YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/13661 E.  ,  2024/712 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/38 E., 2023/267 K.
KARAR : Ret

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda, davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 3.400.015.559.245 SSK sicil numarasına kayıtlı olduğu, 01.08.2007 tarihinden 22.06.2012 tarihine kadar hiç ara vermeden tam süreli ve düzenli olarak ... Araştırma ve Tanıtım Hizmetleri Ltd. Şti. ve ardından da ... Araştırma ve Tanıtım Hizmetleri A.Ş.'de çalıştığı, bu iki şirketin birbirinin devamı niteliğinde olduğu, SSK primlerinin düzenli ve tam olarak ödenmediği, davacının 22.06.2012 tarihine kadar çalıştığı ancak 04.04.2012 tarihinde baskı ve işine son verme tehdidi ile kendisine iş sözleşmesinin sona erdiğine, bu sözleşmeden kaynaklanan tüm haklarını aldığına ve başkaca bir alacağı olmadığına dair ibraneme imzalatıldığı, son aldığı net ücretin 1300 TL olduğu, bir kısmının elden bir kısmının banka kanalı ile ödendiği iddiasıyla davacının 01.08.2007 tarihinden 22.06.2012 tarihine kadar davalı şirketlerde tam süreli ve düzenli olarak çalıştığının tespitine ve bu süreler içerisinde yatırılmayan SSK primlerinin davalı işverenlerden tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; yetki itirazlarının olduğu, işverenler arasında organik bağ olduğunun tespitinin gerektiği, çalışma konusu işin niteliği, devamlılık gösterip göstermediği dikkate alınarak ücret konusunun araştırılması gerektiği, işbu davanın açılmasına Kurumun sebebiyet vermediği, davanın kabulü halinde Kurum aleyhine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiği savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Araştırma ve Tanıtım Hizmetleri Dış Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının SGK kayıtlarında görünen değişik tarihler arasında stand hostesi olarak çalıştığı, haftada iki gün toplam onbeş saat kısmi süreli olarak çalıştığı, 10.00 - 19.00 saatleri arasında çalıştığı, bir saat yemek molası iki defa onbeşer dakikadan az olmamak üzere çay molası verildiği, günlük çalışma süresinin yedibuçuk saat olduğu, haftalık çalışma süresinin onbeş saat olduğu, sigortasının da buna göre yapıldığı, ücretinin saat üzerinden hesaplanarak ödendiği, dava dilekçesinde belirtildiği kadar olmadığı, davacıya iş akdini feshetmesi konusunda herhangi bir baskı olmadığı, elden para ödenmediği, maaşın bankaya yatırıldığı, baskı altına alınarak ibraname imzalatılmadığı, davacının diğer davalı şirket ile bağ kurma çabalarının yersiz olduğu savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi tarafından 19.11.2019 tarihli ve 2018/240 Esas, 2019/658 Karar sayılı karar ile ... Araştırma ve Tanıtım Hizmetleri Ltd. Şti. ve ardından da ... Araştırma ve Tanıtım Hizmetleri A.Ş.'nin cevap dilekçeleri ekindeki vekaletnameleri incelendiğinde yetkili kişinin ... olduğu, bu iki şirketin birbirinin devamı niteliğinde olduğu, aralarında organik bağ bulunduğu; bu sebeple davacının çalışması bir bütün olarak değerlendirildiği ve bu doğrultuda hak düşürücü sürenin geçememiş olduğu kanaatine varıldığı; kısmi süreli çalışmanın işveren tarafından belge ile ispatı gerektiği; dosyaya işveren tarafından davacının kısmi süreli çalıştığına ilişkin kısmi çalışma olgusunu içeren bir hizmet akdi, puantaj kaydı, devam cetveli, çalışma listesi veya herhangi bir belge ibraz edilmediği dikkate alınarak davacı tanık beyanlarına itibar edilmiş ve davacının tam süreli olarak çalıştığı kabul edildiği; prim ödeme ile ilgili talebin idari bir işlem olması nedeniyle bu husustaki talebin reddi gerektiği gerekçesiyle davacının 2007/9 ayında 21 gün günlük 19,50 TL, 2007/10 ayında 30 gün günlük 19,50 TL, 2007/12 ayında 10 gün günlük 19,50 TL, 2008/1 ayında 30 gün günlük 20,28 TL, 2008/2 ayında 26 gün günlük 20,28 TL, 2008/3 ayında 30 gün günlük 20,28 TL, 2008/4 