YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/13228 E.  ,  2024/3588 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/3431 E., 2022/3963 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2017/641 E., 2022/378 K.

Taraflar arasındaki iş kazasından tazminat istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabul ve kısmen reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar ve davalılardan... .... Alum. İnş. Gıda Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine dair karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar ve davalılardan... .... Alum. İnş. Gıda Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; ...’ün tam kusurlu olduğunu, müteveffanın kusuru bulunmadığını, kazada ... yönetimindeki aracın bakım onarımı yaptırmayan ve iş güvenliği önlemlerini almayan davalı ... şirketinin de kusurlu olduğunu, olay tarihinde ağır vasıta sürücüsü olan müteveffanın ikramiye, harcırah, bayramlarda yapılan ayni ve gıda yardımları dahil ortalama 4.000 – 4.500 TL geliri olduğunu, olay nedeniyle davacılar eş ve çocuklar ile müteveffanın babasının destekten yoksun kaldıklarını, davacı çocukların öğrenim gördüklerini, kazaya karışan .... plakalı aracın davalı ...Kollektörleri şirketine ait olup, davalı ...Ş tarafından Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesi ile sigortalı olduğunu, davalı ... şirketine tazminat ödemesi için ihtarname gönderildiğini ancak ödeme yapılmadığını, sigorta şirketinin 24.07.2017 tarihinde temerrüdü gerçekleştiğini beyanla, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, eş, çocuklar, baba ve kardeş için 1.000,00 TL'şer maddi tazminat ile eş lehine 30.000,00 TL, çocuklar lehine 15.000 TL'şer, baba lehine 10.000 TL ve kardeş lehine 6.000 TL manevi tazminatın davalılardan tahsilini talep etmiş yargılamanın devamında maddi tazminat istemlerini Eş .... için 869.787,39.TL, çocuk ... için 102.171,58. TL, çocuk ... için 149.447,41. TL, çocuk ... için 27.318,55. TL, baba Talip için 26.111,80. TL 'ye artırmıştır.

II. CEVAP
1.Davalı... Kollektörleri ... İnş. Gıda Nak. San. Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle: yetki itirazında bulunduklarını, dava dilekçesindeki iddiaları kabul etmediklerini, kazada müteveffanın asli kusurlu olduğunu, müvekkili şirket çalışanı ...’ın ve müvekkilinin kusurunun bulunmadığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

2.Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; kazaya karışan 33 CVA 85 plakalı aracın müvekkili şirket tarafından trafik poliçesi ile sigortalı olduğunu, sorumluluğunun sigortalının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, yetki itirazında bulunduklarını, davacıların destek zarar hesabının yapılması gerektiğini, müvekkilinin ancak sürücüsünün kusuru oranında sorumlu tutulabileceğini, müteveffanın müterafık kusuru olup olmadığının tespitinin gerektiğini ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

