YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/13565 E.  ,  2024/214 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/290 E., 2023/122 K.
KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasındaki İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen rücuan tazminat istemli asıl ve birleşen davadan dolayı verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın davalı ... A.Ş. yönünden reddine, diğer davalılar yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı Kurum vekili dava dilekçesinde, Kurum sigortalısı ...'ın 15.06.2012 tarihinde geçirmiş olduğu iş kazısı sonucu vefat ettiğini, kazanın meydana geldiği gün vefat eden sigortalının manevracı olarak adlandırılan trenin ön tarafındaki emniyet vagonunda bulunarak vagon ve lokomotifin yönlendirilmesi görevini yürüttüğünü, olay günü trenin ... A.Ş. fabrika sahası içerisinde yer alan küçük vasıtalar mevkii garajı yanındaki hemzemin geçitte ...'ın sevk ve idaresindeki ..... plakalı çekici ve buna bağlı ..... plakalı dorse ile çarpışması sonucu ...'ın yere düştüğü, daha sonra dorsede bulunan hurda malzemenin bir kısmının üzerine düşmesi neticesinde hayatını kaybettiğini, kazaya sebebiyet veren ...'ın kullandığı .....plaka sayılı aracın işleteni ve sigorta şirketi oluşan Kurum zararından araç sürücüsü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, bu nedenle iş kazası sonucu vefat eden sigortalının hak sahiplerine davacı Kurumca 197.772,54-TL peşin değerli gelir ve 363,00-TL cenaze ödeneği olmak üzere toplam Kurum zararının 198.135,54-TL olduğunu belirterek HMK'nun 107 nci maddesi gereğince alacaklarının tespiti ve fazlaya ilişkin talep ve dava haklarının saklı kalmak kaydıyla şimdilik 9.906,77-TL'nin gelirde onay, masraflarda ödeme tarihinden itibaren başlayacak yasal faizi ile birlikte davalılardan ve yargılama sırasında kusuru tespit edilecek kişilerden müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı ... İnş. Taah. Nak. Tur. Akaryakıt Gıda Sanayi Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde, ceza Mahkemesi tarafından kusur oranının belirlendiğini ancak kendilerinin bu kusuru kabul etmediklerini, müvekkili olan davalının maliki olduğu arabanın hem trafik sigortalı hem de kasko sigortalı olduğunu, ... Sigorta A.Ş. ye Maksimum Ticari Kaskosu yaptırıldığını bu nedenle davalı Kurumun ... Sigortanın gösterilmesi gerektiğini, ... Sigorta A.Ş. de Yapı Kredi Sigorta A.Ş. de poliçe limitleri dahilinde sorumlu olduğunu, yine olayın meydana gelmesinde müteveffa ... ile ... A.Ş. işçisi.....'ın da müterafık kusurlu olduğunu, ... Sigorta A.Ş. ye davanın ihbar edilmesi ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... Karabük Demir Çelik San. ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde, davaya konu iş kazasının oluşumunda gerek müvekkil şirketinin gerekse şirket çalışanlarının herhangi bir kusurunun olmadığını, davanın tamamen 3. kişi konumundaki diğer davalı ...'ın davacının tedbirsizliği ve dikkatsizliği neticesinde meydana geldiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3.Davalı ...Ş. vekili tarafından cevap dilekçesinde, davacı tarafın..... plakalı aracın müvekkil şirket nezdinde zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi (trafik) ile sigortalı olduğundan bahisle kazada vefat eden sigortalısı ... mirasçılarına bağlanan peşin sermaye değerli geliri rücuen talep ettiğini, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla davacı tarafın delillerini taraflarına tebliğini talep ettiklerini, HMK'nın 121 inci maddesine göre davacı tarafın dava dilekçesi ile birlikte delillerini taraflarına tebliğ etmesinin zorunlu olduğunu, bu nedenle davacının delillerinin taraflarına tebliğini talep ettiklerini, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla kazaya karışan..... plakalı aracın müvekkil şirket nezdinde poliçe ile sigortalı olduğunu şirketin sorumluluğunun 225.000,00-TL bakiye poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, davacı tarafın şirkete başvuru yapmadan dava açmış olduğundan, dava tarihinden itibaren yasal faizle sorumlu tutulması gerektiğini, davacı tarafın öncelikle sigortalı araç sürücüsünün kusurunu ispat etmesi gerektiğini, bunun içinde ceza davası sonucunun beklenmesi gerektiğini belirterek haklarındaki davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 25.09.2019 tarihli ve 2014/366 E.2019/308 K. sayılı kararı ile asıl dava ve birleşen dava dosyası bakımından yapılan değerlendirme sonucu,

