldırılmasına ve talep doğrultusunda davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle;
1-Yerel Mahkeme kararının davalı lehine hükmedilen vekalet ücreti yönünden usule, yasaya ve yerleşik içtihatlara aykırı olduğu,
2-Vekalet yönünden kaldırılması gerektiği,
3-Davacı müvekkilinin davalı işyerinde en son Agi dahil net 2.000,00 TL ücretle çalışmış olduğu ve müvekkilin ücretinin asgari ücret olarak tespit edilmesinin hatalı değerlendirme olduğu,
gerekçeleri ve resen tespit edilecek gerekçelerle kararın kaldırılmasına ve talep doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tarafların başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davacı, davalı şirket ve feri müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Feri müdahil Kurum vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.

2.Davalı vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.

3.Davacı vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava; hizmet tespiti ile sigorta primine esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 80 inci ve 86/9 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı, davalı şirket ve feri müdahil vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgililere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

15.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.