3.Davalı ... Tic. A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle: yetki, görev ve husumet itirazında bulunduklarını, olayda herhangi bir kusuru bulunmayan müvekkili şirkete husumet yöneltilemeyeceğini, kazada ...’in tali, ...’ün asli kusurlu olduğunu, kazanın araçtan kaynaklanan bir sebeple meydana gelmediğini ve işveren sıfatı ile müvekkiline atfedilecek kusur bulunmadığından davanın müvekkili şirket yönünden reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası yazılı kararında özetle; 16.07.2019 tarihli kusur ve hesap raporunun kusur yönünden incelenmesinde, dava dışı sürücü ...’ün % 100 oranında kusurlu olduğu, ... ve ... Lojistik ve Tic. A.Ş ile... Kollektörleri ... İnş. Gıda Nak. San. Tic. Ltd. Şti.’nin kusurunun bulunmadığının tesbit edildiği, nüfus kayıt örneklerine göre davada müteveffanın annesinin kendisinden önce vefat etmiş olduğu anlaşılmakla, yaşasa idi davacı eş ve öğrenimleri devam eden çocukları ve babasına destek olacağının kabul edildiği, tüm dosya içeriğinden, ... ...'in 15.09.1971 doğumlu olarak meydana gelen 25/05/2017 tarihli kazada vefat ettiği, yaşının 46, bakiye ömrünün 29 yıl, aktif yaşam süresinin 14 yıl, aktif yaşam süre sonunun 15.09.2031, pasif yaşam süre sonunun 25.05.2046 olarak kabulü ile her bir davacının, talep edebileceği, maddi destekten yoksun kalma tazminat miktarının hesaplattırılması cihetine gidilmiş, kazalı müteveffanın iş vereni ... Lojistik Şirketinin ise, müteveffanın ölümünde her hangi bir fazla çalıştırma, kazaya uğrayan aracın bakımında, muayenesinde ihmali ve de kazanın meydana gelişinde doğrudan ilgi ve illiyeti bulunmamakla, kusursuz kabul edilmekle, aleyhindeki davanın reddi gerektiği, kanaatine varılarak; Maddi tazminat istemiyle ilgili eş Melek lehine 869.787,39 TL (Davalı ...Ş.'nin sorumluğunun 244.314,66 TL ve faiz başlangıcı olarak 04.08.2017 tarihi ile sınırlı olacak şekilde), Çocuk Ersan lehine 149.447,41 TL'nin (Davalı ...Ş.'nin sorumluğunun 41.978,30 TL ve faiz başlangıcı olarak 04.08.2017 tarihi ile sınırlı olacak şekilde), Çocuk ... lehine 102.171,58 TL'nin (Davalı ...Ş.'nin sorumluğunun 28.698,98 TL ve faiz başlangıcı olarak 04.08.2017 tarihi ile sınırlı olacak şekilde), çocuk Emrah lehine 27.318,55 TL'nin (Davalı ...Ş.'nin sorumluğunun 7.673,51 TL ve faiz başlangıcı olarak 04.08.2017 tarihi ile sınırlı olacak şekilde), baba Talip lehine 26.111,80 TL'nin (Davalı ...Ş.'nin sorumluğunun 7.334,55 TL ve faiz başlangıcı olarak 04.08.2017 tarihi ile sınırlı olacak şekilde), 25.05.2017 tarihinden itibaren, yasal faizi ile birlikte, davalılar... Kollektörleri .... İnş. Gıd. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. ile Ak Sigorta A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen alınıp davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin maddi istemin reddine, Manevi tazminat istemleri ile ilgili taleplerin tam kabulü ile eş lehine 30.000 TL, çocuklar lehine 15.000 TL’şer, baba lehine 10.000 TL ve kardeş lehine 6.000 TL manevi tazminatın 25.05.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı... Kollektörleri .... İnş. Gıd. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.'den tahsiline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ve davalı ... Kollektörleri ... İnş. Gıda Nak. San. Tic. Ltd. Şti. vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle;eş ... için %2 evlenme indiriminin yapılmasının hatalı olduğunu, müvekkilinin kırsal yerde yaşadığını, ikisi üniversite eğitimi alan 3 tane erkek çocuğunun bulunduğunu, geleneksel olarak böyle bir durumda evlenmesinin mümkün olmadığını, kaza tarihinde 39 yaşında olduğunu, karar tarihi itibariyle 44 yaşında olup aradan geçen 5 yıllık sürede evlenmediğinin göz önüne alınması gerektiğini, destekten yoksun kalma tazminatının eksik hesaplandığını, destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminata yasal faiz işletilmesinin hatalı olduğunu, kazanın iş kazası değil trafik iş kazası olması nedeniyle avans faizi işletilmesi gerektiğini, davalı işveren ... Lojistik A.Ş'nin kusursuz olsa da tazminattan sorumlu olduğunu, işleteni olduğu araç bakımlarının iyi yapılmadığını, kaza günü ... ...'in aracın arkasında araç lastiğini kontrol ederken kazanın meydana geldiğini ve öldüğünü, şoförlere dinlenme süreleri tanınmadığını, bu nedenle işverinin kusurlu olduğunu, her bir davacı için karar verilen maddi ve manevi tazminat üzerinden ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğin, fazlaya dair haklarının saklı tutulmasına rağmen hükümde bahsedilmemesinin hatalı olduğunu belirterek mahkeme kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı ... Kollektörleri ... İnş. Gıda Nak. San. Tic. Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; meydana gelen trafik kazasında müvekkili şirket çalışanı ...'ün hiç bir trafik kurallarını ihlal eden davranışının olmadığını, kusurunun bulunmadığını, kazalının aracı kontrol etmek amacı ile değil arkadan gelen tır şoförü arkadaşını beklerken olay yerine yakın olan erik ağaçlarından erik topladığını kazanın bu sırada meydana geldiğini, kazalının arızi hallerde durma ve park etmede alınacak tedbirleri yerine getirmediğini, kazalının asli kusurlu olduğunu, gerekli dikkat ve özeni göstermediğini, müvekkili şirketin kazanın meydana gelmesinde hiç bir şekilde kusurunun bulunmadığını ve illiyet bağının bulunmadığını belirterek mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle; İstinafa konu uyuşmazlığın davalı..... A.