YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/13619 E.  ,  2024/1642 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2023/193 E., 2023/667 K.
KARAR : Kabul

Taraflar arasında Mahkemesinde görülen sigorta başlangıç tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalıya ait iş yerinde 14.02.1989 tarihinde işe girip çalıştığını davalı işveren tarafından Kuruma işe giriş bildirgesinin verildiğini belirterek işe giriş bildirgesinde belirtilen tarih itibari ile ilk işe giriş tarihinin 14.02.1989 tarihi olarak tespitine karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili, Kurum kayıtlarının esas alınması gerektiğini, davanın niteliği itibari ile Mahkemece resen titizlikle araştırma yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı...'ya tebligat yapılıp taraf teşkili sağlanmış, davalı...'ya davaya karşı beyanda bulunmamış cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 09.07.2019 tarihli ve 2018/124 Esas, 2019/249 Karar sayılı kararıyla; davalı SGK'ya karşı açılan davanın kabulüne, davacının davalı...'ya ait 390746 sicilli iş yerinde 14.02.1989 tarihinde 1 gün süre ile fiilen hizmet akdi ile sigortasız çalıştığının ve davacının sigorta başlangıç tarihinin bu tarih olduğunun tespitine, davalı...'ya karşı açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar vermiştir.

IV. İSTİNAF
Verilen karara karşı davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesinin 03.12.2020 tarihli ve 2019/1823 Esas, 2020/1818 Karar sayılı kararıyla; davalı Kurumun istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-l maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. 1. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekilinin temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 23.03.2022 tarih 2021/12920 Esas, 2022/4142 Karar sayılı kararında; 506 sayılı Kanun'un 108 inci maddesi gereğince sigortalılık başlangıç tarihinin belirlenmesine ilişkin açılan her dava, sigortalılığın saptanması istemini de içerdiğinden, aynı Kanun'un 79/10 maddesi kapsamında bir günlük çalışmanın belirlenmesi davasıdır. Bu nedenle hizmet tespiti davalarındaki kanıtlama yöntem ve ilkeleri benimsenip uygulanmalı, başka bir anlatımla, sigortalılıktan söz edilebilmesi için, çalışmanın varlığı, hizmet tespiti davaları yönünden kabul edilen yöntem ve ilkelere uygun biçimde saptanmalıdır. Ancak, hizmet tespiti davalarında işverene husumet yöneltilmesi zorunlu iken sigortalılık başlangıç tarihinin tespiti davalarında işverenin hasım gösterilmesi zorunlu değildir. Buna rağmen, işverenin davalı olarak gösterildiği durumlarda artık taraf sıfatı oluştuğundan hakkında hizmet tespiti davalarında olduğu gibi hüküm kurulması gerekmektedir. Bu itibarla, davada taraf olarak gösterilen...'ya tebiligat yapılmasına ve husumet yöneltilmiş olmasına rağmen, davalı hakkında esasa yönelik bir hüküm kurulması gerekirken; Mahkemece adı geçen davalı hakkında davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş olması isabetsiz olduğundan bahisle karar bozulmuştur.

B- Mahkemenin Bozma ilamına uyarak verdiği 22.09.2022 tarihli ve 2022/213 Esas, 2022/419 Karar sayılı kararıyla;
Davalı SGK'ya karşı açılan davanın kabulüne, davacının davalı...'ya ait... sicilli iş yerinde 14.02.1989 tarihinde 1 gün süre ile fiilen hizmet akdi ile sigortasız çalıştığının ve davacının sigorta başlangıç tarihinin bu tarih olduğunun tespitine,

Davalı...'ya karşı açılan davanın reddine karar verilmiştir.

C- 2. Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekilince temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 11.01.2023 tarih, 2022/14511Esas, 2023/150 Karar sayılı kararında; Mahkemece yapılacak iş; dosya kapsamında davalı...'nun işveren olduğu hususunun sabit olduğu anlaşılmakla; davalı işveren yönünden ret kararı verilemez. Davalı işveren yönünden de davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğinden bahisle karar bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Son Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı SGK'ya karşı açılan davanın kabulüne, davacının Cemal Göksu'ya ait 390746 sicilli iş yerinde 14.02.1989 tarihinde 1 gün süre ile fiilen hizmet akdi ile sigortasız çalıştığının ve davacının sigorta başlangıç tarihinin bu tarih olduğunun tespitine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekilinin temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili; 5 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının ilk işe giriş tarihinin 14.02.1989 tarihi olarak tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesinin 10 uncu fıkrası ile 5510 sayıl Kanun'un 86 ncı maddesinin 9 uncu fıkrası

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

21.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.