ayında 30 gün günlük 20,28 TL, 2008/5 ayında 30 gün günlük 20,28 TL, 2008/6 ayında 22 gün günlük 20,28 TL, 2008/7 ayında 22 gün günlük 21,29 TL, 2008/8 ayında 28 gün günlük 21,29 TL, 2008/9 ayında 24 gün günlük 21,29 TL, 2008/10 ayında 9 gün günlük 21,29 TL ücretle davalılardan ... Araştırma Tanıtım Hizmetleri Ltd. Şti işyerinde çalıştığının tespitine; 2008/10 ayında 19 gün günlük 21,29 TL, 2008/11 ayında 28 gün günlük 21,29 TL, 2008/12 ayında 28 gün günlük 21,29 TL, 2009/1 ayında 30 gün günlük 22,20 TL, 2009/2 ayında 26 gün günlük 22,20 TL, 2009/3 ayında 22 gün günlük 22,20 TL, 2009/4 ayında 27 gün günlük 22,20 TL, 2009/5 ayında 29 gün günlük 22,20 TL, 2009/6 ayında 22 gün günlük 22,20 TL, 2009/7 ayında 23 gün günlük 23,10 TL, 2009/8 ayında 20 gün günlük 23,10 TL, 2009/9 ayında 24 gün günlük 23,10 TL, 2009/10 ayında 21 gün günlük 23,10 TL, 2009/11 ayında 19 gün günlük 23,10 TL, 2009/12 ayında 21 gün günlük 23,10 TL, 2010/1 ayında 28 gün günlük 24,30 TL, 2010/2 ayında 19 gün günlük 24,30 TL, 2010/3 ayında 22 gün günlük 24,30 TL, 2010/4 ayında 18 gün günlük 24,30 TL, 2010/5 ayında 3 gün günlük 24,30 TL, 2010/9 ayında 15 gün günlük 25,35 TL, 2010/10 ayında 20 gün günlük 25,35 TL, 2010/11 ayında 21 gün günlük 25,35 TL, 2010/12 ayında 20 gün günlük 25,35 TL, 2011/1 ayında 22 gün günlük 26,55 TL, 2011/2 ayında 26 gün günlük 26,55 TL, 2011/3 ayında 20 gün günlük 26,55 TL, 2011/4 ayında 28 gün günlük 26,55 TL, 2011/5 ayında 26 gün günlük 26,55 TL, 2011/6 ayında 10 gün günlük 26,55 TL, 2011/7 ayında 15 gün günlük 27,90 TL, 2011/8 ayında 24 gün günlük 27,90 TL, 2011/9 ayında 13 gün günlük 27,90 TL, 2011/10 ayında 7 gün günlük 27,90 TL, 2011/11 ayında 17 gün günlük 27,90 TL, 2011/12 ayında 25 gün günlük 27,90 TL, 2012/1 ayında 4 gün günlük 29,55 TL, 2012/2 ayında 9 gün günlük 29,55 TL, 2012/3 ayında 21 gün günlük 29,55 TL, 2012/4 ayında 9 gün günlük 29,55 TL ücretle davalılardan ... Araştırma ve Tanıtım Hiz. Dış Ticaret A.Ş. işverenliği nezdinde çalıştığının tespitine; davacının SGK primlerinin davalılardan tahsiline ilişikin talebin reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesinin 07.10.2020 tarihli ve 2020/242 Esas, 2020/1156 Karar sayılı kararı ile ... Araştırma ve Tanıtım Hizmetleri Ltd. Şti. ve ... Araştırma ve Tanıtım Hizmetleri A.Ş.'nin cevap dilekçeleri ekindeki vekaletnameleri incelendiğinde yetkili kişinin ... olduğu, adreslerinin aynı olduğu, bu iki şirketin birbirinin devamı niteliğinde olduğu, aralarında organik bağ bulunduğu; davalı şirketlerden puantaj kayıtları, ücret bordroları. vs istenmesine rağmen dosyaya işveren tarafından davacının kısmi süreli çalıştığına ilişkin kısmi çalışma olgusunu içeren bir hizmet akdi, puantaj kaydı, devam cetveli, çalışma listesi veya herhangi bir belge ile eksik çalışma bildirimine dair bildirgelerin ibraz edilmediği; tanıklar ... (17.04.2008 - 05.04.2011 tarihleri arasında davalı iş yerinden kısmi bildirimi var), ... (davalı iş yerinde 01.01.2002 - 31.10.2009 arası tam zamanlı çalışması var) bu tanığın davalılar aleyhine devam eden davasının kısmen kabulüne karar verildiği, Yargıtay tarafından onandığı, tanık Büşra Büküybayram'ın (talep edilen dönemlerde 23.06.2007-29.06.2010 tarihleri arasında her iki davalı şirketten kısmi bildirimlerinin olduğu) dinlendiği, davacının tam zamanlı olarak çalıştığını beyan ettikleri; davacının iş akdinin sona erdiği 22.06.2012 tarihine göre hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak beş yıl içerisinde davanın açıldığından hak düşürücü sürenin geçmediği; talep edilen dönemde iş yerinin kapsamda olduğu; tanık beyanlarına göre davacının iddia ettiği dönemlerdeki fiili çalışmasının ispatlandığı gerekçesiyle davalılar vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin 07.10.2020 tarihli ve 2020/242 Esas, 2020/1156 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

