YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/13589 E.  ,  2024/3149 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/3544 E., 2023/1462 K.
KARAR : Kısmen Kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : Batman 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/186 E., 2022/898 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ve yersiz ödemelerin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı-birleşen dava davacısı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davacılar vekilinin istinaf talebinin kabulüne, asıl davanın kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı-birleşen dava davacısı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Asıl davada davacı vekili, müvekkilinin 2926 sayılı Kanun uyarınca sigortalılığından ötürü yaşlılık aylığı aldığını, Kurumun Bağ-Kur kayıtlarında yaptığı incelemede, çiftçilikle uğraşan davacının, ürettiği tütünleri TTA'ya teslim etmesi nedeni ile bunlardan yapılan tevkifatlar neticesinde sigortalılık kazandığını ancak Tekel Yaprak Tütün İşletmesi tarafından verilen kayıtlar ile işletme kayıtlarının birbirini tutmadığını, davacı gibi birçok sigortalının bu kayıtlarda oynama yaptığı gerekçesi ile Kurumun düzenlediği müfettiş raporu ile aylığının bağlandığı tarih itibariyle kesildiğini ve yersiz ödeme kaydedildiğini belirterek Kurum işleminin iptali ve aylığının kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanmasını talep etmiştir.

Birleşen dava davacısı ... Başkanlığı vekili davalıya ödenen aylıkların yersiz ödeme kaydedildiğini belirterek faizi ile tahsilini talep etmiş, dosya Batman İş Mahkemesinin 10.05.2012 tarihli ve 2012/32 E., 2012/789 K. sayılı kararı ile iş bu dosya ile birleştirilmiştir.

II. CEVAP
Asıl davada davalı ... Başkanlığı vekili, davacının sigortalılığının prim tevkifatına dayalı olduğunu, tevkifat evraklarının sahte olarak düzenlendiğinin müfettiş raporu ile tespit edildiğini, Kurum işleminin hukuka uygun olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.
Birleşen davada davalı davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; asıl davanın kabulüne, davalı Kurumun 03.02.2011 tarih B.13.2.SGK.4.72.00.00/2.117.140 sayılı kararının iptaline, sigortalıya aylığın kesildiği tarihten itibaren yeniden maaş bağlanmasına, ödenmeyen her bir maaş alacağına tahakkuk tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl dava davacıları-birleşen dava davalıları, asıl dava davalısı-birleşen dava davacısı Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı-birleşen dosya davalıları vekili, birleşen dosya yönünden vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı-birleşen dosya davacısı Kurum vekili, ceza davasında davacı hakkında verilen beraat kararının Kurumun zarara uğramasına sebebiyet veren evrakların sahte olmadığını kanıtlamadığını, Mahkemece bu hususta değerlendirme yapılması gerektiğini belirterek kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; birleşen davalar ayrı dava özelliklerini koruduğundan, davacı vekilinin asıl ve birleşen dava yönünden ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği yönündeki itirazının yerinde olduğu, kamu düzeni kapsamında yapılan inceleme sonucunda da asıl dosya da kurulan hükmün aylık bağlanması yönünden infazının açık olmaması nedeniyle bu hususun da Dairece düzeltildiği belirtilerek davalı/birleşen dosya davacısı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esasdan reddine, davacı/birleşen dosya davalıları vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, 6100 sayılı Kanun'un 355 inci maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık yönünden re'sen yapılan inceleme neticesine göre, aynı Kanun'un 353/1-b.2. maddesi gereğince düzelterek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak üzere, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, asıl davanın kabulüne, Kurumun 03.02.2011 tarih B.13.2.SGK.4.72.00.00/2.117.140 sayılı kararın iptaline, sigortalı ... ...'in aylığının Kurum tarafından kesildiği tarih itibariyle yeniden bağlanarak ...'in vefat ettiği tarih olan 10.10.2015 tarihine kadar ödenmesine ve her bir aylık yönünden hak ediş tarihinden itibaren ödeme tarihine kadar işleyecek işleyecek yasal faizi ile birlikte vefat eden ...'in yasal mirasçılarına miras payları oranında ödenmesi gerektiğinin tespitine, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl dava davalısı- birleşen dava davacısı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B.Temyiz Sebepleri
Asıl dava davalısı-birleşen dava davacısı Kurum vekili istinaf dilekçesi ile birebir aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemişlerdir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, asıl davada; davacının Tarım Bağ-Kur sigortalılığının ve aylığının kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptali ile sigortalılığının tespitini ve aylığının kesildiği tarih itibariyle yeniden bağlanmasını, birleşen dava; yapılan yersiz ödemelerin tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2926 sayılı Kanun'un 2, 4, 5, 7, 9, 5510 sayılı Kanun'un 96 ncı maddeleridir.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde asıl dava davalısı-birleşen dava davacısı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.