YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/13686 E.  ,  2024/7105 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/2357 E., 2023/2096 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Manavgat İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/741 Esas, 2023/292 Karar

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davalı ... Manavgat Demir Çelik İnş. Tur. Tar. San. Tic. Ltd. Şti. yönünden davanın reddine, diğer davalı şirket yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... Turizm Otomotiv San. Doğ. ve Gıda Mad. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... Turizm Otomotiv San. Doğ. ve Gıda Mad. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmek ve de duruşma talep edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin ve işin duruşmaya tabi olduğunun anlaşılması nedeniyle duruşma talebinin kabulüne karar verildikten sonra duruşma için 25.06.2024 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmiştir. Duruşma günü duruşmalı temyiz eden davalı ... Turz. Oto. San. Doğ. ve Gıda Mad. Tic. Ltd. Şti. adına Av. ... geldi. Davacı ve diğer davalı adlarına gelen olmadı. Gelenlerin yüzlerine karşı duruşmaya başlanıp sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra duruşmaya son verilerek aynı günde Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili özetle; meydana gelen iş kazasından dolayı müvekkilinin sürekli iş göremezliğe uğrayacak şekilde yaralandığı, kazanın oluşumunda davalıların kusurlu olduklarından bahisle 527.314, 82 TL maddi, 100.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalılar vekilleri özetle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuşlardır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 28.06.2021 tarih, 2017/397 Esas, 2021/481 Karar sayılı kararıyla davacının %20, davalı ... Turizm Şirketinin %80 kusurlu olduğu, davalı ... Şirketinin kusurlu olmadığı kabulünden hareketle aldığı hesap raporunda belirlenen toplam 527.314, 82 TL maddi zarar tutarından davacı kusuru oranında indirim yapmak suretiyle sonuç olarak davalı ... şirketi yönünden kusuru bulunmadığından bahisle davanın reddine, diğer davalı ... Turizm şirketi yönünden davacı lehine 421.851,85 TL maddi, 20.000,00 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.

Mahkemenin anılan kararına karşı davacı vekili ile davalı ... Turizm şirketi vekilince istinaf yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 28.10.2021 tarih, 2021/2742 Esas, 2021/2534 Karar sayılı kararıyla mahkemece SGK inceleme raporu ve ekleri getirtilmeden kusur raporu aldırılması yoluna gidildiği, yine davacının sürekli iş göremezlik oranının %35,00 olduğu yönünde 01.07.2019 tarihli kurum üst yazısının bulunduğu fakat dosya içerisinde davacının sürekli iş göremezlik oranına ilişkin ilgili Kurum sağlık kurulu tarafından düzenlenen raporun mevcut olmadığı, sürekli iş göremezlik oranında kontrol kaydı bulunup bulunmadığının denetlenmediği, bu hali ile sürekli iş göremezlik oranının kesinleşip kesinleşmediğinin açıklığa kavuşturulmadığından bahisle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin 02.05.2023 tarih, 2021/741 Esas, 2023/292 Karar sayılı kararıyla iş kazasının meydana gelişinde davacının %20, davalı ... Turizm şirketinin %80 kusurlu olduğu, davalı ... şirketinin kusurlu olmadığı, davacının iş kazası nedeniyle uğradığı sürekli iş göremezliğin %35,00 oranında olduğu kabulünden hareketle davalı ... şirketi yönünden kusuru bulunmadığından bahisle davanın reddine, diğer davalı ... Turizm şirketi yönünden davacı lehine 421.851,85 TL maddi, 20.000,00 TL manevi tazminat ödenmesine kara verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen 02.05.2023 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı ... Turizm şirketi vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı ... Turizm şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle, müvekkili şirketin meydana gelen kazada bir kusurunun söz konusu olmadığını, kusurun tamamıyla davacı işçide olduğunu, davacının yaralanmasına sebep olan olayın iş kazası ile uzaktan yakından bir ilişkisi olmadığını, kazanın meydana geldiği yerin müvekkilinin çalışma sahasıyla bir ilgisinin olmadığını, kazanın meydana geldiği zaman diliminin öğle yemeği molası olduğunu, müvekkili tarafından davacı dahil tüm personele iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine ilişkin eğitimlerin verildiğini, aynı kanun kapsamında gerekli teknik ve koruyucu teçhizatın sağlandığı hususların tanık anlatımları ile doğrulanarak ispatlandığı, buna karşın mahkemece bu hususlar dikkate alınmayarak kusur oranı bakımından %80 oranında müvekkili şirketin kusurlu olduğuna ilişkin hüküm tanzim edilmesinin kabul edilemez olduğunu, tüm bu nedenlerle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin 19.09.2023 tarih, 2023/2357 Esas, 2023/2096 Karar sayılı kararıyla İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde, usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı ... Turizm şirketi vekili temyiz dilekçesinde özetle, müvekkilinin kusursuz olduğunu, kazanın davacının tam kusurundan kaynaklandığını, davacının yaralanmasına sebep olan olayın iş kazası ile uzaktan yakından bir ilişkisi olmayıp, davacının tamamen kendi ihmali ve kusurlu hareketleri nedeniyle, çalışma alanı ve mesai saatleri dışında yaralandığını, davacının kusurunun illiyet bağını kestiğini, davacının kolluk ifadesinde kazanın kendi kusurundan kaynaklandığını ikrar ettiğini, ceza dava dosyasında şikayet yokluğu nedeniyle takipsizlik kararı verildiğini, yerel mahkemece kurulan kararın gerekçesinde ".. davacının davalı ... ..Ltd. Şti. işçisi olduğu, 09.06.2016 tarihinde davalılardan ... Demir Çelik ... Ltd. Şti. unvanlı işverene ait iş yerinin çatısında yapılacak çalışmalar için çatıya çıktığı, çatıda çalışmaya devam ederken atermit çatı kaplamasının kırılması sonucunda yaklaşık 4 metre yükseklikten düşerek yaralandığı.." şeklinde kazanın meydana geldiği yer konusunda hatalı olarak değerlendirme yapıldığını, zira dava konusu kazanın 09.06.2016 tarihinde "... Oto" isimli iş yerinde meydana geldiğini, kazanın meydana geldiği yerin müvekkilinin çalışma sahası olmadığını, kazanın mesai saati dışında-öğle molasında meydana geldiğini, davacının tespiti yapılan iş yerinin yan tarafındaki işyerinin "... Oto" çatısında biryandan sigara içip telefona konuşmakta aynı zamanda çatıda yürümekte iken çatı üzerinde bulunan etermitin kırılması sonucu kaza meydana geldiğini, kazanın davacının görevli olduğu iş sahasının ve mesai saati dışında ve ayrıca müvekkili şirketin görevlendirmediği yerde olduğunu, bu sebeple davacının hem görevini ihmal ettiğini, hem de kendi düşüncesizliği ve ihmali neticesinde yaralandığını, hesaplamalara esas ücretin hatalı tespit edildiğini, davacının asgari ücretle çalıştığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanun'un 417 nci maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 13, 16 ve 20 inci maddeleri ile 4857 sayılı İş Kanun'un 77 nci maddesi, 492 sayılı Harçlar Kanun'un 8 inci ve 31 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı ... Turizm Şirketi vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Dosya kapsamından dosya kapsamına göre davalı ... Şirketinin tam ticaret ünvanı “... Manavgat Demir Çelik İnş. Tur. Tar. San. Tic. Ltd. Şti.” olduğu halde İlk Derece Mahkemesi gerekçeli karar başlığında ünvanın eksik gösterildiği, İlk Derece Mahkemesince karar ve ilam harcı ile ilgili hüküm kurulurken “Harç önceki hüküm ile birlikte yazılmış olup yeniden harç alınmasına yer olmadığına,” karar verildiği anlaşılmaktadır.

