YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/13004 E.  ,  2024/208 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/2870 E., 2023/1867 K.
KARAR : Esastan red
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 2. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/526 E., 2021/152 K.

Taraflar arasındaki prime esas ücretin tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin lastik ve plastik üretimi yapan davalı firmalarda en son aldığı net maaşın AGİ hariç 1.100,00 TL olduğunu, davalıların grup şirketi olduğunu; müvekkilinin işe girerken ana firma olan davalı .... Lastik ve Plastik Sanayi Anonim Şirketinde işe girişinin yapıldığını, ancak bu şirkette çalışmaya devam ederken bu şirket bünyesinde bulunan grup firması olan diğer davalı ...... Kauçuk Lastik ve Plastik Kalıp Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinde işe girişinin yapıldığını, yapılan bu işlemlerden müvekkilinin haberinin olmadığını; her iki firmanın da yönetcilerinin aynı olduğunu; müvekkilinin tüm çalışma süresi boyunca aynı yerde aynı işi yaptığını; müvekkilinin emeğinin karşılğı olan maaşının sigortada düşük gösterildiğini, ayrıca fazla çalışmaların ise hiç gösterilmediğini, müvekkilinin aldığı son net maaşının AGİ hariç 1100 TL olmasına rağmen her ay aldığı maaşın asgari ücret tutarındaki kısmın bankaya yatırıldığını, kalan miktarın ise elden ödendiğini, fazla mesainin prime esas kazanca dahil edilmesi gerektiğini ileri sürerek, 09.09.2016 tarihinden 2015 yılı Nisan ayına kadar eksik ödenen sigorta primlerinin tespitine karar verilmesini talep ederek iş bu davayı açtığı anlaşılmıştır.

II. CEVAP
1. Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle husumet itirazında bulunduklarını ve davanın 5 yıllık zamanaşımı süresi geçmiş olup, zamanaşımı itirazı doğrultusunda davanın reddi gerektiğini, davalı Kurum kayıtlarında yapılan inceleme neticesinde davacının iddia ettiği dönemlere ilişkin olarak belirttiği ücretlerde çalıştığına dair hiçbir bilgi ve belgeye rastlanmadığını, davacının iddia ettiği ücretler üzerinden çalışmasını yazılı geçerli belge ve deliller ile ispat etmesi gerektiğini, davanın sadece tanık beyanları ile ispatının mümkün olmadığını, tanıkların bordroda ismi geçen aynı veya komşu işyeri çalışanları olması gerektiğini belirterek haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

2. Davalı şirketler adına çıkartılan meşruhatlı davetiyelerin usulüne uygun tebliğ edildiği ancak davalı şirketlerin davaya cevap vermedikleri gibi herhangi bir delil de ibraz etmedikleri; yargılama safahatında .... Lastik ve Plastik Sanayi şirketinin tasfiye halinde olduğu ve şirket iflas idare memurları adlarına usulüne uygun tebligat yapıldığı ancak iflas idare memurları cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının davalı Erses Kauçuk ve Kalite Lastik Şirketi hakkında açmış olduğu PEK tespiti davasının 12.05.2018 tarihli bilirkişi Türkan Keskin tarafından tanzim edilen rapor doğrultusunda kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddi gerektiğini, hak düşürücü süre geçmiş olmakla bu yönden de davanın reddi gerektiğini, kamu düzenine ilişkin bu tür davalarda mahkemece titizlikle re'sen araştırma ve inceleme yapılması gerektiğini, salt Tanık anlatımı ile yetinerek hüküm tesisi yoluna gidilmesinin hatalı olduğunu, eksik araştırma ve inceleme sonucu karar verildiğini, yazılı belgelerle davanın ispatlanması gerektiğini, kanunda belirtilen ispat kurallarına aykırı olarak tanık beyanlarına dayanarak davanın kabulüne karar verilmesinin usul ve kanuna aykırı olduğunu, kararın kaldırılması gerektiğini belirterek istinaf talebinde bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, prime esas ücretin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 80 inci maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme
Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 381 inci (HMK’nun 294.) maddesi gereğince mahkeme, hazır olan tarafları iddia ve savunmalarını dinledikten sonra yargılamanın sona erdiğini bildirerek kararını tefhim eder. Kararın tefhimi en az aynı Kanun'un 388 inci (HMK’nun 297 inci) maddesinde belirtilen hüküm sonucunun tutanağa geçirilerek okunması suretiyle olur.

1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 388/1-3 üncü maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297/1-c. maddesinde, bir mahkeme hükmünün kapsamının ne şekilde olması gerektiği açıklanmıştır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “Hükmün Kapsamı” başlıklı 297. maddesinde :
“(1) Hüküm "Türk Milleti adına" verilir ve bu ibareden sonra aşağıdaki hususları kapsar:
a)Hükmü veren mahkeme ile hâkim veya hâkimlerin ve zabıt kâtibinin ad ve soyadları ile sicil numaraları, mahkeme çeşitli sıfatlarla görev yapıyorsa hükmün hangi sıfatla verildiğini.

b)Tarafların ve davaya katılanların kimlikleri ile Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, varsa kanuni temsilci ve vekillerinin ad ve soyadları ile adreslerini.

c)Tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesini, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri.

ç)Hüküm sonucu, yargılama giderleri ile taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının iadesi, varsa kanun yolları ve süresini.

d)Hükmün verildiği tarih ve hâkim veya hâkimlerin ve zabıt kâtibinin imzalarını.

e)Gerekçeli kararın yazıldığı tarihi.
(2)Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.” şeklinde düzenleme getirilmiştir.

Yukarıda yapılan açıklamalar gereğince hükümde taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde, infaza elverişli olarak gösterilmesi zorunlu olup, mahkemece bilirkişi raporuna atıf yapılarak hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının sair hususları incelenmeksizin BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

17.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.