2. Dairemiz tarafından 29.12.2021 tarihli ve 2021/510 Esas, 2021/16864 Karar sayılı ilamla aşağıdaki gerekçeyle Mahkeme kararı bozulmuştur:

"...İnceleme konusu davada, davacının hizmet cetvelinde; 08.09.2007 - 25.02.2008 ile 20.06.2008 - 10.10.2008 tarihleri arasında davalı tasfiye olan ...nde, 08.10.2008 - 05.05.2010, 06.05.2010 - 05.09.2010 ve 18.09.2010 - 09.04.2012 tarihleri arasında ise; davalı ... Araştırma ve Tanıtım Hizmetleri AŞ’den kısmi bildirimler bulunmakta olup davacı tanıkları, davacının süpervizör olarak tam zamanlı çalıştığını, davalı işverenler ve davalı tanıkları ise, davacının, stand hostesi olarak çağrı üzerine çalıştığını beyan etmişlerdir. Mahkeme ise, kısmi çalışma ile ilgili davalı işverenlerin bir belge sunamaması ve davacı tanık beyanları doğrultusunda, talep dönemi eksik süreler tama iblağ edilmek suretiyle yazılı şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme, hüküm kurmaya yeterli ve elverişli görünmemektedir.

Somut davada öncelikle mahkemece davacının talebi somutlaştırılmalı, tanık beyanları arasındaki belirsizlikler ve çelişkiler giderilmeli, davacıya, hangi dönemde, hangi sürelerde, ne iş yaptığı, görevi ve çalışmasının niteliği açıklattırılmalıdır. Mahkemece, re'sen araştırma ilkesi ışığında; öncelikle belirtilen dönem kapsamında davacının çalıştığı iş yerindeki bordrolu tanıklar ile komşu işyeri tanıkları re'sen belirlenerek bilgi ve görgülerine başvurulmalı; davacıya yapılan ödemelere ait kayıtlar ile çalışmaya ilişkin belgeler araştırılmalı ve varsa dosyaya getirtilmeli, davacının çalışmasının tam süreli mi, kısmi süreli mi, olduğu açıklığa kavuşturulmak suretiyle davacının çalışma süresi belirlenmeli, tanıkların hizmet cetvelleri dosya içine alınmalı, belirlenmesi halinde komşu işyerinin/işyerlerinin vergi ve Kurum kayıtları getirtilmeli ve elde edilecek sonuca göre davcının, çalışmasının şekli ve kapsamı, sürekli çalışıp çalışmadığı, taraflar arasındaki ilişkinin niteliği tereddütsüz belirlenerek, uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip, deliller hep birlikte değerlendirilip, varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir..."

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının 18.04.2005 bildirim tarihinden sonra kesintisiz çalıştığı iddiası bakımından kaldırma ilamı öncesinde ve sonrasında dinlenen tüm taraf ve bordro tanıklarından sadece davacı tanıklarının davacının davalı işyerinde çalışmasının tarihlerini, tam zamanlı ve kesintisiz olduğu iddiasını doğruladığı iş bu davacı tanıklarında ...'in aynı nitelikte davalıya karşı açmış olduğu davasının olduğu, diğer davacı tanığının ise davacının kızı olduğu, davacının dava dilekçesindeki iddiası gibi tam zamanlı ve kesintisiz çalışması için kaldırma ilamı öncesi ve sonrasında dinlenen yukarıda adı geçen husumetli ve birinci derecede alt soyu olan tanıklar haricindeki, tanıkların beyanlarında davacının 01.08.2007 - 22.06.2012 tarihleri arasında davalı iş yerinde çalışmasını doğrulamadığı, bordro tanıklarının davacıyı tanımadıkları, komşu işyeri tanıklarının ise tespit edilemediği, davacının hizmet süresini tespite yarar davacı tarafça hiçbir somut delilin de dosyaya sunulmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

VI.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; lehe beyanda bulunan tanıklardan hükümde bahsedilmediği, resmi kayıtların lehine olduğu, davalı işverenlerin davayı kabul ettiği, kamu düzenine ilişkin davada yeterli araştırma yapılmadığı iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, davacının 01.08.2007 - 22.06.2012 tarihleri arasında davalı işverene ait işyerinde hizmet akdine dayalı olarak kesintisiz çalıştığının tespiti davasıdır.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 79 ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 86 nci maddeleri ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme
1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen ilk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz karar harcının temyiz eden ilgiliden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

05.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.