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 8 inci maddesi „Bir hükmün bozulmasını mütaakıp verilecek hükümlerden yeni bir hüküm gibi karar ve ilam harcı alınır ve bozulan hükümden evvelce alınmış olan karar ve ilam harcı, mütaakıp hükme ait harçdan mahsup olunur.“ hükmünü içermektedir. Yasanın açık hükmünden de anlaşılabileceği gibi bozulan hüküm gereğince daha önceden alınmış olan harcın mahsup edilebilmesi için “hesaplanmış” ya da “tahakkuk etmiş” olması yeterli değildir. Bu harcın “ödenmiş” olması gerekir. Madde metnindeki, “evvelce alınmış olan” ibaresi bunu gerektirmektedir. Mahsup işlemi için harcın fiilen ödenmiş olması şarttır.

Öte yandan 6100 sayılı HMK’nın 297/1-b maddesine göre hüküm tarafların ve davaya katılanların kimlikleri ile Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, varsa kanuni temsilci ve vekillerinin ad ve soyadları ile adreslerini içermelidir.

Somut olayda İlk Derece Mahkemesi gerekçeli karar başlığında davalı ... şirketinin ticaret ünvanının eksik gösterilmesi isabetsiz olduğu gibi dosya kapsamında Bölge Adliye Mahkemesinin ilk kararı ile kaldırılan 28.06.2021 tarihli İlk Derece Mahkemesi kararı üzerine yazılan harç tahsil müzekkeresi gereğince yatırılmış bir karar ve ilam harcı bulunduğuna dair belge bulunmadığı halde İlk Derece Mahkemesince karar ve ilam harcı ile ilgili hüküm kurulurken “Harç önceki hüküm ile birlikte yazılmış olup yeniden harç alınmasına yer olmadığına,” karar verilmiş olması 492 sayılı Kanun'un 8 inci maddesine aykırıdır.

Ne var ki bu yanlışlıkların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
1.Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2.İlk Derece Mahkemesi kararının;
a.Gerekçeli karar başlığında yer alan "... Demir Çelik İnşaat Tur. San. Tic. Ltd. Şti." ibarelerinin silinerek yerine geçmek üzere "... Manavgat Demir Çelik İnş. Tur. Tar. San. Tic. Ltd. Şti. " ibarelerinin yazılması,

b.Hüküm fıkrasının karar ve ilam harcına ilişkin 4 numaralı bendinin tamamen silinerek yerine geçmek üzere "4-Hükmedilen miktara göre alınması gerekli 30.182,89 TL karar ilam harcının davacı tarafça peşin yatırılan 375,71 TL harç ve 1.774,00-TL tamamlama harcının mahsubu ile 28.033,18-TL bakiye karar ilam harcının kamu adına davalı ... Tur. Oto. San. Doğramacılık ve Gıda Maddeleri Tic. Ltd. Şti.'den tahsiline,” karar vermeliydi." ibarelerinin yazılması suretiyle İlk Derece Mahkemesi kararının DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

3.Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

4.... Turizm Otomotiv San. Doğ. ve Gıda Mad. Tic. Ltd. Şti. avukatı yararına takdir edilen 17.100,00 TL duruşma avukatlık ücretinin davacıya yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.