YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/13187 E.  ,  2024/5843 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2013/898 E., 2023/248 K.
KARAR : Ret

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (kapatılan) 21.Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı dava dilekçesinde özetle; davacının 15.07.2000-15.05.2001, 07.01.2002-15.08.2002 ve 13.12.2002-14.09.2003 devrelerinde ... Halk Eğitim Merkezi iş yerinde, 2003-2007 devresinde Bismil Halk Eğitim Merkezi işyerinde ve 2007-2008 devresinde ise Kulp Halk Eğitim Merkezi işyerinde halı usta öğreticisi olarak çalıştığını, çalıştığı dönemde aylık ücret almasına, tam gün çalışmasına rağmen çalışmalarının SGK kayıtlarına eksik yansıtıldığını ve sigorta primlerinin de eksik yattırıldığını, hafta sonu tatilleri, resmi ve dini ... tatilleri prim ödemelerinin eksik ödendiğini, müvekkilinin sigortalı çalışmalarının aylık 30 gün şeklinde kuruma bildirilmesi, yaptığı iş ve çalışma şekli açısından yasal bir zorunluluk iken buna uyulmadığını belirterek; müvekkilinin, davalı ... Bakanlığına bağlı Halk Eğitim Merkezi Müdürlüklerinde çalıştığı dönemlerdeki çalışmalarının tam aylar için 30 gün, ayı tamamlayan çalışmalarının ise bittiği döneme kadar kesintisiz sürdüğünün tespiti ile buna aykırı Kurum kayıtlarının tashihine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde; 657 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesi gereğince eğitim öğretim kurumlarında öğretmenlere, öğretim üyelerine veya diğer memurlara ücret ile ek ders görevi verilebildiğini, 1739 sayılı Milli Eğitim ... Kanunu'nun 47 nci maddesinde; örgün ve yaygın eğitim kurumlarında ve hizmet içi yetiştirme, kurs, seminer ve konferanslarında uzman ve usta öğreticilerin de geçici veya sürekli olarak görevlendirilebileceği, söz konusu maddeye göre hazırlanan ... kurumlarında Sözleşmeli veya Ek Ders Görevi İle Görevlendirilebilecek Uzman ve Usta öğreticiler Hakkındaki Yönetmeliğin 5 inci maddesinde; ek ders görevi verilmesi yoluyla görevlendirilecek usta öğreticilere, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 89 uncu maddesi uyarınca işlem yapilacağının öngörüldüğünü, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 4 üncü maddesi uyarınca usta öğreticilerin İş Kanunu'na tabi işçi olarak kabul edilmesi gerektiğini, bu bakımdan part-time çalışan bu kimseler hakkında bir günlük çalışma karşılığının 7,5 saat olarak kabul edilip işlem yapıldığını, usta öğreticilerin tam gün esası ve aylık karşılığı olmayan çalışmalarının, günlük çalışma saatine göre ve kısmi zamanlı çalışma olması nedeniyle bu çalışmaların tam gün karşılığı olarak değerlendirilmesine imkan bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini beyan etmiştir.