1.Davalı ... A.Ş. yönünden açılan davanın reddine

2. Davanın diğer davalılar yönünden kabulü ile toplam 94.534,75 TL Kurum alacağının ilk peşin sermaye değerine onay tarihinden itibaren, masraflara ödeme tarihinden itibaren yasal faiz işletilerek davalılar ..., ... İnş. Taah. Nak. Tur. Akar. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. ile ... Sigorta A.Ş.'den (davalı ... yönünden poliçe limitiyle sınırlı olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 30.09.2021 tarihli ve 2020/367 Esas 2021/1508 Karar sayılı kararıyla; davacı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin 11.05.2022 tarihli ve 2022/2968 E. 2022/6923 K. sayılı kararıyla"... Mahkemece öncelikle ... hakkında Karabük Asliye Ceza Mahkemesinde 2012/392 Esas sayılı dosya celbedilerek ceza dosyasının akibeti araştırılmalı, suretiyle davalı ... A.Ş. ile davalı ... Ltd. Şti. arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi olup olmadığı belirlenmeli, bu kapsamda aralarında imzalanan bir sözleşme varsa sözleşme de getirtilmeli ve asıl-alt işveren ilişkisi bulunup bulunmadığı belirlenip bu çerçevede belirlenen sıfatlara göre kusur oran ve aidiyetleri ayrı ayrı tespit edilmek suretiyle, davalıların temyizinin olmamasına göre davacı Kurum lehine oluşan usuli kazanılmış hak da gözetilerek yukarıdaki açıklamalar ışığında işçi sağlığı ve iş güvenliği ile iş kazasının vuku bulduğu iş kolunda uzman başka bir bilirkişi heyetinden; kusur oran ve aidiyeti konusunda yeniden rapor alınarak, oluşması halinde çelişki de giderilerek hasıl olacak sonuca göre hüküm kurulmalıdır. ..." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile " ...Taraf beyanları, kurum kayıtları, kazalının sigorta hizmet cetveli, 25.03.2023 tarihli kusur bilirkişi heyeti raporu, dosyaya ibraz edilen belge ve bilgiler ile yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamından; davacı Kurumun sigortalısı dava dışı ...'ın davalıya ait işyerinde çalışmakta iken 15.06.2012 tarihinde geçirdiği kazanın iş kazası olduğu, usul ve yasaya uygun ve mahkememizce de kabul gören kusur bilirkişisi heyetinin raporu çerçevesinde kazanın oluşumunda davalı ...'ın %100 oranında kusurlu olduğu, davalı

... şirketi ve davalı Akbaşoğulları şirketi ile dava harici kazazedeye atfı kabil herhangi bir kusur bulunmadığı anlaşılmıştır.

Davalı ... ve ... şirketi arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi olmadığı kanaatine varılmıştır..." gerekçesiyle 1.Davalı ... A.Ş. yönünden açılan davanın reddine

2. Davanın diğer davalılar yönünden kabulü ile toplam 94.534,75-TL Kurum alacağının ilk peşin sermaye değerine onay tarihinden itibaren, masraflara ödeme tarihinden itibaren yasal faiz işletilerek davalılar ..., ... İnş. Taah. Nak. Tur. ..... Gıda San. Tic. Ltd. Şti. ile ... Sigorta A.Ş.'den (davalı ... yönünden poliçe limitiyle sınırlı olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı Kurum vekili temyiz dilekçesinde, kurumlarınca yapılan işlemlerin yerinde olduğunu, her ne kadar alınan bilirkişi raporunda ... Şirketine kusur izafe edilmemiş ise de ... şirketi asıl işveren olduğundan diğer davalılarla birlikte müteselsilen sorumlu olması gerektiğini belirterek kararın kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, rücuen tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile

2.5510 sayılı Kanunu'nun 21 inci maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler temyiz edenin sıfatına göre kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

17.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.