YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/13169 E.  ,  2024/2040 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/305 E., 2023/130 K.
KARAR : Kısmen Kabul

Taraflar arasında görülen ve istinaf incelemesinden geçen Bağ-Kur sigortalılık süresinin tespiti istemli davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı ve davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili özetle; davacının 01.01.1989-01.07.1996 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın haksız ve mesnetten yoksun açılmış bir dava olup reddi gerektiğini, davacının, Tarım Bağ-Kur sigortalılığının 1989 yılı itibarı ile tescilini talep ettiğini, Kurum tarafından yapılan işlemler mevzuata uygun olduğundan bu talebin kabulünün mümkün olmadığını, davacının davasını ispatlamak zorunda olduğunu, davacının Karacasu Ziraat Odası girişine istinaden tescil kaydı yapılmış olup 20.03.2012 tarihli muafiyet belgesine istinaden kaydının sonlandırıldığını, davacının tevkifat kesintileri ilk defa 01.04.1994 tarihinde başladığından sigortalının tescil kaydının 1989 yılına çekilmesinin mümkün olmadığını, dolayısıyla dava konusunda davalı Kurumun kayıtları esas olup davacının bunun aksini ancak aynı değerdeki yazılı belgelerle ispatlayabileceğini (5510 sayılı Kanun'un 59/2 nci maddesi) beyanla; davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Kararda özetle; davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesi kararında özetle; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekilince temyiz isteminde bulunulmuştur.

2. Daire kararında özetle; “... tarımsal faaliyeti kapsamında ilaç, gübre ve sulama parası ödeyip ödemediği, varsa bunların fatura ve belgelerinin nelerden ibaret olduğu, Ziraat Odası, Kooperatif veya Birliklere üyeliği varsa bu kuruluşlara düzenli bir şekilde aidat ödeyip ödemediği araştırılmalı, tarımsal faaliyete elverişli tapulu taşınmazının bulunup bulunmadığı, tarımsal faaliyetin taşınmaz kiralanması yoluyla gerçekleştirildiğinin savunulması halinde; taşınmazların, kimden hangi yıllar için kiralandığı, kiracının; kiralama yoluyla faaliyetini yürütmeye elverişli alet ve edavatının bulunup bulunmadığı araştırılmalı, traktörünün bulunduğunun ileri sürülmesi halinde, traktörün hangi tarihte satın alınıp ilgilisi adına trafiğe tescil edildiğini gösteren fatura ve trafik tescil belgesinin celp edilmeli, köy muhtarı ve ihtiyar heyeti üyeleri gibi tarımsal faaliyetin varlığını yakından bilebilecek durumdaki tanıklar da dinlenilerek sigortalılık olgusunun varlığı hiçbir duraksamaya yer vermeyecek şekilde açıklığa kavuşturulmalıdır.” gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; 1-Talep konusu sürelerden 01.07.1994-31.12.1994 tarihleri arası süreler yönünden davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, 2-Davanın kısmen kabulü, kısmen reddi ile davacının 01.05.1994-30.06.1994 ve 01.01.1995-01.07.1996 tarihleri arası sürede mülga 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti ile Kurum kayıtlarının bu doğrultuda düzeltilmesine, fazlaya ilişkin süreler yönünden davacının sigortalı olduğunun tespiti ve Kurum kayıtlarının düzeltilmesi taleplerinin reddine, dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı Kurum vekilince temyiz isteminde bulunulmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili özetle, hükmün bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı Kurum vekili özetle, Mahkemece verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, Bağ-Kur sigortalılık süresinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacı vekili ve davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekili ve davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

29.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.