2.Davalı MEB vekili cevap dilekçesinde; davacının 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4 üncü maddesi kapsamında geçici personel statüsünde çalıştırıldığını, Milli Eğitim ... Kanunu'nun 47 nci maddesine göre; örgün ve yaygın eğitim kurumlarında ve hizmet içi yetiştirme, kurs, seminer ve konferanslarında uzman ve usta öğreticilerin de geçici veya sürekli olarak görevlendirilebileceğini, Uzman ve Usta Öğreticiler Hakkında Yönetmeliğin 5 inci maddesinde; uzman ve usta öğreticilerin ek ders görevi verilmek yoluyla görevlendirilecekleri kuralına yer verildiğini, uzman ve usta öğreticilerin ücretlerinin saat ücreti esasına göre ödendiğini, 7,5 saatlik çalışmanın 1 gün kabul edilmek suretiyle prime esas gün sayısının hesaplandığını, davacının hizmetinin hesap edilen gün sayısı üzerinden Kuruma bildirildiğini ve sigorta primlerinin yatırıldığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini beyan etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 19.10.2011 tarihli ve 2010/474 Esas, 2011/801 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulü ile davacının 21.07.2000- 31.12.2000, 01.01.2001- 15.07.2001, 07.12.2001- 31.12.2001, 07.01.2002 - 14.08.2002, 13.12.2002 - 31.12.2002, 01.01.2003 - 14.09.2003, 12.01.2004 - 01.06.2004, 01.02.2005 - 31.08.2005, 09.11.2005 - 31.12.2005, 01.01.2006 - 31.01.2006, 09.02.2006 - 15.07.2006, 06.09.2006 - 13.10.2006, 20.10.2006 - 31.12.2006, 01.01.2007 - 11.04.2007, 10.09.2007 - 31.12.2007, 01.01.2008 - 31.12.2008 tarihleri arasında davalı ... bünyesinde çalıştığı bu çalışma sürelerinden 2000 yılı 3 üncü dönemde 40 gün, 2001 yılı 1 nci dönemde 40 gün, 2 nci dönemde 40 gün, 3 üncü dönemde 18 gün, 2002 yılı 1 nci dönemde 48 gün, 2 nci dönemde 32 gün, 2003 yılı 1 inci dönemde 58 gün, 2 nci dönemde 50 gün, 3 üncü dönemde 14 gün, 2004 yılı 1 inci dönemde 37 gün, 5 inci ayda 11 gün, 2005 yılı 2 nci ayda 8 gün, 3 üncü ayda 5 gün, 4 üncü ayda 8 gün, 5 inci ayda 8 gün, 6 ncı ayda 7 gün, 7 nci ayda 7 gün, 8 inci ayda 6 gün, 11 inci ayda 7 gün, 12 nci ayda 10 gün, 2006 yılı 1 inci ayda 15 gün, 2 nci ayda 3 gün, 3 üncü ayda 9 gün, 4 üncü ayda 12 gün, 5 inci ayda 10 gün, 6 ncı ayda 10 gün, 7 nci ayda 5 gün, 9 uncu ayda 6 gün, 10 uncu ayda 3 gün, 11 inci ayda 9 gün, 12 ayda 7 gün, 2007 yılı 1 inci ayda 10 gün, 2 nci ayda 8 gün, 3 üncü ayda 6 gün, 4 üncü ayda 2 gün, 9 uncu ayda 6 gün, 10 uncu ayda 10 gün, 11 inci ayda 9 gün, 12 nci ayda 12 gün, 2008 yılı 1 inci ayda 9 gün, 2 inci ayda 10 gün, 3 üncü ayda 10 gün, 4 üncü ayda 15 gün, 5 inci ayda 10 gün, 6 ncı ayda 10 gün, 7 nci ayda 8 gün, 8 inci ayda 10 gün, olmak üzere toplam 688 günlük hizmetinin diğer davalı SGK'ya eksik bildirildiğinin tespitine , karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekillerince temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Bozma ilamında;
2.1."İnceleme konusu olayda, davacının davalı işyerlerinde hizmet akdine bağlı olarak çalıştığı konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, davacının davalı işyerlerinde geçen çalışmalarının kısmi veya tam süreli olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. Hal böyle olunca, davacının günlük mesaisinin tamamını bu işe ayırıp ayırmadığının ve aynı işyerinde tam gün süreli çalışan emsal çalışanlarla aynı işi yapıp yapmadığının ya da tam gün süreli çalışan emsal çalışanlara göre önemli ölçüde daha az çalışıp çalışmadığını belirlemek için davalı işyerlerinden davacı adına düzenlenen ders programları, devam-devamsızlık çizelgesi ve kursa geliş ayrılış saatlerini gösterir belgelerin de getirtilerek, dosyada bulunan diğer belgeler ile birlikte değerlendirilmek suretiyle, okula geliş ve ayrılış saatleri de göz önüne alınarak, davacının günlük girilen ders saati itibariyle mesaisini tam gün olarak davalı işverenler nezdinde geçirip geçirmediği, diğer bir anlatımla, bir günlük çalışma mesaisinin tümünü davalı işyerlerine hasredip etmediği saptanmalı, daha az saat derse girilen günlerde tam gün mesaisinin davalı işverenler nezdinde geçtiği kabul edilemeyeceğine göre, 7,5 saatlik çalışmanın 1 gün kabul edilmek suretiyle hesap yapılması gerekirken, Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınmaksızın, yanlış değerlendirme ve eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir." şeklinde belirtilerek karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya içeriğindeki Halk Eğitim Merkezi Müdürlükleri kayıtlarının incelenmesinde, çalışmaların gerçekleştiği işyeri kamu kurumuna ait olmakla, bu tür çalışmaların kayıtlara geçirilip ücret ödemelerinin belgelere dayandırılması asıl olduğundan, resmi kayıtlar karşısında tanık anlatımlarına değer verilemeyeceği ve kayıtların aksinin de ispatlanamadığı göz önüne alındığında, davacının haftalık çalışma süresinin mevzuatta usta öğreticiler için öngörülen süre olan günlük 8 saat ve haftalık 40 saati aşmadığı, çalışılan yerin kamu kurumu olması nedeniyle bordro, çalışma çizelgesi, kurum kaydı vs. ile çalışmaların tespitli olduğu, kayıtlı sürelerin 7,5 saate bölünmesi ve her bir 7,5 saatlik sürenin 1 gün kabul edilmesi gerekliliği karşısında, bilirkişi tarafından 15.05.2023 tarihli raporda belirtilen süreler dikkate alındığında, eksik bildirim bulunmadığı ve yapılan çalışmaların Kuruma bildirildiği değerlendirmesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili: çalışmasının tam olduğunu, tanık beyanlarından bu hususun anlaşıldığını belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanunun 108 inci maddesi, aynı Kanunun 79/10 maddesi

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

23.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.