YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/13366 E.  ,  2024/349 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/77 E., 2023/1833 K.
FERİ MÜDAHİL : Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı vekili Avukat ...
HÜKÜM/KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 5. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/25 E., 2022/422 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın fer'i müdahil Kurum vekili ile davalı işveren vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, fer'i müdahil Kurum vekili ile davalı işveren vekili tarafından ayrı ayrı temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 01.10.2013 tarihinden itibaren davalı ...'un evinde davalının çocuğu ....'a bakıcılığı ve ev hizmetleri yapmakta iken 03.01.2018 tarihinde işten çıkarıldığı, davacının işten çıkarıldıktan sonra SGK ya başvurduğunda sigorta başlangıç tarihinin ve prim günlerinin eksik yatırıldığı ve ayrıca ev hizmetlerinde çalışmış gösterildiği, oysaki davacının davalı işveren yanında sürekli ve ücretli olarak çocuk bakıcılığı yaptığı, davalı işverenin davacının işe giriş tarihini 17.03.2014 olarak gösterdiği, girdi çıktı şeklinde arada bir iş çıkışını vererek sigortasının eksik yatırdığı ve ayrıca neredeyse her ay eksik gün bildiriminde bulunulduğu, davacının sadece Aralık ayında 01.07.2014 tarihi ile 22.12.2014 tarihi arasındaki dönemde çalışmadığı iddiasıyla davacının 01.10.2013 tarihinden 01.07.2014 tarihine kadar ve 22.12.2014 tarihinden 03.01.2018 tarihine kadar çoçuk bakıcısı olarak ücretli şekilde aralıksız çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP
Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde; Kurumun davalı olmadığı, kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle Mahkemenin savunmayı re’sen genişletmesi ve bundan sonra karar vermesi gerektiği savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; arabulucuya başvurulması gerektiği, davacının iyi niyetli olmadığı, davacının çalışmasının arızi olduğu, 15.07.2013 tarihinde davalının çocuğunun kreşe gitmeye başladığı, Ağustos 2014 tarihinde bu kreşten ayrıldığı ve 01.09.2014 tarihinde anaokuluna başladığı, 2016 yılında ise ilk öğretime başladığı, davacının 17.03.2014 - 19.06.2014 ve 23.12.2014 - 06.01.2018 tarihleri arasında çalıştığı, davacının cumartesi ve pazar çalışmadığı ve haftanın beş günü çalıştığı, fazla mesaisi olmadığı ve yazları davalının 2 ay yazlığa gittiği savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi tarafından; davacının davalıya ait iş yerinde 01.10.2013 - 01.07.2014 ve 22.12.2014 - 03.01.2018 tarihleri arasında çocuk bakıcısı olarak kesintisiz çalıştığının tespitine karar verilmesi için iş bu davanın açıldığı; davacının davalı iş yerinde 14.03.2014 tarihinde ilk işe giriş bildirgesinin verildiği ve devam eden süreçte çalışmalarının kısmi olarak bildirildiği, dosyada dinlenen tanıkların beyanlarında davacının hafta içi çalıştığı, hafta sonu çalışmadığı, genellikle sabah 10.00 - 11.00 gibi işe gelip akşam 17.00 - 18.00 gibi işten ayrıldığını ifade ettikleri, tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde davacının davalıya ait iş yerinde kuruma bildirilen süreler hariç 14.03.2014 - 03.01.2018 tarihleri arasında kesintisiz ve asgari ücret ile çalıştığını yönünde kanaat oluştuğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davacının davalıya ait iş yerinde Kuruma bildirilen süreler hariç 14.03.2014 - 03.01.2018 tarihleri arasında kesintisiz ve asgari ücret ile çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili ile davalı işveren vekili istinaf yoluna başvurmuşlardır.

B.İstinaf Sebepleri:
Fer'i Müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; tanık anlatımları arasında çelişki bulunduğu ve bu çelişkinin araştırma genişletilerek giderilmesi gerektiği iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının ev hizmetlerinde çalıştığı, kararın bağımsız kamu tanığı ifadelerine aykırı olduğu, tanıkların davacının çalışmasının haftaiçi geçtiğini beyan ettikleri, davacının çocuk bakımı değil ev temizliği yaptığı ve başka evlere de temizliğe gittiği iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama ile tüm dosya kapsamından ve dinlenen kamu tanık beyanlarından, davacının davalı yanında çalıştığı anlaşılmakla, mahkeme kararının vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili ile davalı işveren vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri
Fer'i müdahil Kurum vekili ile davalı işveren vekili istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz isteminde bulunmuşlardır.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, davacının davalı nezdinde hizmet akdine dayalı olarak tam süreli çalıştığının tespiti davasıdır.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 26, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 86 ncı maddesi ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun "Taleple bağlılık ilkesi” başlığını taşıyan 26 ncı maddesinde hakimin, tarafların istem sonuçlarıyla bağlı olduğu, ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremeyeceği açıklanmış olmakla, hukuk yargılamasına “istemle bağlılık” ilkesi egemen kılınmıştır.

2. Somut olayda; davacının hizmet akdine dayalı çalışmaları, 17.03.2014 - 19.06.2014 ve 23.12.2014 - 03.01.2014 tarihleri arasında davalı işveren tarafından kısmi süreli olarak bildirmiştir. Davacı 01.10.2013 - 01.07.2014 ve 22.12.2014 - 03.01.2018 tarihleri arasında tam süreli çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir. İlk Derece Mahkemesi tarafından taleple bağlılık ilkesi göz ardı edilerek, talep konusu olmayan 01.07.2014 - 21.12.2014 tarihleri arasındaki dönemi de kapsayacak şekilde, davacının 14.03.2014 - 03.01.2018 tarihleri arasında, Kuruma bildirilen süreler hariç, tam ve kesintisiz çalıştığının tespitine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

22.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.