Ş'nin kusurunun bulunup bulunmadığı, eş ...'in destekten yoksun kalma tazminatı hesabında dikkate alınan evlenme olasılığı oranının hatalı olup olmadığı, her bir davacı yönünden ayrı vekalet ücretinin hüküm altına alınıp alınmayacağı, fazlaya ilişkin hakların hükümde saklı tutulmamasının sonuca etkili olup olmadığı, tazminatlara işletilecek faizin avans faizi olup olmayacağı, işveren ... Lojistik...Şirketinin tazminatlardan sorumlu olup olmadığı hususlarına ilişkin olduğu, ... işçi ...'in 25.05.2017 tarihinde meydana gelen trafik iş kazasında vefat ettiği, kazada 33 CVA 85 plakalı oto sürücüsü dava dışı ...’ün %100 oranında tam kusurlu olduğu, ... ve işveren ... Lojistik ve Tic. A.Ş ile... Kollektörleri ... İnş. Gıda Nak. San. Tic. Ltd. Şti.’nin kusurunun bulunmadığının birbirini teyit eden kusur raporları ile tespit edildiği, dolayısıyla karşı araç sürücüsünün neden olduğu trafik iş kazasının meydana gelmesinde kusuru bulunmayan işveren ... Lojistik ve Tic. A.Ş.nin tazminatlardan sorumlu tutulmamasında bir isabetsizliğin bulunmadığı, AYİM tarafından kabul edilen tablo esas alınarak sağ kalan eşin rapor tarihindeki yaşına göre evlenme ihtimalinin %2 olduğu ve hesap tarihinde 18 yaşından küçük çocuğu olmadığından mahsup yapılmaksızın bu oranın esas alınmasında bir hatanın bulunmadığı, kusur atfedilmeyen dava dışı sürücü ...'ün işvereni davalı... Kollektörleri ... İnş. Gıda Nak. San. Tic. Ltd. Şti.’nin sürücünün kusurundan kaynaklanan zarardan sorumlu olduğu,Yargıtay uygulamaları gereğince hüküm altına alınan toplam maddi tazminat yönünden tek ve toplam manevi tazminat yönünden tek vekalet ücretine hükmedilmesinde bir aykırılığın bulunmadığı, 13/05/2022 tarihli bilirkişi raporunda yapılan hesaplama gereğince tazminatların hüküm altına alınığı, işletilen faiz türünde bir hatanın bulunmadığı anlaşılmış, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, vakıa mahkemesi hakiminin objektif, dosyadaki verilerle çelişmeyen tespitlerine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, HMK’nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleriyle sınırlı olarak ve resen kamu düzeni yönünden yapılan inceleme sonucu; ilk derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı kanaatine varılarak davacılar ve davalı... Kollektörleri...Şirketinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/(1) b)1. maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ve davalılardan... Kollektörleri ... İnş. Gıda Nak. San. Tic. Ltd. Şti. vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; eş ... için %2 evlenme indiriminin yapılmasının hatalı olduğunu, müvekkilinin kırsal yerde yaşadığını, ikisi üniversite eğitimi alan 3 tane erkek çocuğunun bulunduğunu, geleneksel olarak böyle bir durumda evlenmesinin mümkün olmadığını, kaza tarihinde 39 yaşında olduğunu, karar tarihi itibariyle 44 yaşında olup aradan geçen 5 yıllık sürede evlenmediğinin göz önüne alınması gerektiğini, tazminatların eksik hesaplandığını, sigorta aleyhine avans faizine hükmedilmesini ticari şirket niteliğinde olan sigortanın bu faizle yükümlü kılınmasını, işveren ... Lojistik ve Tic A.Ş.'nin kusursuz olsa da tazminattan sorumlu olduğunu, kaza günü ... ...'in aracın arkasında araç lastiğini kontrol ederken kazanın meydana geldiğini ve öldüğünü, şoförlere dinlenme süreleri tanınmadığını, bu nedenle işverinin kusurlu olduğunu, vekalet ücretinin ihtiyari dava arkadaşı olan müvekkilleri içi ayrı ayrı hükmedilmesi gerektiğini beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı... Kollektörleri ... İnş. Gıda Nak. San. Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde özetle; Bölge Adliye Mahkemesi kararının gerekçesiz olduğunu, meydana gelen trafik kazasında müvekkili şirket çalışanı ...'ün hiç bir trafik kurallını ihlal eden davranışının olmadığını, kusurunun bulunmadığını, kazalının aracı kontrol etmek amacı ile değil arkadan gelen tır şoförü arkadaşını beklerken olay yerine yakın olan erik ağaçlarından meyve topladığını kazanın bu sırada meydana geldiğini, kazalının arızi hallerde durma ve park etmede alınacak tedbirleri yerine getirmediğini, kazalının asli kusurlu olduğunu, gerekli dikkat ve özeni göstermediğini, müvekkili şirketin kazanın meydana gelmesinde hiç bir şekilde kusurunun bulunmadığı illiyet bağının kesildiğini takograf kaydında sigortalının 7.20'de durduğunu ve kaza tespit tutanağında kazanın 7.40'de gerçekleştiğinin yazılı olduğuna göre 20 dakika emniyet şeridinde bekleyen sigortalının uygun emniyet almadığını aracını yakın tesise çekilmesini sağlamadığını, uyarı levhası koymadığın, müvekkili çalışanının olay anında rota değiştirmesinin kalp krizi, pencereden böcek girmesi vb sebepten olması hususunda araştırma yapılmadığını, hükme esas alınan hesaplamalar hatalı olduğunu, gelirlerin hesaptan tenzili gerektiğini beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Temyiz sebeplerine göre manevi tazminatın açıkça temyize getirilmediği, uyuşmazlığın iş kazası neticesinde vefat eden sigortalının eş ve çocuklarının destekten yoksunluk nedeniyle maddi tazminat hükümlerine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.

2. İlgili Hukuk
"Temyiz incelemesinin kapsamı" açısından 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleridir. "Dava yığılması (objektif dava birleşmesi)" açısından aynı kanunun 110.maddesidir. "Tazminat miktarının tayin ve tespiti" açısından kaza tarihi itibariyle yürürlükte olan kanun hükümleri gözetildiğinde 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 417. ve 114. Maddesi delaletiyle 49, 50, 51, 52, 53, 54, 55 ve 56 ncı maddeleri ile "işletenin sorumluluğu" açısından 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 85 vd. maddeleridir. "Olayın iş kazası olarak tespiti ile SGK yönünden sonuçları" için 5510 sayılı Kanun'un 13, 16, 19, 20 ve 21 inci maddeleridir. "İş Sağlığı ve Güvenliğine ilişkin alınacak tedbirler" açısında işyerinin nitelik ve kapsamına göre 6331 sayılı Kanunun maddeleridir.

3. Değerlendirme
A) Davacılar ve davalılardan... Kollektörleri ... İnş. Gıda Nak. San. Tic. Ltd. Şti. vekillerinin davacılardan ..., ... ve ... lehlerine hükmedilen maddi tazminatlara yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;
1.Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

2.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nu 110. maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır.

3.Bölge Adliye Mahkemesinin 17.11.2022 karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan kesinlik sınırının 107.090,00 TL olup, istinaf başvuruları esastan reddedilen İlk Derece Mahkemesi kararında davacı ..., Emrah ve Talip lehine hükmedilen maddi tazminatların ayrı ayrı bu kesinlik sınırı altında kaldığı anlaşılmakla taraf vekillerinin anılan bu hükümlere yönelik temyiz itirazlarının miktardan reddine karar vermek gerekmiştir.

B) Davacılar ve davalılardan... Kollektörleri ... İnş. Gıda Nak. San. Tic. Ltd. Şti. vekillerinin davacılardan ... ve ... lehlerine hükmedilen maddi tazminatlara yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;
1.Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle kusur oran ve aidiyetleri ile maddi tazminat hesabında dikkate alınan unsurların, faizin niteliği ile vekalet ücreti takdirinin dosya içeriği ile dairemizce benimsenen ilkelere uygun olmasına, tarafların temyiz itirazı olarak ileri sürdüğü sebeplerin istinaf itirazları olarak da ileri sürdüğü ve Bölge Adliye Mahkemesi kararında karşılanarak gerekçe oluşturulduğu da dikkate alındığında temyiz itirazlarının reddi ile temyiz edenlerin sıfatlarına temyiz kapsam ve nedenlerine göre anılan maddi tazminat hükümlerinn onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davacılar ve davalılardan... Kollektörleri ... İnş. Gıda Nak. San. Tic. Ltd. Şti. vekillerinin davacılardan ..., ... ve ... lehlerine hükmedilen maddi tazminatlara yönelik temyiz itirazlarını miktardan REDDİNE

2. Davacılar ve davalılardan ... Kollektörleri .... İnş. Gıda Nak. San. Tic. Ltd. Şti. vekillerinin davacılardan ... ve ... lehlerine hükmedilen maddi tazminatlara yönelik tüm temyiz itirazlarının reddiyle bu hükümlere ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda dökümü yapılan bakiye karar harcının taraflardan tahsiline,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

02.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.